Flotacja pianowa jest procesem rozdziału opartym na różnicach we właściwościach powierzchniowych ziaren. Kluczowe jest to, czy cząstka jest łatwo zwilżana przez wodę (hydrofilowa), czy też ma skłonność do unikania zwilżania i łatwiej wiąże się z fazą gazową (hydrofobowa).
W typowym układzie flotacyjnym tworzy się mieszaninę wody, drobnych ziaren oraz pęcherzyków powietrza. Cząstki hydrofobowe mają większą skłonność do przyczepiania się do pęcherzyków powietrza, dzięki czemu są transportowane ku górze i przechodzą do warstwy piany. Zebrana piana stanowi produkt pianowy – czyli frakcję wynoszoną z powierzchni komory flotacyjnej.
Dlatego odpowiedź "hydrofobowe ziarna węgla." jest zgodna z zasadą działania flotacji węgla: to ziarna o charakterze hydrofobowym są wynoszone z pianą. Odpowiedzi zawierające "hydrofilowe ziarna …" są niezgodne z mechanizmem procesu, ponieważ cząstki hydrofilowe preferują pozostawanie w fazie wodnej, a nie na granicy gaz–ciecz. Z kolei ogólne "ziarna skały płonnej." jest zbyt nieprecyzyjne i w kontekście flotacji nie stanowi reguły – wynoszenie skały płonnej do piany może się zdarzać przy złej selektywności, ale nie jest zasadą działania procesu.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: piana wynosi to, co jest bardziej hydrofobowe (łatwiej wiąże się z pęcherzykiem powietrza). Jeśli w pianie pojawia się dużo skały płonnej, zwykle oznacza to problem technologiczny (np. niewłaściwe warunki, odczynniki lub zanieczyszczenia powierzchni).
