KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 10.
Podopiecznemu, który ma trudności w zakładaniu skarpet z powodu znacznej otyłości, opiekun powinien zaproponować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej adekwatną pomocą przy trudnościach w zakładaniu skarpet z powodu znacznej otyłości jest przyrząd do zakładania skarpet, bo kompensuje ograniczone sięganie do stóp i wspiera samodzielność.
Pozostałe propozycje nie usuwają przyczyny trudności lub zwiększają ryzyko (np. ubieranie na stojąco).

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy podopieczny ma trudności z zakładaniem skarpet z powodu znacznej otyłości, kluczowym problemem bywa ograniczona możliwość schylania się i sięgania do stóp (ograniczenie zakresu ruchu w biodrach/kręgosłupie oraz przeszkoda mechaniczna). Najlepszą interwencją opiekuna jest zaproponowanie rozwiązania, które zwiększa samodzielność i jednocześnie zmniejsza ryzyko upadku.

Odpowiedź "zakupienie przyrządu do zakładania skarpet" jest właściwa, ponieważ taka pomoc techniczna umożliwia naciągnięcie skarpety bez konieczności głębokiego pochylenia tułowia. W praktyce opiekun może dodatkowo zaproponować ćwiczenie czynności na siedząco, w spokojnym tempie, z przygotowaniem stanowiska (krzesło, stabilne oparcie stóp), aby czynność była bezpieczna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "zakładanie wyłącznie długich skarpet" – długość skarpety nie rozwiązuje głównej bariery, czyli trudności w dosięgnięciu do stopy i odpowiednim uchwyceniu skarpety. Może nawet utrudniać równomierne naciągnięcie materiału.
  • "zakupienie wyłącznie skarpet elastycznych" – elastyczność może ułatwiać dopasowanie, ale nadal wymaga wykonania czynności sięgania i naciągania. To nie jest pomoc kompensująca ograniczenie ruchowe, więc efekt bywa niewystarczający.
  • "zakładanie skarpet w pozycji stojącej" – zwiększa ryzyko utraty równowagi i upadku, szczególnie u osoby starszej oraz przy otyłości. Zasada bezpieczeństwa w ADL preferuje ubieranie na siedząco, z podparciem.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: gdy problemem jest zasięg ruchu i sięganie, najczęściej właściwym kierunkiem jest pomoc techniczna do ubierania oraz bezpieczna pozycja (siedząca), a nie zmiana samej odzieży.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To prosta pomoc techniczna ułatwiająca naciągnięcie skarpety bez schylania się i bez dosięgania dłonią do stopy. Stosuje się ją, gdy ograniczone jest zginanie tułowia lub sięganie (np. przy otyłości, bólach kręgosłupa, sztywności stawów). Zwiększa samodzielność w ADL.
Najlepiej zaproponować pomoc techniczną (np. przyrząd do skarpet) i nauczyć bezpiecznej sekwencji na siedząco. Opiekun powinien przygotować miejsce, dać czas, obserwować bezpieczeństwo oraz podpowiadać kroki, zamiast wykonywać czynność za podopiecznego, jeśli jest to możliwe.
Wymaga utrzymania równowagi na jednej nodze i pochylania tułowia, co zwiększa ryzyko zachwiania oraz upadku. U osób starszych dodatkowo częściej występują zawroty głowy, osłabienie mięśni i wolniejsze reakcje ochronne. Bezpieczniej wykonywać tę czynność na siedząco.
Nie zawsze. Elastyczność może ułatwiać dopasowanie, ale nie usuwa głównej bariery, gdy problemem jest ograniczone schylanie się i sięganie do stóp. Wtedy skuteczniejsze są pomoce do ubierania oraz technika na siedząco. Skarpety elastyczne mogą być tylko dodatkiem, nie rozwiązaniem podstawowym.
Najczęściej są to: ograniczona ruchomość bioder i kręgosłupa, ból, osłabienie, duszność, otyłość utrudniająca skłon, zaburzenia równowagi oraz problemy ze sprawnością rąk (chwyt). Rozpoznanie przyczyny pomaga dobrać właściwą pomoc: technikę, pozycję, sprzęt lub wsparcie opiekuna.
Gdy trudność wynika z ograniczenia funkcjonalnego (sięganie, zginanie, chwyt), a nie z samego materiału ubrania. Wtedy pomoce techniczne kompensują brak możliwości wykonania ruchu i zwiększają samodzielność. Zmiana odzieży ma sens, gdy problemem jest np. zbyt ciasny ściągacz lub podrażnienia skóry.
Częste błędy to: wybór rozwiązania "na skróty" (wyręczanie), ignorowanie bezpieczeństwa (polecanie pozycji stojącej), dobór pomocy bez instruktażu oraz brak oceny przyczyny problemu. Równie typowe jest skupienie na odzieży (długość skarpety) zamiast na funkcji (zasięg ruchu i chwyt).
Warto sprawdzić, czy podopieczny potrafi stabilnie siedzieć, ma dostateczny chwyt dłoni do operowania taśmami/uchwytami oraz czy nie ma przeciwwskazań bólowych. Trzeba też ocenić ryzyko upadku i warunki w domu. Potem opiekun powinien przeprowadzić krótką naukę użycia w praktyce.
Najlepiej użyć stabilnego krzesła z oparciem, zapewnić dobre oświetlenie i miejsce na swobodne ruchy. Stopy powinny mieć podparcie, a pod ręką mogą być potrzebne akcesoria (łyżka do butów, przyrząd do skarpet). Ważne jest usunięcie dywaników i przeszkód zmniejszających stabilność.
W prostych sytuacjach opiekun często może zasugerować podstawowe pomoce (np. do ubierania), ale powinien działać w granicach swoich kompetencji i zawsze stawiać na bezpieczeństwo. Jeśli problem jest złożony (silny ból, zaburzenia równowagi, duże ograniczenia ruchu), warto zachęcić do konsultacji z personelem medycznym lub terapeutą.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • NHS (UK) – "Putting on your socks" / informacje o pomocach do ubierania (sock aid). https://www.nhs.uk/conditions/occupational-therapy/ (dostęp 2026-02-27)
  • Arthritis Foundation – wskazówki dot. pomocy do ubierania (sock aid/dressing aids). https://www.arthritis.org/health-wellness/healthy-living/managing-pain/joint-protection/assistive-devices (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/opisy ADL i sprzętu pomocniczego w opiece długoterminowej
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii pracy opiekuna i profilaktyki upadków
  • Katalogi pomocy technicznych (dział: ubieranie, sock aid)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego