Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 20.
Prowadzenie ścian pod i nad krawędziami eksploatacji oraz prowadzenie wyrobisk w poprzek uławicenia zwiększa możliwość wystąpienia zagrożenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prowadzenie ścian pod i nad krawędziami eksploatacji oraz drążenie wyrobisk w poprzek uławicenia sprzyja koncentracji naprężeń i zaburza stateczność górotworu.
Skutkiem typowym dla takiej sytuacji jest wzrost ryzyka zjawisk dynamicznych, czyli tąpnięć, a nie zagrożeń gazowych, pożarowych czy wodnych.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji dotyczy warunków geomechanicznych prowadzenia robót górniczych: ściany prowadzone pod i nad krawędziami eksploatacji oraz wyrobiska prowadzone w poprzek uławicenia powodują niekorzystny rozkład obciążeń w górotworze. W takich rejonach częściej występuje koncentracja naprężeń, co zwiększa prawdopodobieństwo wstrząsów górotworu i zjawisk dynamicznych.

Dlatego odpowiedź "tąpnięciem." jest właściwa: tąpnięcie to gwałtowne, dynamiczne zniszczenie górotworu/wyrobiska będące skutkiem nagłego uwolnienia energii sprężystej w rejonie podwyższonych naprężeń. Krawędzie eksploatacji oraz niekorzystna orientacja robót względem uławicenia są typowymi czynnikami, które mogą zwiększać takie ryzyko.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne grupy zagrożeń, które nie wynikają bezpośrednio z podanych warunków:

  • "wybuchem metanu." – zagrożenie gazowe zależne przede wszystkim od metanowości, wentylacji, źródeł zapłonu i kontroli stężeń. Sam kierunek prowadzenia wyrobiska względem uławicenia nie jest tu kluczową przesłanką.
  • "pożarem podziemnym." – dotyczy procesów spalania/utleniania (np. węgla), warunków wentylacyjnych i organizacji robót. Opis w pytaniu nie wskazuje na czynniki wiodące dla pożarów.
  • "wdarciem się wody do wyrobisk." – zagrożenie wodne jest związane z warunkami hydrogeologicznymi, zawodnieniem, zrobami wodnymi, uskokami i nadzorem odwadniania; nie jest bezpośrednim skutkiem orientacji robót jak w pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania o krawędziach eksploatacji, naprężeniach lub niekorzystnej orientacji robót względem budowy górotworu (np. uławicenia), najpierw rozważ zagrożenia tąpaniowe i ogólnie geomechaniczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest tąpnięcie w górnictwie podziemnym?
Tąpnięcie to gwałtowne, dynamiczne zniszczenie górotworu lub wyrobiska, zwykle związane z nagłym uwolnieniem energii w rejonie dużych naprężeń. W praktyce objawia się wstrząsem i uszkodzeniami obudowy/ociosów, dlatego zalicza się je do kluczowych zagrożeń geomechanicznych.
Dlaczego krawędzie eksploatacji zwiększają ryzyko tąpań?
W rejonie krawędzi eksploatacji zmienia się sposób przenoszenia obciążeń, co sprzyja koncentracji naprężeń i powstawaniu stref osłabienia. Takie nierównomierne obciążenie może prowadzić do wstrząsów i zjawisk dynamicznych, dlatego przy krawędziach ryzyko tąpnięć bywa większe.
Co oznacza prowadzenie wyrobiska w poprzek uławicenia?
Oznacza drążenie wyrobiska w kierunku przecinającym warstwy skalne (ławice), a nie wzdłuż ich przebiegu. Taki kierunek może powodować mniej korzystne warunki stateczności (np. inne spękania i osłabienia na kontakcie warstw), co w pewnych warunkach zwiększa ryzyko problemów geomechanicznych.
Jak odróżnić zagrożenie tąpaniowe od metanowego w treści zadania?
Zagrożenie tąpaniowe wynika z mechaniki górotworu: naprężeń, krawędzi eksploatacji, sejsmiczności, stateczności wyrobisk. Zagrożenie metanowe rozpoznasz po wątkach wentylacji, stężeń metanu, zapłonu, czujnikach i przewietrzaniu. Jeśli w treści dominuje układ robót i naprężenia, wybieraj tąpania.
Czy pożar podziemny może wynikać z kierunku prowadzenia ściany?
Zwykle nie jest to czynnik decydujący. Pożary podziemne częściej wiążą się z podatnością materiału na samozapalenie, dopływem tlenu, nieszczelnościami wentylacyjnymi, pozostawieniem węgla w zrobach oraz organizacją robót. Kierunek ściany może wpływać pośrednio, ale nie jest typową przesłanką jak przy tąpaniach.
Kiedy ryzyko wdarcia wody do wyrobisk jest największe?
Ryzyko rośnie przy niekorzystnych warunkach hydrogeologicznych: bliskości zawodnionych warstw, starych zatopionych wyrobisk, zrobów wodnych, uskoków i spękań stanowiących drogi przepływu oraz przy niewystarczającym odwadnianiu. W zadaniach egzaminacyjnych szukaj w treści odniesień do wód, dopływów i odwadniania.
Jakie są typowe skutki tąpnięcia dla wyrobiska?
Najczęściej są to uszkodzenia obudowy, zawały lub wykruszenia ociosów i stropu, lokalne zwężenia przekroju wyrobiska oraz zagrożenie dla załogi wynikające z nagłego charakteru zjawiska. Skutki zależą od energii wstrząsu, typu górotworu, obudowy i stosowanej profilaktyki tąpaniowej.
Jakie pojęcia z geomechaniki warto znać do pytań o tąpania?
Pomagają: naprężenia, koncentracja naprężeń, krawędź eksploatacji, stateczność wyrobiska, uławicenie, spękania, wstrząsy górotworu, energia sprężysta oraz oddziaływanie zrobów. Znajomość tych terminów ułatwia rozpoznanie, że pytanie dotyczy zjawisk dynamicznych, a nie np. wentylacji czy zagrożeń wodnych.
Dlaczego w zadaniach górniczych pojawia się kierunek względem uławicenia?
Ponieważ budowa warstwowa górotworu wpływa na jego wytrzymałość i sposób pękania. Drążenie wzdłuż lub w poprzek uławicenia może dawać inne warunki stateczności stropu i ociosów, a także inne strefy koncentracji naprężeń. To częsty "sygnał", że pytanie sprawdza rozumienie zachowania górotworu.
Jak odpowiadać na egzaminie, gdy kilka zagrożeń wydaje się możliwych?
Oprzyj wybór na tym, co jest bezpośrednio powiązane z opisem. Gdy w treści są krawędzie eksploatacji, orientacja robót i uławicenie, priorytetem są zagrożenia geomechaniczne (tąpania). Metan, pożar i woda wymagają w treści wskazówek o gazach, spalaniu lub hydrogeologii.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych z geomechaniki i zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji GIW.2 dotyczące zagrożeń naturalnych
  • Instrukcje zakładowe (kopalniane) dotyczące oceny i profilaktyki zagrożenia tąpaniami
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego