KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 35.
Pokrycie lochy rasy pbz knurem rasy pietrain jest przykładem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzyżowanie towarowe polega na kojarzeniu osobników różnych ras/typów w celu uzyskania potomstwa przeznaczonego do produkcji (np. tuczu), a nie do dalszej hodowli w czystości rasy. Pokrycie lochy jednej rasy knurem innej rasy jest typowym przykładem takiego kojarzenia nastawionego na efekt użytkowy.

Pełne wyjaśnienie:

Pokrycie lochy rasy pbz knurem rasy pietrain jest klasycznym przykładem krzyżowania towarowego, czyli kojarzenia osobników różnych ras w celu uzyskania potomstwa o pożądanych cechach użytkowych (najczęściej do tuczu i produkcji mięsa). W praktyce łączy się komponent mateczny (lochy) z komponentem ojcowskim (knury), aby wykorzystać efekt heterozji oraz komplementarność cech ras.

Odpowiedź "krzyżowania towarowego" jest poprawna, bo opis dotyczy kojarzenia międzyrasowego ukierunkowanego na produkcję mieszańców użytkowych, a nie na utrwalanie cech w obrębie tej samej rasy.

Odpowiedź "bastardyzacji" bywa wybierana intuicyjnie, ponieważ kojarzy się z "mieszaniem", jednak w dydaktyce hodowlanej nie jest to właściwe, precyzyjne określenie standardowo używane do planowego kojarzenia ras w produkcji trzody w ramach programu krzyżowania.

Odpowiedź "krzyżowania wsobnego" jest nieprawidłowa, ponieważ wsobność dotyczy kojarzenia osobników spokrewnionych (zwiększania pokrewieństwa/inbredu), a nie łączenia dwóch różnych ras. Sam fakt użycia różnych ras wskazuje na kierunek przeciwny do wsobności.

Odpowiedź "kojarzenia" jest zbyt ogólna: każde pokrycie jest pewną formą kojarzenia, ale pytanie wymaga podania typu kojarzenia. Właściwa, konkretna kategoria to krzyżowanie towarowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści widzisz dwie różne rasy i brak informacji o utrzymaniu czystości rasy lub pracy hodowlanej, najczęściej chodzi o krzyżowanie towarowe nastawione na wynik produkcyjny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krzyżowanie towarowe to kojarzenie zwierząt różnych ras/typów w celu uzyskania mieszańców przeznaczonych do produkcji (najczęściej tuczu), a nie do dalszej hodowli w czystości rasy. Stosuje się je, by poprawić cechy użytkowe potomstwa, np. tempo wzrostu i mięsność.
Najczęściej wskazówką jest pojawienie się dwóch różnych ras (np. locha jednej rasy i knur drugiej) oraz brak informacji o utrzymaniu czystości rasy lub o hodowlanym doskonaleniu linii. Wtedy zwykle chodzi o produkcję mieszańców użytkowych, czyli krzyżowanie towarowe.
Krzyżowanie wsobne dotyczy kojarzenia osobników spokrewnionych, aby zwiększyć udział wspólnych przodków (inbred). Nie wynika ono z faktu użycia dwóch różnych ras, bo międzyrasowe kojarzenie zwykle zmniejsza pokrewieństwo. Dlatego to inne pojęcie niż krzyżowanie towarowe.
Kojarzenie to ogólny termin oznaczający dobór par rodzicielskich (samica + samiec) w celu uzyskania potomstwa. Może obejmować kojarzenie w obrębie rasy, wsobne, międzyrasowe i towarowe. W testach "kojarzenie" bywa zbyt ogólne, gdy pytanie wymaga wskazania konkretnego typu.
W praktyce najczęściej tak: celem jest uzyskanie potomstwa o lepszych parametrach produkcyjnych (przyrosty, wykorzystanie paszy, mięsność) i przeznaczenie go do produkcji, a nie do dalszej hodowli w czystości rasy. Wyjątki zależą od programu stada, ale idea "towarowa" = produkcyjna.
Częsty błąd to wybór zbyt ogólnej odpowiedzi ("kojarzenie") albo mylenie wsobności z krzyżowaniem międzyrasowym. Inny błąd wynika z automatycznego kojarzenia "mieszanie ras" z nieprecyzyjnymi terminami. Pomaga tabela: wsobne = spokrewnione, towarowe = międzyrasowe dla produkcji.
Rasa ojcowska jest dobierana tak, aby wnosić cechy pożądane u potomstwa, np. lepszą mięsność, umięśnienie lub inne parametry rzeźne. W krzyżowaniu towarowym chodzi o komplementarność: lochy zapewniają cechy rozpłodowe i odchowowe, a knury wzmacniają cechy tuczne i jakości mięsa.
Kojarzenie w obrębie rasy (w czystości) stosuje się głównie wtedy, gdy celem jest praca hodowlana: utrwalanie cech rasy, selekcja, prowadzenie ksiąg hodowlanych i produkcja materiału zarodowego. Gdy celem jest produkcja prosiąt na tucz i poprawa użytkowości mieszańców, częściej wybiera się krzyżowanie towarowe.
Heterozja to zjawisko, w którym mieszańce pochodzące z kojarzenia różnych ras mogą wykazywać lepsze cechy użytkowe niż średnia rodziców (np. żywotność, przyrosty). W produkcji trzody jest to jeden z powodów planowego łączenia komponentów matecznych i ojcowskich w systemach krzyżowania towarowego.
Najskuteczniejsze jest opanowanie krótkich definicji i rozpoznawanie "sygnałów" w treści zadania. Zrób fiszki: towarowe (międzyrasowe dla produkcji), wsobne (spokrewnione), w czystości rasy (ta sama rasa), kojarzenie (pojęcie ogólne). Następnie ćwicz na przykładach z trzody chlewnej.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Krzyżowanie towarowe polega na kojarzeniu osobników różnych ras/typów w celu uzyskania potomstwa przeznaczonego do produkcji (np. tuczu), a nie do dalszej hodowli w czystości rasy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu: genetyka i hodowla zwierząt gospodarskich (krzyżowanie, heterozja)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące chowu i hodowli trzody chlewnej (schematy krzyżowań, rasy mateczne/ojcowskie)
  • Notatki własne: tabela porównawcza typów kojarzeń (towarowe, wsobne, międzyrasowe, linijne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego