KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 23.
Podczas zbioru siana z pola o powierzchni 40 ha ciągnik połączony z prasą zużywa w ciągu godziny 5 litrów oleju napędowego. Oblicz łączny koszt zużytego paliwa i pracy traktorzysty, jeżeli wydajność agregatu wynosi 2 ha/godz., cena 1 litra paliwa – 6,00 zł, a koszt 1 roboczogodziny – 30,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas pracy agregatu: 40 ha / 2 ha/godz. = 20 godz. Zużycie paliwa: 20 godz. × 5 l/godz. = 100 l, koszt paliwa: 100 × 6,00 = 600,00 zł. Koszt pracy: 20 × 30,00 = 600,00 zł. Razem: 600,00 + 600,00 = 1200,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć łączny koszt paliwa i pracy traktorzysty, trzeba najpierw wyznaczyć, ile godzin zajmie wykonanie pracy na całym polu.

1) Czas pracy
Wydajność wynosi 2 ha/godz., a powierzchnia 40 ha, więc:
czas = 40 / 2 = 20 godz.

2) Zużycie i koszt paliwa
Ciągnik z prasą zużywa 5 l/h, zatem przez 20 godzin zużyje:
paliwo = 20 × 5 = 100 l
Koszt paliwa przy cenie 6,00 zł/l:
koszt paliwa = 100 × 6,00 = 600,00 zł

3) Koszt pracy operatora
Koszt 1 roboczogodziny to 30,00 zł, więc:
koszt pracy = 20 × 30,00 = 600,00 zł

4) Suma kosztów
łączny koszt = 600,00 + 600,00 = 1200,00 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 900,00 zł – zwykle wynika z pominięcia części kosztów albo błędnego czasu pracy (np. przyjęcia 15 h zamiast 20 h).
  • 600,00 zł – to koszt tylko jednego składnika (samego paliwa lub samej robocizny), bez zsumowania obu części.
  • 2400,00 zł – może wynikać z podwojenia czasu lub błędnego użycia wydajności (np. potraktowania 2 ha/godz. jako 2 godz./ha i otrzymania 80 h).

Na egzaminie warto zapisać jednostki przy każdym kroku (ha, godz., l), bo ułatwia to kontrolę, czy działania są logiczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas obliczasz ze wzoru: czas = powierzchnia / wydajność. Jeśli pole ma 40 ha, a wydajność 2 ha/godz., to czas wynosi 40/2 = 20 godz. Zawsze kontroluj jednostki: ha skracają się, zostają godziny.
Spalanie jest podane w litrach na godzinę, więc trzeba znać czas pracy. Dopiero potem liczysz litry: czas × l/godz. Bez czasu nie da się poprawnie przejść z "na godzinę" na "łącznie dla całej powierzchni".
Oznacza to, że zestaw (ciągnik + prasa) w sprzyjających warunkach może wykonać pracę na 2 hektarach w 1 godzinę. W zadaniu egzaminacyjnym przyjmujesz tę wydajność jako stałą i liczysz czas liniowo: większa powierzchnia = proporcjonalnie więcej godzin.
Najczęściej: (1) odwrócenie dzielenia i mnożenia przy wydajności (mylenie ha/godz. z godz./ha), (2) policzenie tylko paliwa lub tylko pracy, (3) pominięcie mnożenia przez czas, (4) błędne zsumowanie stawek zamiast kosztów całkowitych.
W zadaniu jest to wprost wymagane: "koszt zużytego paliwa i pracy traktorzysty". W praktyce czasem liczy się tylko koszty eksploatacyjne maszyny (np. paliwo), ale w kalkulacji usługi lub pełnego kosztu pracy zwykle uwzględnia się też robociznę operatora.
Możesz zrobić szybkie oszacowanie: 40 ha przy 2 ha/h to ok. 20 h. W 1 godzinę płacisz 5 l × 6 zł = 30 zł za paliwo i 30 zł za pracę, razem 60 zł/h. 20 h × 60 zł/h = 1200 zł. To kontrola "na zdrowy rozsądek".
Tylko wtedy, gdy zadanie podaje dodatkowe dane (np. czas dojazdu, przerwy na owijanie, postój, straty organizacyjne) albo każe użyć wydajności "efektywnej". Jeśli tego nie ma, na egzaminie przyjmuje się, że cały czas pracy wynika wyłącznie z podanej wydajności ha/godz.
Kluczowe są trzy "na godzinę": wydajność w ha/godz., spalanie w l/godz. i stawka pracy w zł/godz. Najpierw wyznaczasz godziny, potem liczysz litry i złotówki. Pisanie jednostek przy działaniach pomaga uniknąć błędu typu 40×2 zamiast 40/2.
Bo po obliczeniach wychodzi 600 zł zarówno dla paliwa, jak i dla robocizny. Uczeń może zakończyć liczenie po pierwszym składniku (np. policzy paliwo i uzna, że to już wynik). Trzeba pamiętać o słowie "łączny koszt", czyli sumie obu części.
Ćwicz schemat: czas → zużycie → koszt. Rób krótkie notatki z wzorów (powierzchnia/wydajność, czas×spalanie, ilość×cena) i trenuj zadania z różnymi danymi. Na sprawdzianie zawsze wykonuj kontrolne oszacowanie wyniku, by wyłapać pomyłki w działaniach.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Hektar – https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Olej napędowy – https://pl.wikipedia.org/wiki/Olej_nap%C4%99dowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Roboczogodzina – https://pl.wikipedia.org/wiki/Roboczogodzina (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z podstaw rachunku ekonomicznego w rolnictwie (kalkulacje kosztów prac)
  • Materiały dydaktyczne z mechanizacji rolnictwa: wydajność maszyn i organizacja pracy
  • Zadania treningowe z obliczeń: prędkość–czas–droga oraz wydajność–powierzchnia–czas (analogiczne schematy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego