KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 25.
W podziemnych zakładach górniczych według 3 stopni klasyfikuje się zagrożenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyfikowanie "według 3 stopni" odnosi się do zagrożenia tąpaniami, czyli zjawisk dynamicznych górotworu.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych typów zagrożeń, które w praktyce bywają ujmowane w odmiennych systemach oceny (np. kategorie/poziomy), więc nie pasują do wskazanego schematu "3 stopni".

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym stosuje się różne sposoby oceny i porządkowania ryzyka, zależnie od rodzaju zagrożenia naturalnego. Pytanie sprawdza, które zagrożenie jest typowo ujmowane w schemacie trzech stopni (I–III) i dlatego wymaga rozróżnienia pojęć, a nie obliczeń.

Odpowiedź "tąpaniami" jest zgodna z typową praktyką klasyfikowania zagrożenia zjawiskami dynamicznymi górotworu. Tąpania wiążą się z nagłym uwolnieniem energii sprężystej w górotworze, co może powodować wstrząsy i zniszczenia wyrobisk. Właśnie dlatego w ocenie tego zagrożenia często stosuje się stopniowanie, które porządkuje poziom ryzyka i ułatwia dobór profilaktyki oraz organizacji robót.

Odpowiedź "metanowe" jest niepoprawna w kontekście pytania, ponieważ zagrożenie metanowe bywa klasyfikowane w innym porządku (często jako kategorie lub poziomy zależne od warunków metanowości i wentylacji), a niekoniecznie jako "3 stopnie" wprost. Typowym błędem uczniów jest wybór tej opcji, bo metan to jedno z najczęściej omawianych zagrożeń w kopalniach.

Odpowiedź "radiacyjne" również nie pasuje do realiów górnictwa podziemnego w takim ujęciu egzaminacyjnym: jest to zagrożenie rzadziej eksponowane w porównaniu z metanem, tąpaniami czy wyrzutami, a jego ocena opiera się na innych kryteriach (pomiary, dawki, czas ekspozycji), nie na prostym stopniowaniu "3-stopniowym".

Odpowiedź "wyrzutami gazów i skał" jest myląca, bo dotyczy innego zjawiska dynamicznego niż tąpania. Choć oba zagrożenia mogą być postrzegane jako "dynamiczne", to w nauczaniu i dokumentacji są rozdzielane, a ich klasyfikacje i kryteria oceny nie muszą być tożsame z podanym schematem "3 stopni".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się konkretna liczba stopni/kategorii, warto skojarzyć ją z konkretnym rodzajem zagrożenia, zamiast wybierać "najbardziej znane" hasło.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagrożenie tąpaniami to ryzyko wystąpienia gwałtownych zjawisk dynamicznych górotworu (np. wstrząsów), które mogą uszkodzić wyrobiska i stanowić niebezpieczeństwo dla załogi. Ocena tego zagrożenia służy do planowania profilaktyki i bezpiecznej organizacji robót.
Wskazówką są sformułowania typu "według 3 stopni", "I–III stopień" lub "stopień zagrożenia". Wtedy trzeba dopasować rodzaj zagrożenia do typowego sposobu jego oceny. Nie kieruj się "popularnością" zagrożenia, tylko tym, jak jest porządkowane w praktyce.
Bo metan jest często omawiany i kojarzony z bezpieczeństwem w kopalni, więc działa efekt "najbardziej znanego hasła". Tymczasem różne zagrożenia mogą mieć różne skale oceny (stopnie, kategorie, progi). W pytaniu kluczowa jest liczba stopni klasyfikacji.
Oznacza podział ryzyka na trzy poziomy, które porządkują działania profilaktyczne i organizację robót: im wyższy stopień, tym zwykle większe wymagania co do nadzoru, monitoringu, sposobu prowadzenia robót i środków zapobiegawczych. To narzędzie zarządzania bezpieczeństwem.
Tąpnięcia mogą powodować zaciśnięcia lub zawały wyrobisk, uszkodzenia obudowy, deformacje spągu i ociosów oraz zagrożenie dla pracowników przebywających w rejonie wstrząsu. Dlatego właściwa ocena stopnia zagrożenia ma znaczenie dla planowania robót i ewakuacji.
Nie. Oba zjawiska mogą mieć charakter gwałtowny, ale dotyczą innych mechanizmów i skutków. Wyrzuty wiążą się z nagłym uwolnieniem gazu i materiału skalnego, a tąpania z dynamiczną reakcją górotworu i uwolnieniem energii. Na egzaminie traktuj je jako różne zagrożenia.
Szczególnie w rejonach o niekorzystnych warunkach geologiczno-górniczych, przy większych głębokościach, określonych układach naprężeń oraz podczas prowadzenia robót, które mogą zmieniać stan górotworu. Wtedy rośnie znaczenie monitoringu i działań profilaktycznych.
Najczęstsze są: mylenie "stopni" z "kategoriami", wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń (np. metan) zamiast analizowania treści, oraz niedoczytanie liczby stopni. Pomaga zapamiętanie, że różne zagrożenia mają różne schematy oceny i inne kryteria.
Warto zrobić tabelę: rodzaj zagrożenia → definicja → typowe objawy/źródła → sposób oceny (stopnie/kategorie) → podstawowe działania profilaktyczne. Ucz się na krótkich skojarzeniach i porównaniach, bo na egzaminie często liczy się precyzyjne dopasowanie pojęcia.
Zwykle nie trzeba cytować aktu prawnego, ale trzeba rozumieć, że klasyfikacje są elementem systemu bezpieczeństwa i dokumentacji ruchu. Na poziomie testu liczy się poprawne rozpoznanie rodzaju zagrożenia i przypisanej mu skali oceny (np. liczby stopni).
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Materiały szkoleniowe kopalni dotyczące zagrożeń naturalnych i profilaktyki tąpaniowej
  • Podręczniki i skrypty z geomechaniki oraz zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego