KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 34.
Podopieczna cierpi na przewlekłą chorobę reumatyczną. Z powodu deformacji w obrębie stawów dłoni ma problemy z przygotowaniem i spożyciem posiłków. W celu podtrzymania jej samodzielności w spożywaniu posiłków opiekun powinien zaplanować podanie jej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sztućce z pogrubionymi uchwytami ułatwiają chwyt przy deformacjach stawów dłoni i zmniejszonej sile mięśniowej, dzięki czemu podopieczna może dłużej jeść samodzielnie. Pozostałe propozycje nie rozwiązują problemu chwytu lub nie dotyczą jedzenia, więc nie wspierają samodzielności w tej czynności.

Pełne wyjaśnienie:

W przewlekłych chorobach reumatycznych dłoni częste są: ból, sztywność, ograniczenie zakresu ruchu oraz osłabienie siły chwytu. Gdy problem dotyczy utrzymania sztućców i precyzyjnych ruchów palców, najlepszą interwencją opiekuna medycznego jest zaplanowanie pomocy kompensującej chwyt, a nie zastępowanie podopiecznej w jedzeniu.

Odpowiedź "sztućców z pogrubionymi uchwytami" jest właściwa, ponieważ grubszy uchwyt:

  • zmniejsza potrzebę silnego zaciśnięcia dłoni,
  • ułatwia stabilizację w dłoni przy deformacjach palców,
  • pozwala na bardziej "całodłoniowy" chwyt, co zwykle jest mniej bolesne,
  • przekłada się na większą samodzielność i mniejsze zmęczenie podczas posiłku.

Opcja "szklanki bez uchwytu" nie jest dobrym wyborem: brak uchwytu często utrudnia pewny chwyt (zwłaszcza przy słabej sile dłoni), a ryzyko wyślizgnięcia i rozlania może być większe. W praktyce częściej dobiera się rozwiązania poprawiające chwyt (np. kubek z uchem lub nakładki antypoślizgowe), ale kluczowe jest tu to, że problem dotyczy przede wszystkim manipulacji sztućcami.

Opcja "odzieży ochronnej" nie odnosi się do trudności w jedzeniu i nie jest pomocą zwiększającą samodzielność w spożywaniu posiłków. Może mieć znaczenie w innych sytuacjach (np. ochrona przed zabrudzeniem), ale nie rozwiązuje bariery funkcjonalnej dłoni.

Opcja "szerokich talerzy" również nie odpowiada na zasadniczy problem: talerz może ułatwiać stabilne ułożenie potrawy, jednak nie kompensuje ograniczeń chwytu i ruchów dłoni potrzebnych do nabierania jedzenia sztućcami. Wsparcie należy dobierać do konkretnej trudności podopiecznej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj w opisie kluczowej bariery (tu: deformacje stawów dłoni i chwyt), a następnie wybierz takie działanie/opomocowanie, które tę barierę bezpośrednio zmniejsza i pozwala zachować możliwie największą samodzielność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wybiera się sztućce z pogrubionymi uchwytami, bo ułatwiają pewny chwyt przy bólu, sztywności i mniejszej sile dłoni. Dzięki temu osoba może nabierać jedzenie mniejszym wysiłkiem i dłużej zachować samodzielność podczas posiłku.
Pogrubiony uchwyt zmniejsza potrzebę silnego zaciskania palców i pozwala oprzeć sztuciec w dłoni bardziej stabilnie. To ogranicza ból i zmęczenie, a także kompensuje deformacje stawów, które utrudniają precyzyjne trzymanie cienkich trzonków.
To takie planowanie pomocy, aby osoba wykonywała czynność maksymalnie sama (np. dobór pomocy do chwytu), a opiekun tylko wspierał i nadzorował bezpieczeństwo. Zamiast wyręczania stosuje się adaptacje i zachęca do aktywności.
Zwykle nie. Brak uchwytu może utrudniać stabilne trzymanie naczynia, zwłaszcza przy słabej sile dłoni i bólu. W praktyce częściej sprawdzają się rozwiązania poprawiające chwyt (np. kubek z uchem, nakładki antypoślizgowe), dobrane do możliwości osoby.
Najczęściej pojawiają się: ból przy zacisku, sztywność palców, ograniczony zakres ruchu, obniżona siła chwytu oraz trudność w ruchach precyzyjnych. Skutkiem jest problem z trzymaniem sztućców, krojeniem, nabieraniem i utrzymaniem naczyń.
W zależności od trudności mogą pomagać: stabilne naczynia, maty antypoślizgowe, talerze ograniczające rozsypywanie, odpowiednia wysokość stołu i krzesła oraz ergonomiczne ustawienie. Klucz to dopasowanie do bariery: chwytu, stabilizacji lub koordynacji.
Szerokość talerza nie poprawia bezpośrednio chwytu i kontroli sztućców. Jeśli główną trudnością jest trzymanie i prowadzenie sztućca, to potrzebna jest pomoc ukierunkowana na dłoń (np. pogrubiony uchwyt), a nie zmiana wymiaru naczynia.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "związanej z posiłkiem" ogólnie (talerz, szklanka), bez analizy, co dokładnie jest ograniczeniem funkcjonalnym. Drugi błąd to mylenie wsparcia samodzielności z wyręczaniem lub doborem akcesoriów niezwiązanych z problemem chwytu.
Gdy trudności w samoobsłudze utrzymują się mimo prostych ułatwień, gdy deformacje i ból są znaczne albo gdy potrzebny jest dobór kilku pomocy jednocześnie. Terapeuta zajęciowy może zaproponować indywidualne rozwiązania i trening czynności.
Ucz się przez schemat: objaw/ograniczenie → ryzyko → cel opieki → pomoc. Ćwicz rozpoznawanie, czy problem dotyczy chwytu, stabilizacji, koordynacji czy bezpieczeństwa połykania. Porównuj, która pomoc jest najbardziej bezpośrednio związana z opisaną barierą.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Sztućce z pogrubionymi uchwytami ułatwiają chwyt przy deformacjach stawów dłoni i zmniejszonej sile mięśniowej, dzięki czemu podopieczna może dłużej jeść samodzielnie."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny opieki długoterminowej i usprawniania funkcjonalnego (ADL)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych z terapii zajęciowej (dobór pomocy do samoobsługi przy RZS)
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - podstawy ergonomii i zasad doboru uchwytów adaptacyjnych w dysfunkcji dłoni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego