KWALIFIKACJA BUD19 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 7.
Podczas wyznaczania punktów granicznych w układzie geodezyjnym, w którym oś X jest skierowana na północ, a oś Y na wschód, otrzymałeś następujące dane:
PunktXY
A100200
B150250
C200200

Na podstawie tych danych, wybierz prawidłowe stwierdzenie dotyczące położenia punktów:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tym układzie większe X oznacza położenie bardziej na północ, a większe Y bardziej na wschód.
Dla A(100,200) i C(200,200) mamy 100 < 200, więc punkt A jest bardziej na południe niż punkt C. Pozostałe stwierdzenia przeczą porównaniom odpowiednich współrzędnych X lub Y.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano nietypową, ale jednoznaczną orientację osi: X jest skierowana na północ, a Y na wschód. To oznacza:

  • kierunek północ–południe oceniamy porównując współrzędną X (większe X = bardziej na północ),
  • kierunek wschód–zachód oceniamy porównując współrzędną Y (większe Y = bardziej na wschód).

Dane punktów to: A(100,200), B(150,250), C(200,200).

Stwierdzenie "Punkt A leży na południe od punktu C." jest poprawne, bo 100 < 200, czyli punkt A ma mniejszą współrzędną X, a zatem leży bardziej na południe niż punkt C (przy osi X skierowanej na północ).

Stwierdzenie "Punkt B leży na zachód od punktu A." jest fałszywe, bo o wschód/zachód decyduje Y: YB=250 jest większe niż YA=200, więc B leży na wschód od A, a nie na zachód.

Stwierdzenie "Punkt C leży na wschód od punktu B." jest fałszywe, bo YC=200 jest mniejsze niż YB=250, więc C leży na zachód od B, a nie na wschód.

Stwierdzenie "Punkt B leży na północ od punktu C." jest fałszywe, bo porównujemy X: XB=150 jest mniejsze niż XC=200, więc B leży bardziej na południe od C.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, która oś odpowiada za dany kierunek (tu X→N, Y→E), a dopiero potem porównuj właściwe współrzędne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawdź, która oś opisuje kierunek północ–południe. W tym zadaniu robi to X (X→północ). Jeśli X punktu 1 jest większe, to punkt 1 leży bardziej na północ. Jeśli mniejsze, leży bardziej na południe.
Porównaj współrzędną odpowiadającą kierunkowi wschód–zachód. W tym zadaniu jest to Y (Y→wschód). Większe Y oznacza położenie bardziej na wschód, mniejsze Y oznacza położenie bardziej na zachód.
W geodezji spotyka się różne konwencje zapisu i orientacji osi, zależnie od instrukcji, oprogramowania lub przyjętej definicji. Kluczowe jest, że zadanie jawnie definiuje kierunki osi; to ta definicja obowiązuje przy interpretacji współrzędnych.
Oznacza to przypisanie kierunków geograficznych do osi układu: zmiana X opisuje przesunięcie na północ/południe, a zmiana Y opisuje przesunięcie na wschód/zachód. Dzięki temu wiesz, którą liczbę porównywać dla danego kierunku.
Najczęściej myli się osie (np. przyjmuje się automatycznie, że Y to północ), albo porównuje się złą współrzędną dla danego kierunku. Drugi typ błędu to pomylenie zwrotów: większa wartość nie oznacza "bardziej na południe", tylko w stronę wskazaną przez oś.
Tak. Wystarczy porównać wartości współrzędnych zgodnie z definicją osi. Rysunek może ułatwić wyobrażenie, ale nie jest konieczny: relacje N/S wynikają z porównania X, a E/W z porównania Y (w tej konkretnej orientacji układu).
Wybierz współrzędną odpowiadającą północy (tu: X) i znajdź największą wartość. Punkt z największym X leży najbardziej na północ. To szybka metoda kontroli poprawności relacji między kilkoma punktami.
Sprawdź współrzędną odpowiadającą wschodowi (tu: Y) i wybierz największą wartość. Największe Y oznacza punkt najbardziej na wschód. Ta metoda działa niezależnie od tego, jakie są wartości X.
Technik geodeta często weryfikuje zgodność szkiców, wykazów współrzędnych i opisów położenia punktów granicznych. Umiejętność szybkiego określenia relacji N/S/E/W z liczb pozwala wychwycić pomyłki w danych i ogranicza ryzyko błędnej interpretacji przebiegu granicy.
Ćwicz na krótkich tabelach: najpierw wypisz, która oś odpowiada za N/S i E/W, potem rób szybkie porównania. Dobrym nawykiem jest też sprawdzanie "skrajnych" punktów: największe X (najbardziej na północ) i największe Y (najbardziej na wschód).
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "W tym układzie większe X oznacza położenie bardziej na północ, a większe Y bardziej na wschód.Dla A(100,200) i C(200,200) mamy 100 &lt; 200, więc punkt A jest bardziej na południe niż punkt C."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsp%C3%B3%C5%82rz%C4%99dne_kartezja%C5%84skie - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwowy_uk%C5%82ad_wsp%C3%B3%C5%82rz%C4%99dnych_geodezyjnych_1992 - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwowy_uk%C5%82ad_wsp%C3%B3%C5%82rz%C4%99dnych_geodezyjnych_2000 - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z geodezji dotyczące układów współrzędnych prostokątnych i orientacji osi
  • Zadania rachunkowe z interpretacji współrzędnych punktów (N/S/E/W)
  • Materiały ćwiczeniowe z katastru: odczyt i kontrola wykazów współrzędnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego