KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 27.
Podopiecznemu, który nie może samodzielnie utrzymać głowy i musi w czasie siedzenia często zmieniać pozycję ciała, opiekunka powinna zapewnić wózek inwalidzki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podopieczny, który nie utrzymuje samodzielnie głowy i w czasie siedzenia wymaga częstych zmian ułożenia, potrzebuje wózka umożliwiającego pozycjonowanie (odchylenie) dla stabilizacji i odciążania. Tę funkcję spełnia wózek leżakowy. Wózek aktywny i fotelowy nie są projektowane głównie do takiej stabilizacji, a "elektryczny" opisuje napęd, nie pozycjonowanie.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowe są dwa problemy funkcjonalne: brak samodzielnej kontroli głowy oraz konieczność częstej zmiany pozycji podczas siedzenia. Oznacza to, że standardowe siedzenie w typowym wózku może być niebezpieczne (opadanie głowy, niestabilność tułowia, zsuwanie się) i może zwiększać ryzyko przeciążeń oraz odleżyn.

Wózek leżakowy (pozycjonujący/odchylany) jest przeznaczony do sytuacji, gdy trzeba regulować ułożenie w trakcie siedzenia, np. zmieniać kąt oparcia lub ustawienie całej pozycji, aby poprawić stabilizację, komfort i bezpieczeństwo. Ułatwia też opiekunce bezpieczniejsze karmienie, odpoczynek w pozycji półleżącej oraz zmianę obciążeń bez całkowitego przekładania podopiecznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Fotelowy – to określenie kojarzy się z wózkiem "standardowym" do siedzenia. Taki wózek nie musi zapewniać odpowiedniego pozycjonowania dla osoby, która nie utrzymuje głowy i wymaga częstych zmian ułożenia; zwykle potrzebne są rozwiązania stricte pozycjonujące.
  • Aktywny – wózek aktywny jest projektowany dla osób samodzielnych, sprawnych w obrębie tułowia i kończyn górnych, które same napędzają wózek i kontrolują postawę. U osoby bez kontroli głowy taka konstrukcja nie rozwiązuje głównego problemu stabilizacji.
  • Elektryczny – odnosi się do rodzaju napędu, a nie do funkcji podparcia i pozycjonowania. Wózek może być elektryczny, ale nadal wymaga odpowiedniej funkcji odchylania/pozycjonowania; sam napęd nie zapewnia stabilizacji głowy ani możliwości bezpiecznej zmiany pozycji.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dobór sprzętu najpierw nazwij potrzebę kliniczno-opiekuńczą (stabilizacja, pozycjonowanie, odciążanie), a dopiero potem dopasuj typ sprzętu. Nie myl "typu napędu" z "funkcją terapeutyczno-pozycjonującą".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobór zaczyna się od oceny stabilizacji: czy potrzebny jest zagłówek, wysokie oparcie i możliwość pozycjonowania. Przy braku kontroli głowy zwykle wybiera się rozwiązania pozycjonujące (np. odchylane), aby bezpiecznie zmieniać ułożenie i zmniejszać ryzyko zsuwania się.
Wózek leżakowy umożliwia zmianę ustawienia ciała podczas siedzenia (np. odchylenie oparcia), co ułatwia odciążanie tkanek i poprawia komfort. Jest to ważne, gdy podopieczny nie potrafi sam skorygować postawy i wymaga wsparcia opiekuna w pozycjonowaniu.
Wózek aktywny jest przeznaczony dla osób samodzielnych, które napędzają wózek i dobrze kontrolują tułów. Stawia na zwrotność i efektywność jazdy, a nie na rozbudowane pozycjonowanie. Dlatego zwykle nie jest pierwszym wyborem przy braku kontroli głowy.
Nie. "Elektryczny" opisuje napęd, a nie poziom stabilizacji i pozycjonowania. Osoba niesamodzielna może potrzebować przede wszystkim odpowiedniego oparcia, zagłówka i funkcji zmiany pozycji. Wózek elektryczny może być pomocny, ale tylko jeśli spełnia wymagania posturalne.
Brak stabilizacji może powodować opadanie głowy, przeciążenia szyi, zsuwanie się w siedzisku oraz większe ryzyko urazów i zachłyśnięcia podczas jedzenia/picia. Zwiększa to też dyskomfort i utrudnia opiekę. Dlatego dobiera się wózek i akcesoria zapewniające bezpieczne podparcie.
W praktyce sprawdza się: ustawienie miednicy, podparcie pleców i głowy, ułożenie stóp na podnóżkach oraz czy pasy/podpórki nie uciskają. Ważne jest też, czy podopieczny nie zsuwa się i czy można bezpiecznie zmieniać pozycję bez ryzyka przewrócenia wózka.
Najczęściej są to: zagłówek, wysokie oparcie, podparcia boczne tułowia, pasy stabilizujące oraz odpowiednio dobrana poduszka siedziska. Ich dobór zależy od deficytów podopiecznego. Celem jest utrzymanie osi ciała i ograniczenie niekontrolowanych przechyłów.
Wózek pozycjonujący wybiera się wtedy, gdy osoba ma trudność z utrzymaniem stabilnej postawy, wymaga zmiany ułożenia w trakcie dnia lub istnieje podwyższone ryzyko odleżyn. Jest to częste u osób z dużą niesamodzielnością, osłabieniem mięśni lub zaburzeniami neurologicznymi.
Częsty błąd to wybór na podstawie "napędu" (np. elektryczny) zamiast potrzeb posturalnych. Innym jest zakładanie, że każdy wózek "fotelowy" wystarczy, mimo braku kontroli głowy. Zdarza się też ignorowanie potrzeby pozycjonowania i profilaktyki odleżyn.
Ucz się przez powiązanie: objaw/ograniczenie → potrzeba (stabilizacja, odciążenie, bezpieczeństwo) → typ sprzętu. Warto ćwiczyć rozpoznawanie słów-kluczy w treści (np. "nie utrzymuje głowy", "częsta zmiana pozycji") i dopasowywać funkcję wózka, a nie jego "nowoczesność".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Podopieczny, który nie utrzymuje samodzielnie głowy i w czasie siedzenia wymaga częstych zmian ułożenia, potrzebuje wózka umożliwiającego pozycjonowanie (odchylenie) dla stabilizacji i odciążania."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu pozycjonowania i transferów w opiece długoterminowej
  • Instrukcje producentów dotyczące wózków pozycjonujących (odchylanych) i akcesoriów stabilizujących
  • Podręczniki/opisy technik pielęgnacyjno-opiekuńczych dotyczące sadzania i profilaktyki odleżyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego