Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 36.
POH buforu węglanowego występującego we krwi wynosi 6,6. Ile wynosi pH tego roztworu i jaki jest jego odczyn?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W roztworze wodnym (w typowym ujęciu dla 25°C) zachodzi zależność pH + pOH = 14.
Skoro pOH = 6,6, to pH = 14 − 6,6 = 7,4. Ponieważ pH jest nieco większe od 7, roztwór ma odczyn lekko zasadowy.

Pełne wyjaśnienie:

W chemii roztworów wodnych pH i pOH są miarami logarytmicznymi stężeń jonów: pH odnosi się do jonów wodorowych (H+), a pOH do jonów wodorotlenkowych (OH−). Dla wody w standardowym ujęciu (najczęściej przyjmuje się 25°C) korzysta się z zależności wynikającej z autodysocjacji wody, która prowadzi do prostego związku:

pH + pOH = 14.

Skoro w zadaniu podano pOH = 6,6, wykonujemy jedno działanie:

pH = 14 − 6,6 = 7,4.

Następnie interpretujemy wynik na skali pH:

  • pH < 7 oznacza odczyn kwaśny,
  • pH = 7 oznacza odczyn obojętny,
  • pH > 7 oznacza odczyn zasadowy.

Wynik 7,4 jest tylko nieznacznie powyżej 7, więc opis "lekko zasadowy" jest właściwy. Odpowiedzi typu "pH = 6,6; lekko kwaśny" wynikają zwykle z kopiowania liczby z treści (pOH) bez przeliczenia. Warianty "pH = 1,2" lub "pH = 11,8" to typowe skutki błędu rachunkowego (np. wykonania odejmowania w złą stronę) albo pomylenia interpretacji skali pH.

W praktyce przemysłu chemicznego taka umiejętność pozwala szybko ocenić, czy roztwór może sprzyjać korozji, czy wymaga neutralizacji oraz jak bezpiecznie dobrać środki do korekty odczynu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pOH i co opisuje w roztworze?
pOH to logarytmiczna miara "zasadowości" roztworu, związana ze stężeniem jonów OH−. Im mniejsze pOH, tym większe stężenie OH− i zwykle bardziej zasadowy charakter roztworu.
Jak obliczyć pH z podanego pOH w zadaniu egzaminacyjnym?
Najczęściej stosuje się zależność pH + pOH = 14 (dla roztworów wodnych w typowym ujęciu 25°C). Wtedy pH = 14 − pOH. Po obliczeniu porównaj wynik z 7, aby określić odczyn.
Dlaczego w wielu zadaniach przyjmuje się pH + pOH = 14?
To uproszczenie wynika z autodysocjacji wody i przyjętej wartości iloczynu jonowego wody w warunkach standardowych. W zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych często zakłada się te warunki, aby rachunek był jednoznaczny.
Jak rozpoznać odczyn roztworu na podstawie pH?
Odczyt jest prosty: pH < 7 oznacza odczyn kwaśny, pH = 7 obojętny, a pH > 7 zasadowy. Określenia "lekko" lub "silnie" dotyczą tego, jak daleko wynik jest od 7.
Czy można po prostu przepisać pOH jako pH, gdy liczby są podobne?
Nie. pH i pOH to różne wielkości. Typowy błąd polega na "zakotwiczeniu" w liczbie z treści i wyborze odpowiedzi z tą samą wartością. Zawsze wykonaj przeliczenie i dopiero potem oceń odczyn.
Jakie błędy rachunkowe najczęściej pojawiają się przy pH i pOH?
Najczęstsze są: odjęcie w złą stronę (np. pOH − 14), pomylenie, czy wynik ma być powyżej czy poniżej 7, oraz brak sprawdzenia sensowności (np. skrajnie niskie pH przy pOH bliskim 7).
Dlaczego roztwór o pH 7,4 nazywa się lekko zasadowym?
Ponieważ 7,4 jest tylko nieznacznie większe od 7, czyli od wartości neutralnej. "Lekko zasadowy" oznacza niewielką przewagę charakteru zasadowego nad obojętnym, a nie silnie zasadowe środowisko.
Co to jest bufor węglanowy i gdzie ma znaczenie praktyczne?
Bufor węglanowy to układ równowag, który ogranicza zmiany pH dzięki obecności form węglanowych i dwutlenku węgla. W praktyce chemicznej pojęcie buforu jest ważne przy stabilizacji pH roztworów technologicznych.
Czy temperatura ma wpływ na zależność między pH i pOH?
Tak. Wartość iloczynu jonowego wody zależy od temperatury, więc suma pH i pOH nie musi zawsze wynosić 14. W wielu zadaniach egzaminacyjnych zakłada się jednak warunki standardowe, jeśli nie podano inaczej.
Jak przygotować się do zadań z pH i pOH na egzaminie zawodowym?
Przećwicz schemat: (1) rozpoznaj, czy masz pH czy pOH, (2) zastosuj właściwą zależność, (3) wykonaj proste działanie, (4) sprawdź sens wyniku na skali pH. Pomaga też zapamiętanie, że pH>7 to zasada.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W roztworze wodnym (w typowym ujęciu dla 25°C) zachodzi zależność pH + pOH = 14.Skoro pOH = 6,6, to pH = 14 − 6,6 = 7,4."

Źródła:

  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), hasła: "pH" oraz "pOH" (definicje i powiązania pojęć) — https://goldbook.iupac.org/ (dostęp: 2026-03-01)
  • OpenStax Chemistry 2e, rozdział "Acid–Base Equilibria" (zależności pH, pOH i pK_w, w tym pH+pOH) — https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-03-01)
  • Chemistry LibreTexts, sekcje dotyczące "pH and pOH" oraz relacji pH+pOH (materiał dydaktyczny z wyprowadzeniem zależności) — https://chem.libretexts.org/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik chemii ogólnej: rozdział o równowagach kwasowo-zasadowych i pH
  • Tablice chemiczne: informacje o iloczynie jonowym wody i zależności pH–pOH
  • Zbiór zadań z obliczeń pH/pOH (ćwiczenia rachunkowe z logarytmów dziesiętnych)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego