KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 11.
W celu przemieszczenia podopiecznego z tetraplegią z łóżka na wózek inwalidzki opiekun powinien wykorzystać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tetraplegia oznacza znaczne porażenie czterech kończyn, więc podopieczny zwykle nie jest w stanie aktywnie wstać ani bezpiecznie obracać się przy transferze.
Najbezpieczniej zastosować podnośnik nosidłowy, który przejmuje ciężar ciała, stabilizuje i zmniejsza ryzyko urazu u podopiecznego oraz przeciążenia kręgosłupa opiekuna.

Pełne wyjaśnienie:

Przy tetraplegii (porażeniu czterech kończyn) możliwości czynnego udziału podopiecznego w transferze są zwykle bardzo ograniczone. Oznacza to, że podczas przemieszczenia z łóżka na wózek nie można opierać bezpieczeństwa na tym, że osoba utrzyma ciężar ciała na nogach, chwyci się stabilnie lub wykona kontrolowany obrót tułowia.

W takiej sytuacji właściwym rozwiązaniem jest podnośnik nosidłowy (podnośnik z nosidłem/siedziskiem), ponieważ:

  • umożliwia transfer przy minimalnym lub zerowym udziale siły podopiecznego,
  • zapewnia podparcie i stabilizację ciała w trakcie unoszenia i przemieszczania,
  • zmniejsza ryzyko upadku, zsunięcia się i urazów w czasie przenoszenia,
  • ogranicza przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego opiekuna (ergonomia, profilaktyka urazów kręgosłupa).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Drabinka łóżkowa służy głównie do samodzielnego podciągania się lub zmiany pozycji przez osobę, która ma zachowaną siłę i chwyt w kończynach górnych. W tetraplegii najczęściej nie spełnia tego warunku, więc nie zapewnia bezpiecznego transferu.
  • Krążek obrotowy bywa używany przy transferach, gdy osoba może w pewnym stopniu obciążać kończyny dolne i współpracować, a celem jest kontrolowany obrót. Przy tetraplegii brak stabilizacji i kontroli ruchu zwykle uniemożliwia jego bezpieczne użycie jako podstawowego narzędzia transferu.
  • Poręcz łóżkowa zwiększa bezpieczeństwo w łóżku (np. ułatwia zmianę pozycji, zmniejsza ryzyko wypadnięcia), ale sama nie rozwiązuje problemu przeniesienia ciężaru ciała z łóżka na wózek u osoby całkowicie zależnej.

W praktyce dobór sprzętu powinien uwzględniać ocenę funkcjonalną podopiecznego, masę ciała, ryzyko upadku oraz możliwości organizacyjne (np. praca w duecie). Jednak na poziomie pytania egzaminacyjnego kluczowa jest zasada: im mniejsza samodzielność ruchowa, tym bardziej należy polegać na urządzeniach przejmujących ciężar i stabilizujących ciało.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podnośnik nosidłowy to urządzenie do bezpiecznego przenoszenia osoby z ograniczoną mobilnością (np. z łóżka na wózek) przy użyciu nosidła/siedziska. Przejmuje ciężar ciała, stabilizuje podopiecznego i zmniejsza ryzyko upadku oraz przeciążenia kręgosłupa opiekuna.
Tetraplegia zwykle oznacza znaczne ograniczenie ruchu czterech kończyn, więc podopieczny często nie może bezpiecznie wstać, podtrzymać ciężaru ciała ani wykonać kontrolowanego obrotu. To przesuwa wybór w stronę sprzętu, który unosi i stabilizuje (np. podnośnika), a nie pomocy wymagających aktywnej współpracy.
Poręcz pomaga głównie w zmianie pozycji w łóżku lub jako punkt podparcia dla osoby, która potrafi chwycić i kontrolować ruch. Przy tetraplegii chwyt i kontrola tułowia bywają niewystarczające, więc poręcz nie zapewnia bezpiecznego przemieszczenia całego ciężaru ciała na wózek.
Krążek obrotowy stosuje się najczęściej, gdy osoba częściowo współpracuje: potrafi stać choć przez chwilę, utrzymać równowagę i obciążyć nogi, a opiekun chce wykonać kontrolowany obrót w osi. Przy głębokich niedowładach może być niewłaściwy jako podstawowe narzędzie transferu.
Typowe błędy to: próba przenoszenia "na siłę" bez sprzętu, zbyt mała stabilizacja tułowia podopiecznego, brak przygotowania otoczenia (hamulce wózka, ustawienie podnóżków), oraz dobór pomocy (poręcz, drabinka) wymagających aktywnego udziału osoby, która nie ma takiej możliwości.
W praktyce trzeba zadbać o stabilność i przestrzeń: zablokować hamulce wózka, odsunąć przeszkody, ustawić wózek pod właściwym kątem, zabezpieczyć podnóżki i podłokietniki (zgodnie z konstrukcją wózka), a także upewnić się, że nosidło jest dobrane rozmiarem i prawidłowo założone.
Nie zawsze, ale często jest to zalecane ze względów bezpieczeństwa i organizacji pracy. Liczba osób zależy od stanu podopiecznego, masy ciała, współpracy, dostępnego sprzętu i warunków lokalowych. Podnośnik może zmniejszyć potrzebę użycia siły, ale asekuracja nadal bywa konieczna.
Podnośnik ogranicza przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, zwłaszcza kręgosłupa lędźwiowego, barków i nadgarstków. Zmniejsza też ryzyko urazu wynikającego z nagłego "szarpnięcia", gdy podopieczny się osuwa. To ważne w opiece długoterminowej, gdzie transfery są wykonywane wielokrotnie.
Najważniejsze są: poziom samodzielności (czy potrafi stać/siadać), kontrola tułowia i głowy, siła chwytu, spastyczność lub przykurcze, masa ciała, komunikacja i współpraca oraz ryzyko bólu. Im mniejsza kontrola i współpraca, tym bardziej potrzebny sprzęt przejmujący ciężar (np. podnośnik).
Warto ćwiczyć schemat: ocena sprawności → dobór sprzętu → przygotowanie otoczenia → asekuracja. Ucz się zastosowań pomocy (podnośnik, poręcze, deski, krążki) oraz sytuacji, gdy są przeciwwskazane. Pomaga też analiza krótkich przypadków: co potrafi podopieczny i jaki transfer jest najbezpieczniejszy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z bezpiecznego przemieszczania i transferu pacjenta (manual handling)
  • Instrukcje producentów podnośników i nosideł/sań transferowych (obsługa i przeciwwskazania)
  • Podręczniki/kompendia z opieki długoterminowej i ergonomii pracy opiekuna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego