KWALIFIKACJA MEC5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 33.
Podczas uruchamiania obrabiarki skrawającej sterowanej numerycznie, zauważasz, że program nie kończy się prawidłowo. Który z poniższych kodów G jest odpowiedzialny za zakończenie programu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
M30 to standardowa komenda kończąca program w wielu sterowaniach CNC: zatrzymuje wykonanie, kończy program i zwykle powoduje przewinięcie/rewind do początku. Pozostałe opcje dotyczą uruchomienia wrzeciona (M03), ruchu roboczego z posuwem (G01) lub trybu wymiarowania (G90), więc nie kończą programu.

Pełne wyjaśnienie:

W programach CNC rozróżnia się m.in. komendy ruchu i trybów (najczęściej z literą G) oraz komendy pomocnicze maszyny (najczęściej z literą M). Zakończenie programu realizuje się zwykle właśnie komendą z grupy M.

Odpowiedź "M30" jest właściwa, ponieważ w wielu popularnych sterowaniach CNC oznacza koniec programu (zakończenie wykonywania) i typowo powoduje powrót wskaźnika programu na początek/rewind. Dzięki temu po wykonaniu ostatniego bloku obrabiarka nie "czeka" na kolejne polecenia w tym samym miejscu, tylko kończy cykl programu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "M03 S1200" dotyczy włączenia obrotów wrzeciona (zwykle zgodnie z ruchem wskazówek zegara) oraz zadania prędkości obrotowej. To komenda uruchomieniowa, nie kończąca program.
  • "G01 Z-1 F100" oznacza ruch liniowy w osi (tu: do Z = -1) z określonym posuwem. To fragment obróbki (ruch roboczy), a nie zakończenie.
  • "G90" dotyczy trybu programowania absolutnego (współrzędne względem zera programu/układu). Ustawia sposób interpretacji współrzędnych, ale nie zatrzymuje programu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy końca programu, najpierw szukaj komend typu koniec/zatrzymanie/reset (często M-kody), a komendy ruchu (G01, G00) i trybów (G90/G91) traktuj jako elementy przebiegu obróbki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
M30 najczęściej oznacza koniec programu: zatrzymuje wykonywanie i zwykle przewija program do początku (rewind), przygotowując go do ponownego uruchomienia. Dokładne zachowanie zależy od sterowania, ale funkcja "program end" jest kluczowa.
W CNC zwyczajowo rozróżnia się komendy G (tryby i ruchy) oraz komendy M (funkcje pomocnicze maszyny). Zakończenie programu realizuje się najczęściej M-kodem, dlatego poprawna odpowiedź może mieć literę M.
W wielu sterowaniach oba oznaczają zakończenie programu, ale M30 często wiąże się także z przewinięciem programu do początku (rewind). M02 bywa traktowane jako samo zakończenie bez przewijania. Różnice mogą zależeć od producenta sterowania.
M30 umieszcza się na końcu programu NC, aby po wykonaniu ostatnich operacji maszyna zakończyła cykl. Jest to ważne przy seryjnej produkcji, bo po M30 program zwykle wraca na początek i łatwiej uruchomić kolejną sztukę.
Tak. Jeśli program nie ma właściwej komendy zakończenia, sterowanie może dojść do końca pliku w nieoczekiwanym stanie lub nie wykonać typowego zakończenia (np. przewinięcia). W praktyce program powinien mieć jednoznaczny blok końcowy.
G90 ustawia tryb absolutny, czyli współrzędne są interpretowane względem zera programu/układu. To ustawienie sposobu liczenia pozycji, a nie polecenie stopu. Program może pracować dalej, tylko inaczej interpretuje wartości osi.
M03 służy do włączenia wrzeciona (zwykle prawych obrotów), a parametr S określa prędkość obrotową. To komenda startowa procesu skrawania. Nie zatrzymuje programu i nie pełni funkcji "program end".
G01 to ruch liniowy z posuwem. "Z-1" wskazuje docelową pozycję osi Z, a "F100" posuw roboczy. Jest to typowy blok obróbkowy (ruch narzędzia), a nie blok zakończenia programu.
Najczęściej jest to ostatnia linia programu z komendą typu M30 (czasem M02), często poprzedzona czynnościami porządkowymi (np. odjazd narzędzia, wyłączenie chłodziwa). Warto szukać słowa "Program End" w tabeli M-kodów sterowania.
Najczęstszy błąd to wybór komendy "pasującej literą" do treści pytania (G...), zamiast komendy pasującej funkcją. Na egzaminie zawsze analizuj, czy pytanie dotyczy ruchu/trybu (G), czy funkcji maszyny jak wrzeciono, chłodziwo, koniec programu (M).
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "M30 to standardowa komenda kończąca program w wielu sterowaniach CNC: zatrzymuje wykonanie, kończy program i zwykle powoduje przewinięcie/rewind do początku."

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: "M2, M30 Program End", https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/m-code.html#mcode:m2-m30 (dostęp: 2026-02-27)
  • Haas Automation: "M30 End of Program (Stop, Rewind)", https://www.haascnc.com/service/codes-settings.type=mcode.machine=mill.html (dostęp: 2026-02-27)
  • CNC Cookbook (artykuł referencyjny): "M30 Program End and Rewind", https://www.cnccookbook.com/m30-program-end-rewind/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt ćwiczeń programowania CNC dla danego sterowania używanego w pracowni (np. Haas, LinuxCNC, Siemens)
  • Instrukcja obsługi konkretnej obrabiarki (sekcja: kody M, start/stop programu)
  • Zadania treningowe: analiza krótkich programów i wskazywanie bloków start/koniec, trybów i funkcji pomocniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego