KWALIFIKACJA SPC4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 39.
Podczas produkcji wędzonek masz do dyspozycji 80 kg surowca. Według specyfikacji technologicznej, wydajność produkcji wynosi 60%. Ile kilogramów gotowego produktu otrzymasz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność 60% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 0,60 masy surowca. Obliczamy więc 0,60 × 80 kg = 48 kg. Otrzymasz 48 kg gotowego produktu, a pozostała masa to ubytki (np. obróbka, odparowanie, ściek).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę surowca: 80 kg oraz wydajność produkcji: 60%. Wydajność w tym ujęciu rozumiemy jako stosunek masy produktu gotowego do masy surowca, wyrażony w procentach. To oznacza, że z każdej "porcji" surowca do produktu finalnego przechodzi 60% masy.

Krok 1: zamiana procentu na ułamek dziesiętny
60% = 60/100 = 0,60

Krok 2: obliczenie masy produktu
Masa produktu = 0,60 × 80 kg = 48 kg

Dlatego odpowiedź "48 kg" jest prawidłowa.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "80 kg" oznaczałoby 100% wydajności (brak ubytków). Przy 60% nie da się otrzymać tyle samo produktu co surowca.
  • "60 kg" to typowy błąd polegający na potraktowaniu 60% jako wartości w kilogramach albo na intuicyjnym "odjęciu" zamiast policzenia procentu z masy.
  • "140 kg" jest sprzeczne z logiką wydajności mniejszej niż 100%: nie można uzyskać więcej masy produktu niż masa surowca bez dodania innych składników, a w zadaniu tego nie podano.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wydajność jest mniejsza niż 100%, wynik musi być mniejszy od masy surowca. Szybka kontrola sensu wyniku pomaga wyłapać pomyłki w mnożeniu i w zapisie procentów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność 60% oznacza, że masa produktu gotowego stanowi 60% masy surowca. W praktyce część masy jest tracona (np. odparowanie wody, wytop tłuszczu, obróbka termiczna), więc produkt końcowy waży mniej niż wsad.
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 60% = 0,60), a potem pomnóż przez masę surowca: masa produktu = wydajność × masa surowca. To najczęstszy schemat w zadaniach o uzysku.
Dzieli się przez 0,60 wtedy, gdy szukasz masy surowca potrzebnej do uzyskania danej masy wyrobu. Tutaj masz podaną masę surowca i wydajność, więc szukasz mniejszego wyniku (produktu), czyli mnożysz przez 0,60.
Tak, jeśli wydajność odnosi się do relacji "produkt/surowiec" i jest poniżej 100%, to produkt będzie lżejszy od surowca. Większy wynik byłby możliwy tylko przy dodaniu innych składników lub innej definicji wskaźnika, czego tu nie podano.
Najczęstsze błędy to: traktowanie 60% jako liczby 60 (bez dzielenia przez 100), wybieranie masy surowca jako odpowiedzi "z rozpędu", oraz odwracanie działania (dzielenie zamiast mnożenia). Pomaga szybki test: przy 60% wynik ma być mniejszy niż 80 kg.
Możesz policzyć 10% z 80 kg, czyli 8 kg, a potem pomnożyć przez 6: 6 × 8 kg = 48 kg. To szybka metoda bez zapisu dziesiętnego i często przydatna na egzaminie.
"Uzysk" to ilość (najczęściej masa) produktu końcowego otrzymana z określonej ilości surowca. W zadaniach egzaminacyjnych bywa liczony procentowo jako wydajność. W praktyce uzysk pomaga planować produkcję, sprzedaż i koszty.
Tak, w praktyce wydajność może się różnić zależnie od surowca, receptury, peklowania, czasu i temperatury wędzenia oraz ubytków termicznych. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się jednak wartość podaną w treści i liczy uzysk według prostego wzoru.
Wykonaj kontrolę logiczną: jeśli wydajność jest mniejsza niż 100%, to produkt musi ważyć mniej niż surowiec. Dodatkowo można oszacować rząd wielkości (np. 50% z 80 to 40, więc 60% powinno dać wynik trochę większy niż 40, czyli blisko 48).
Ćwicz schematy: procent z liczby, ubytki i wydajność, przeliczenia masy i procentów. Warto robić krótkie testy kontroli sensu wyniku oraz zapamiętać proste metody liczenia (10%, 25%, 50%). To minimalizuje błędy w stresie egzaminu.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wydajność 60% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 0,60 masy surowca."

Źródła:

  • Wikipedia: "Procent" (definicja i przeliczanie procentów na ułamki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy: "Percentages" (podstawy obliczania procentu z liczby), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - dostęp 2026-03-02
  • Wolfram MathWorld: "Percentage" (definicja i zapis procentowy), https://mathworld.wolfram.com/Percentage.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: procenty i działania na ułamkach dziesiętnych
  • Notatki technologiczne z zakładu/pracowni: definicja wydajności i uzysku
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń technologicznych (wydajność, ubytki, uzysk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego