KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 48.
Podczas smażenia na patelni elektrycznej pracownik powinien posiadać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas smażenia na patelni elektrycznej głównym zagrożeniem jest oparzenie od gorącej powierzchni i tłuszczu, szczególnie dłoni i przedramion. Dlatego najbardziej właściwym środkiem ochrony indywidualnej są rękawice termiczne. Gumowy fartuch, gumowe obuwie i osłona twarzy dotyczą innych ryzyk.

Pełne wyjaśnienie:

Praca przy patelni elektrycznej oznacza stały kontakt z wysoką temperaturą oraz ryzyko kontaktu z gorącym tłuszczem. W praktyce kucharz manipuluje produktami, narzędziami i naczyniami bezpośrednio nad rozgrzaną powierzchnią. Najczęstsze i najbardziej bezpośrednie zagrożenie w tej czynności to oparzenie termiczne dłoni (np. przy dotknięciu krawędzi, uchwytu, korpusu urządzenia lub gorącego naczynia).

Z tego powodu właściwym wyborem są rękawice termiczne, ponieważ stanowią ŚOI przeznaczone do ochrony rąk przed wysoką temperaturą i pozwalają bezpiecznie chwytać gorące elementy. Odpowiadają więc dokładnie na ryzyko wynikające ze smażenia na patelni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Gumowy fartuch może ograniczać skutki zachlapania, ale nie rozwiązuje kluczowego problemu w smażeniu na patelni: ochrony dłoni przy kontakcie z gorącą powierzchnią i naczyniami. Ponadto "gumowy" nie jest typowym wymaganiem dla tej czynności.
  • Gumowe obuwie wiąże się raczej z ochroną przed poślizgnięciem na mokrej/zaolejonej posadzce lub przed zawilgoceniem. To ważne w kuchni, ale nie jest najbardziej specyficzne dla samego smażenia na patelni.
  • Osłona twarzy bywa stosowana w sytuacjach o szczególnie dużym ryzyku rozprysków (np. przy intensywnym smażeniu w dużej ilości tłuszczu), jednak w typowej pracy na patelni elektrycznej nie jest podstawowym, pierwszoplanowym ŚOI.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o ŚOI najpierw nazwij główne zagrożenie dla danej czynności (tu: oparzenie rąk), a dopiero potem dobierz ochronę, która działa najbliżej miejsca narażenia (tu: rękawice).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest ryzyko oparzenia termicznego od gorącej powierzchni urządzenia, naczyń oraz gorącego tłuszczu. Najczęściej narażone są dłonie i przedramiona, bo to nimi chwyta się narzędzia i elementy patelni.
Rękawice termiczne chronią ręce przed wysoką temperaturą i umożliwiają pewny chwyt gorących naczyń lub elementów urządzenia. Są więc dopasowane do głównego ryzyka tej czynności: poparzenia dłoni podczas manipulowania na rozgrzanej patelni.
Może pomóc przy zachlapaniu, ale nie jest najbardziej specyficznym środkiem ochrony przy smażeniu na patelni elektrycznej. W tym zadaniu kluczowe jest zabezpieczenie rąk przed gorącem, dlatego w pytaniu egzaminacyjnym właściwsze są rękawice termiczne.
Osłonę twarzy rozważa się przy pracach z dużym ryzykiem rozprysków w kierunku twarzy (np. intensywne smażenie w dużej ilości tłuszczu lub praca z substancjami mogącymi pryskać). Nie zastępuje ona ochrony dłoni przed kontaktem z gorącymi powierzchniami.
W praktyce liczy się obuwie stabilne i ograniczające ryzyko poślizgu na mokrej lub zaolejonej posadzce. Jednak w pytaniu o smażenie na patelni elektrycznej obuwie nie odpowiada na główne, bezpośrednie zagrożenie (oparzenie rąk), dlatego nie jest najlepszą odpowiedzią.
To wybór ochrony na podstawie konkretnego ryzyka w danej operacji, np. smażeniu, krojeniu lub czyszczeniu. Ten sam kucharz może używać różnych ŚOI zależnie od zadania: innych przy gorących naczyniach, innych przy chemii, a innych przy pracy z nożem.
Najczęstszy błąd to wybieranie "pełnego zestawu" ochrony zamiast tej najbardziej związanej z zagrożeniem z pytania. Drugi błąd to kierowanie się skojarzeniami (np. "guma = bezpiecznie") bez analizy, czy chodzi o temperaturę, poślizg, rozprysk czy kontakt z chemią.
Wskazówką jest opis konkretnej czynności (np. smażenie na patelni elektrycznej). Wtedy wybierasz ŚOI, które bezpośrednio chroni przed najbardziej typowym zagrożeniem tej czynności. Pozostałe środki mogą być przydatne ogólnie, ale nie są "najtrafniejsze".
Bo dłonie wykonują większość czynności roboczych: chwytanie naczyń, podnoszenie pokrywek, obracanie produktów, przenoszenie patelni. To powoduje, że są najbliżej źródła wysokiej temperatury i rozprysków tłuszczu, więc wymagają najlepiej dopasowanej ochrony.
Ucz się "mapowania" zagrożeń na ochronę: temperatura → rękawice termiczne, poślizg → odpowiednie obuwie, chemia → rękawice i okulary, krojenie → zasady pracy nożem. Ćwicz na przykładach czynności kuchennych i zawsze szukaj głównego ryzyka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podczas smażenia na patelni elektrycznej głównym zagrożeniem jest oparzenie od gorącej powierzchni i tłuszczu, szczególnie dłoni i przedramion.

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, § 10, Dz.U. 2003 Nr 169 poz. 1650 z późn. zm.

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP (fragment o ŚOI)
  • Materiały szkolne BHP dla gastronomii dotyczące oparzeń i pracy z gorącym tłuszczem
  • Instrukcje stanowiskowe/BHP dla urządzeń grzewczych w kuchni (patelnie, płyty, bemary)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego