KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 20.
Pokłady zagrożone tąpaniami w podziemnych zakładach górniczych, wydobywających węgiel kamienny oraz rudy miedzi, klasyfikuje się według
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyfikacja pokładów zagrożonych tąpaniami w kopalniach węgla kamiennego i rud miedzi opiera się na podziale na stopnie zagrożenia. Odpowiedź "3 stopni." wskazuje właściwy typ podziału (stopnie, a nie klasy/kategorie literowe) oraz liczbę poziomów w tej klasyfikacji.

Pełne wyjaśnienie:

Zagrożenie tąpaniami jest jednym z kluczowych zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym. W praktyce kopalnianej konieczna jest jednolita klasyfikacja, ponieważ od przypisanego poziomu zagrożenia zależą m.in. wymagania dotyczące projektowania robót, profilaktyki, monitoringu sejsmicznego, a także organizacji pracy w rejonie.

Odpowiedź "3 stopni." jest poprawna, ponieważ wskazuje, że pokłady (lub ich części) zagrożone tąpaniami kwalifikuje się do określonej liczby stopni zagrożenia. Taki sposób opisu jest typowy dla zagrożeń dynamicznych górotworu: stopień ma odzwierciedlać nasilanie się ryzyka i potrzebę stosowania coraz bardziej rygorystycznych środków profilaktycznych.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo mieszają ten podział z innymi schematami klasyfikacji spotykanymi w górnictwie:

  • "klas A i B." – literowe klasy często występują w innych ocenach/parametryzacjach (np. w różnych obszarach BHP lub w dokumentacji), ale nie opisują właściwego, liczbowego stopniowania zagrożenia tąpaniami w tym ujęciu.
  • "4 kategorii." – sama idea "kategorii" i liczba 4 bywa typowa dla innych podziałów, co sprzyja pomyłce, jednak w tym pytaniu chodzi o klasyfikację stopniową, a nie o czterostopniowe "kategorie".
  • "kategorii A, B, C." – to odpowiedź pozornie "urzędowa", bo zawiera literowe poziomy, ale jest niezgodna z wymaganym sposobem klasyfikacji w tym zakresie. Uczeń może ją wybrać przez skojarzenie z innymi zagrożeniami klasyfikowanymi literami.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się zagrożenia dynamiczne (tąpania, wstrząsy górotworu), zwracaj uwagę, czy klasyfikacja jest opisana jako stopnie (liczbowe), czy jako kategorie/klasy (często literowe). To częste źródło pomyłek w testach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tąpanie to gwałtowne, dynamiczne zniszczenie górotworu lub wyrobiska, zwykle związane z nagłym uwolnieniem energii sprężystej nagromadzonej w skałach. Skutkiem mogą być uszkodzenia obudowy, zawały i zagrożenie dla załogi, dlatego wymaga oceny ryzyka i profilaktyki.
Klasyfikacja porządkuje poziom ryzyka i pozwala dobrać adekwatne środki profilaktyki oraz wymagania organizacyjne. Im wyższy poziom zagrożenia, tym zwykle bardziej rygorystyczne są zasady prowadzenia robót, monitoringu sejsmicznego i kontroli stanu górotworu.
W testach "stopień" najczęściej oznacza poziom liczbowy (np. 1, 2, 3), a "kategoria/klasa" bywa oznaczana literami (np. A, B, C). Jeśli pytanie dotyczy tąpań, zwracaj uwagę na typ podziału wskazany w treści i w odpowiedziach.
Typowo rośnie nacisk na monitorowanie sejsmiczne, ograniczenia technologiczne w prowadzeniu frontu robót, dobór sposobu urabiania oraz stosowanie środków odciążających górotwór. Szczegółowe rozwiązania zależą od warunków geologiczno-górniczych i wewnętrznych instrukcji zakładu.
Mechanizm zjawisk dynamicznych jest podobny (energia w górotworze), ale warunki geologiczne, systemy eksploatacji i parametry górotworu mogą się istotnie różnić. Dlatego praktyczne kryteria oceny i profilaktyka są dostosowywane do danego rodzaju złoża i sposobu prowadzenia robót.
Alarmowe sygnały to m.in. wzrost aktywności sejsmicznej, zmiany w zachowaniu obudowy, trzaski w górotworze, trudności w utrzymaniu wyrobiska oraz obserwacje z pomiarów geomechanicznych. W praktyce zawsze należy opierać się na systematycznej ocenie i decyzjach dozoru.
Najczęstsza pomyłka to przenoszenie oznaczeń literowych (A, B, C) z innych zagrożeń lub procedur na zagrożenie tąpaniami. Drugi błąd to sugerowanie się "częstą liczbą" (np. 4) bez sprawdzenia, czy pytanie wymaga stopni, czy kategorii/klas.
Oznacza to przypisanie mu poziomu ryzyka, który wpływa na sposób planowania i prowadzenia robót: od doboru technologii urabiania, przez wymagany monitoring i dokumentowanie zjawisk, po środki profilaktyczne. Stopień jest też ważny w komunikacji między dozorem a załogą.
Ucz się definicji i klasyfikacji (tąpania, metan, pożary, zawały), ale łącz je z praktyką: po co dany podział istnieje i jakie ma skutki organizacyjne. Pomaga robienie fiszek z: nazwa zagrożenia → sposób klasyfikacji → przykładowe działania profilaktyczne.
Nie zawsze, bo w górnictwie istnieją różne klasyfikacje i część z nich bywa literowa. Jednak w pytaniach o tąpania często sprawdza się podział stopniowy (liczbowy). Zawsze analizuj, czy treść pyta o "stopnie", "kategorie", czy "klasy" – to klucz do wyboru.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klasyfikacja pokładów zagrożonych tąpaniami w kopalniach węgla kamiennego i rud miedzi opiera się na podziale na stopnie zagrożenia.

Materiały:

  • Podręczniki z geomechaniki górniczej (zjawiska dynamiczne górotworu, tąpania)
  • Materiały szkoleniowe zakładowe dotyczące profilaktyki tąpaniowej i oceny zagrożeń
  • Aktualne instrukcje i procedury ruchu dotyczące zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego