KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2011 (test 2)

PYTANIE NR 42.
Podczas smażenia pączków zapalił się tłuszcz. Aby ugasić płomień należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zapaleniu tłuszczu należy najpierw wyłączyć palnik, a następnie przykryć naczynie pokrywą, aby odciąć dopływ tlenu i zdławić płomień.
Nie wolno zalewać oleju wodą ani wylewać go do zlewu, bo grozi to rozpryskiem płonącego tłuszczu i poparzeniami.

Pełne wyjaśnienie:

W kuchni gastronomicznej zapalenie się tłuszczu w garnku lub na patelni jest sytuacją wysokiego ryzyka. Najbezpieczniejsze działanie polega na odcięciu źródła ciepła (wyłączeniu palnika) oraz odcięciu dopływu tlenu poprzez przykrycie naczynia pokrywą lub blachą. Płomień gaśnie, gdy zabraknie tlenu, a temperatura przestaje rosnąć.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne lub niebezpieczne?

  • "Zalać zimną wodą" – woda w kontakcie z bardzo gorącym tłuszczem gwałtownie odparowuje. Powstaje wyrzut pary i kropelek, co powoduje rozprysk płonącego oleju, nagłe zwiększenie powierzchni pożaru oraz ryzyko ciężkich poparzeń.
  • "Zdjąć naczynie z palnika i użyć gaśnicy" – samo przenoszenie płonącego naczynia zwiększa ryzyko rozlania i rozprzestrzenienia ognia na podłogę, odzież lub inne stanowiska. Gaśnica może być użyta tylko wtedy, gdy jest właściwego typu i obsługujący umie ją zastosować, ale pierwszym krokiem w praktyce kuchennej jest bezpieczne zdławienie płomienia przez przykrycie.
  • "Wylać tłuszcz do zlewu" – to działanie skrajnie ryzykowne: po drodze można rozlać płonący olej, a w zlewie może znajdować się woda lub wilgoć, co nasili rozprysk i pożar. Dodatkowo można zapalić elementy wyposażenia i instalacje.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zapalił się tłuszcz", szukaj odpowiedzi o pokrywie i wyłączeniu palnika, a unikaj wszystkiego, co zawiera wodę lub przenoszenie naczynia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyłącz źródło ciepła (palnik/urządzenie), a potem przykryj naczynie pokrywą lub blachą. Chodzi o zdławienie płomienia przez odcięcie tlenu i zatrzymanie dalszego nagrzewania tłuszczu.
Woda w kontakcie z bardzo gorącym olejem gwałtownie zamienia się w parę i wyrzuca krople tłuszczu na zewnątrz. Taki rozprysk może roznieść płomienie i spowodować ciężkie poparzenia oraz szybkie rozprzestrzenienie pożaru w kuchni.
Pokrywa odcina dopływ tlenu do płomienia. Bez tlenu spalanie szybko słabnie i gaśnie. To prosta metoda "zdławienia" ognia, szczególnie gdy pożar jest na wczesnym etapie i dotyczy samego naczynia.
Zwykle nie. Przenoszenie płonącego naczynia zwiększa ryzyko rozlania oleju i rozszerzenia pożaru na podłogę lub odzież. Bezpieczniej jest wyłączyć palnik i zdławić płomień przykrywając naczynie, bez wykonywania gwałtownych ruchów.
Gaśnica może być użyta, gdy ognia nie da się szybko zdławić pokrywą lub pożar się rozwinął, a osoba ma dostęp do odpowiedniego sprzętu i umie go obsłużyć. W praktyce egzaminacyjnej najpierw wskazuje się: wyłączyć palnik i przykryć naczynie.
Można rozlać olej po drodze i roznieść ogień na większą powierzchnię. W zlewie często jest woda lub wilgoć, co może spowodować gwałtowny rozprysk i "wybuchowe" nasilenie pożaru. To także duże ryzyko poparzeń i zapalenia wyposażenia.
Najczęściej wybierają wodę "bo gasi ogień", albo przenoszenie naczynia "żeby wynieść zagrożenie". To błędy, bo gorący tłuszcz reaguje inaczej niż np. papier czy drewno: łatwo o rozprysk, rozlanie i szybkie rozprzestrzenienie płomieni.
W treści zwykle padają słowa: "tłuszcz", "olej", "smażenie", "frytownica", "pączki". Wtedy szukaj odpowiedzi o odcięciu tlenu (pokrywa) i odcięciu ciepła (wyłączenie palnika), a unikaj wody i przelewania.
Kontroluj temperaturę tłuszczu, nie zostawiaj smażenia bez nadzoru, nie przepełniaj naczynia, utrzymuj porządek na stanowisku i trzymaj pokrywę w zasięgu ręki. W razie zapłonu: wyłącz palnik i przykryj naczynie, nie używaj wody.
Ucz się schematów postępowania: co robić przy pożarze tłuszczu, co przy pożarze urządzeń elektrycznych, a co przy oparzeniach. Pomaga zapamiętanie zasady: tłuszcz = przykryj. Przećwicz też organizację stanowiska i typowe zakazy BHP.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla gastronomii (instrukcje stanowiskowe w pracowni)
  • Instrukcje ochrony przeciwpożarowej obowiązujące w szkole/zakładzie
  • Podręczniki do technologii gastronomicznej omawiające smażenie i zagrożenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego