KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Podopieczna słabowidząca należy do osób z niepełnosprawnością
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Słabowidzenie dotyczy ograniczenia funkcji zmysłu wzroku, czyli narządu odpowiedzialnego za odbiór bodźców. Dlatego taką osobę zalicza się do niepełnosprawności sensorycznej (zmysłowej), a nie do niepełnosprawności fizycznej czy psychicznej.
W praktyce wpływa to na dobór form wsparcia i adaptacji otoczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "słabowidząca" odnosi się do osoby, u której występuje trwałe lub długotrwałe ograniczenie funkcji zmysłu wzroku. W typowych podziałach stosowanych w edukacji i praktyce opiekuńczej dysfunkcje wzroku i słuchu zalicza się do obszaru niepełnosprawności sensorycznej (zmysłowej), ponieważ dotyczą odbioru bodźców przez narządy zmysłów.

Odpowiedź "sensoryczną." jest więc trafna, bo opisuje właściwy obszar ograniczeń: percepcję wzrokową. Taka klasyfikacja ma praktyczne konsekwencje w pracy asystenta osoby niepełnosprawnej: pomaga dobrać adekwatne strategie komunikacji i wsparcia (np. właściwe oświetlenie, kontrast, uporządkowanie przestrzeni, bezpieczne prowadzenie, czytanie druków, wskazówki orientacyjne).

Pozostałe odpowiedzi wprowadzają typowe pomyłki:

  • "sprzężoną." – niepełnosprawność sprzężona dotyczy sytuacji współwystępowania co najmniej dwóch niepełnosprawności/deficytów. Samo słabowidzenie nie przesądza o współwystępowaniu innych zaburzeń.
  • "fizyczną." – to określenie bywa potocznie używane na wszystko, co "dotyczy ciała", ale w wielu podziałach "fizyczna/ruchowa" wiąże się przede wszystkim z narządem ruchu i sprawnością motoryczną. W słabowidzeniu źródłem trudności jest zmysł wzroku, więc klasyfikacja sensoryczna jest bardziej adekwatna.
  • "psychofizyczną." – jest pojęciem niejednoznacznym i nie należy do najczęściej stosowanych, klarownych kategorii w podstawowych zestawieniach egzaminacyjnych; może prowokować wybór "brzmiący naukowo" bez realnego dopasowania do problemu wzroku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się informacja o ograniczeniu wzroku lub słuchu, najpierw rozważ kategorię sensoryczną. Dopiero gdy w opisie są wyraźne przesłanki współwystępowania (np. wzrok i ruch, wzrok i intelekt), wtedy można rozważać kategorię sprzężoną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niepełnosprawność sensoryczna (zmysłowa) dotyczy ograniczeń w odbiorze bodźców przez narządy zmysłów, najczęściej wzroku lub słuchu. W praktyce oznacza to, że osoba może potrzebować dostosowań w komunikacji i otoczeniu (np. kontrastu, oświetlenia, powiększeń, wsparcia w orientacji).
Słabowidzenie wynika z ograniczenia funkcji zmysłu wzroku, czyli sposobu odbierania informacji z otoczenia. To właśnie zaburzenie percepcji (a nie narządu ruchu czy sfery psychicznej) jest główną przyczyną trudności, dlatego klasyfikuje się je jako niepełnosprawność sensoryczną.
Sensoryczna dotyczy zmysłów (np. wzroku, słuchu) i problemów z odbiorem bodźców. Fizyczna (często rozumiana jako ruchowa) dotyczy głównie sprawności narządu ruchu i motoryki. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest źródło ograniczeń: percepcja czy poruszanie się.
Niepełnosprawność sprzężona oznacza współwystępowanie co najmniej dwóch niepełnosprawności lub deficytów, które łącznie wpływają na funkcjonowanie. Sama informacja "słabowidząca" nie wystarcza, by uznać niepełnosprawność za sprzężoną, jeśli nie podano drugiego obszaru trudności.
Najczęściej pomaga się przez dostosowanie otoczenia: dobre oświetlenie, unikanie olśnień, kontrastowe oznaczenia, porządek w przestrzeni oraz powiększone materiały. Ważne jest też spokojne tempo, precyzyjne komunikaty kierunkowe i wspieranie orientacji w nowym miejscu.
Częsty błąd to wybór "fizyczna", bo wzrok kojarzy się z ciałem, zamiast zmysłem. Inny błąd to wybór "sprzężona" bez informacji o drugim deficycie. Zdarza się też kierowanie "brzmieniem" odpowiedzi (np. bardziej naukowym) zamiast analizą, czego dotyczy problem.
Nie. Słabowidzenie oznacza ograniczenie widzenia, ale nie musi oznaczać całkowitej ślepoty. Osoba słabowidząca może widzieć w pewnym zakresie, często korzysta z powiększeń, kontrastu i odpowiedniego oświetlenia. Zakres trudności zależy od indywidualnej sytuacji zdrowotnej.
Wtedy, gdy w opisie przypadku są jednoznaczne informacje o co najmniej dwóch różnych obszarach niepełnosprawności, np. wzrok i ruch albo wzrok i słuch, ewentualnie dodatkowo trudności intelektualne. Jeśli zadanie podaje tylko jeden obszar (np. wzrok), zwykle nie ma podstaw do "sprzężonej".
Najczęściej są to określenia związane ze wzrokiem lub słuchem, np. "słabowidząca", "niewidoma", "niedosłysząca", "głucha", a także opisy problemów z odbiorem bodźców (czytanie druku, rozpoznawanie twarzy, trudność w słyszeniu poleceń). To sygnał, by myśleć o kategorii sensorycznej.
Warto uczyć się przez mapę pojęć: zmysły (wzrok/słuch) → sensoryczna, poruszanie się → ruchowa/fizyczna, współwystępowanie kilku obszarów → sprzężona. Ćwicz krótkie opisy przypadków i zawsze szukaj, jaki układ lub funkcja jest przyczyną trudności, a nie tylko skutkiem w zachowaniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że słabowidzenie dotyczy ograniczenia funkcji zmysłu wzroku, czyli narządu odpowiedzialnego za odbiór bodźców.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu podstaw pedagogiki specjalnej oraz tyflopedagogiki (materiały szkolne/branżowe)
  • Materiały dydaktyczne o komunikacji i asystowaniu osobom z dysfunkcją wzroku (kontrast, oświetlenie, prowadzenie)
  • Zalecenia instytucji zajmujących się wsparciem osób z dysfunkcją wzroku (poradniki dla opiekunów i asystentów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego