KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 8.
Podczas wykonywania zmiany koszuli nocnej podopiecznej z niedowładem połowiczym lewostronnym zdejmowanie koszuli należy rozpocząć od zsunięcia rękawa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie połowiczym rozbieranie zaczyna się od strony sprawnej, aby nie szarpać i nie przeciążać kończyny osłabionej.
Ubieranie wykonuje się odwrotnie: najpierw wkłada się rękę po stronie niesprawnej, by łatwiej wsunąć rękaw i dopasować odzież bez bólu.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą z niedowładem połowiczym kluczowa jest zasada: rozbieranie zaczynamy od strony sprawnej, a ubieranie od strony niesprawnej. Wynika to z ergonomii, bezpieczeństwa i komfortu podopiecznej.

Dlaczego przy rozbieraniu zaczyna się od strony sprawnej? Gdy zdejmujesz koszulę, łatwiej jest najpierw uwolnić kończynę, która porusza się lepiej. Pozwala to następnie delikatnie zsunąć materiał z kończyny osłabionej, ograniczając ryzyko pociągania, bolesnego ustawienia stawu barkowego oraz przypadkowych mikrourazów skóry. Przy niedowładzie kończyna może mieć mniejszą kontrolę ruchu i większą wrażliwość na nieprawidłowe manipulacje.

Dlaczego przy ubieraniu zaczyna się od strony niesprawnej? Wkładając najpierw rękę po stronie niesprawnej do rękawa, możesz ułożyć materiał w sposób kontrolowany, bez forsowania zakresu ruchu. Dopiero potem łatwiej jest założyć odzież na stronę sprawną, bo ta część czynności wymaga zwykle większej aktywności ruchowej (sięganie, unoszenie, dopasowanie).

W rozpatrywanej sytuacji niedowład dotyczy strony lewej, więc stroną sprawną jest prawa. Poprawna kolejność to: zsunąć rękaw z prawej ręki, a zakładanie rozpocząć od włożenia lewej ręki do rękawa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Opcje rozpoczynające rozbieranie od strony lewej odwracają zasadę i zwiększają ryzyko szarpania kończyny osłabionej.
  • Opcje rozpoczynające ubieranie od strony prawej pomijają ułatwienie, jakie daje najpierw "zaopatrzenie" strony niesprawnej w rękaw.
  • Odpowiedzi, które każą zaczynać i kończyć po tej samej stronie, nie respektują asymetrii sprawności przy hemiparezie.

W praktyce warto dodatkowo pamiętać o zapewnieniu intymności, spokojnym tempie, komunikowaniu kolejnych kroków oraz obserwacji reakcji bólowych i napięcia mięśniowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się zasadę: ubieranie zaczyna się od strony niesprawnej. Dzięki temu można spokojnie wsunąć rękaw na osłabioną kończynę, kontrolować jej ułożenie i ograniczyć ból oraz ryzyko naciągnięcia stawu, a dopiero potem dopasować odzież po stronie sprawnej.
Strona sprawna łatwiej współpracuje w ruchu, więc szybciej i bezpieczniej uwalnia się ją z rękawa. To pozwala później delikatnie zdjąć odzież z kończyny osłabionej, zmniejszając ryzyko szarpania, bólu barku i niekontrolowanego ustawienia stawu.
Oznacza osłabienie siły i kontroli ruchu po lewej stronie ciała. W praktyce opiekun musi traktować lewą kończynę jako bardziej narażoną na uraz, szybciej męczącą się i trudniejszą do ustawienia, a czynności pielęgnacyjne planować tak, by ją chronić.
Typowe błędy to odwrócenie kolejności (ubieranie od sprawnej), zbyt szybkie tempo, pociąganie za kończynę niedowładną, brak stabilizacji barku oraz nieuwzględnienie komfortu (ból, lęk, wychłodzenie). Często myli się też lewą i prawą stronę podopiecznej.
Najważniejsze jest nie ciągnąć za ramię i nie wykonywać gwałtownych ruchów. Warto podpierać kończynę, prowadzić rękę w osi ciała, unikać wysokiego unoszenia ramienia oraz wybierać odzież ułatwiającą zakładanie (luźniejszy rękaw, miękki materiał, szeroki otwór).
Tak, zasada pozostaje ta sama, ale zmienia się strona: przy prawostronnym niedowładzie ubieranie zaczynasz od prawej, a rozbieranie od lewej (sprawnej). Zawsze myśl kategoriami: strona niesprawna vs sprawna, a dopiero potem przypisz to do lewo/prawo u konkretnej osoby.
Pomagają ubrania z szerokimi rękawami, elastycznym materiałem, prostym krojem i łatwym zapięciem (np. z przodu). Mniej problemów sprawiają elementy, które nie wymagają unoszenia rąk wysoko. W praktyce liczy się też to, by materiał nie podrażniał skóry i nie uciskał.
Najlepiej krótko zapowiadać kolejne kroki (co robisz i dlaczego), pytać o ból i komfort oraz dawać czas na reakcję. Warto wspierać samodzielność: poprosić o pomoc ruchami strony sprawnej, jeśli to możliwe. Spokojna komunikacja zmniejsza napięcie i opór mięśni.
Należy przerwać lub zwolnić, gdy pojawia się wyraźny ból, narastające napięcie, opór stawu, duszność, zawroty głowy albo lęk. Wtedy trzeba ponownie ułożyć kończynę, wesprzeć bark, zmienić chwyt, poprosić o pomoc drugą osobę lub dobrać inną odzież.
Pomocna reguła pamięciowa: "Zdejmuj od sprawnej, zakładaj na słabszą". Rozbieranie zaczyna się tam, gdzie ruch jest łatwiejszy, a ubieranie tam, gdzie potrzebujesz więcej kontroli opiekuna. Przed odpowiedzią na egzaminie zawsze ustal, która strona jest niesprawna.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu pielęgnowania osób przewlekle chorych i niesamodzielnych
  • Materiały dydaktyczne dotyczące opieki nad osobą po udarze mózgu (hemipareza/hemiplegia)
  • Instruktażowe materiały szkoleniowe z ergonomii i technik bezpiecznego przemieszczania oraz pielęgnacji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego