KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 10.
Pomiaru grubości i szerokości tafli szkła z dokładnością ±0,1 mm należy dokonać za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwmiarka pozwala mierzyć zarówno grubość, jak i szerokość tafli szkła z typową dokładnością rzędu ±0,1 mm. Mikrometr jest bardzo dokładny, ale praktycznie służy głównie do grubości/średnic małych elementów, nie do szerokości tafli. Przymiar liniowy ma zbyt małą dokładność, a sprawdzian dwugraniczny nie daje wyniku liczbowego.

Pełne wyjaśnienie:

Wymaganie "z dokładnością ±0,1 mm" oznacza, że trzeba dobrać przyrząd, który w praktyce warsztatowej pozwala na odczyt i kontrolę wymiaru z rozdzielczością i powtarzalnością odpowiadającą tej tolerancji. Dodatkowo w treści są dwie cechy: grubość oraz szerokość tafli szkła. To istotne, bo nie każdy przyrząd jest równie wygodny (lub w ogóle możliwy) do zastosowania dla obu tych wymiarów.

Odpowiedź "suwmiarki." jest właściwa, ponieważ suwmiarka jest przyrządem uniwersalnym: umożliwia pomiar wymiarów zewnętrznych (np. szerokości tafli), a także grubości elementu płaskiego. Typowe suwmiarki warsztatowe (noniuszowe, zegarowe lub elektroniczne) są stosowane właśnie do pomiarów z dokładnością około 0,1 mm w warunkach produkcyjno-montażowych.

Odpowiedź "mikrometru." jest niepoprawna w tym zestawie, ponieważ standardowy mikrometr zewnętrzny jest przeznaczony głównie do pomiaru małych wymiarów zewnętrznych (grubości/średnic) i ma ograniczenia konstrukcyjne (zakres i "prześwit"), przez co pomiar szerokości tafli szkła jest dla niego niepraktyczny lub niemożliwy. W pytaniu trzeba jednym narzędziem wykonać oba pomiary.

Odpowiedź "przymiaru liniowego." jest błędna, bo przymiar (linijka/miarka) nie zapewnia wiarygodnej dokładności ±0,1 mm przy typowym odczycie i sposobie przykładania do szkła (błąd paralaksy, grubość kreski, brak szczęk pomiarowych, słabsza powtarzalność).

Odpowiedź "sprawdzianu dwugranicznego." również jest błędna, ponieważ sprawdzian dwugraniczny służy do szybkiej kontroli typu przechodzi/nie przechodzi (go/no-go) dla określonego wymiaru w granicach tolerancji. Nie podaje on wartości liczbowej grubości ani szerokości i nie jest przyrządem do pomiaru w mm.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się jednocześnie wymóg dokładności oraz kilka różnych cech geometrycznych, najpierw sprawdź, czy wybrane narzędzie jest uniwersalne i czy da się nim fizycznie wykonać każdy z wymaganych pomiarów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Typowa suwmiarka warsztatowa pozwala na kontrolę wymiarów z dokładnością rzędu dziesiątych części milimetra, co odpowiada wymaganiu ±0,1 mm w wielu zadaniach montażowych. Kluczowe jest też prawidłowe dociśnięcie szczęk i odczyt bez przekoszenia.
Suwmiarka ma szczęki do pomiaru wymiarów zewnętrznych i duży zakres użyteczny, więc łatwo nią zmierzyć szerokość elementu płaskiego. Standardowy mikrometr zewnętrzny jest wygodny głównie dla małych grubości/średnic i ma ograniczenia konstrukcyjne, przez co szerokość tafli jest problematyczna.
Oznacza, że wynik pomiaru powinien być wiarygodny w granicach jednej dziesiątej milimetra. W praktyce trzeba dobrać przyrząd o odpowiedniej rozdzielczości i powtarzalności oraz wykonać pomiar tak, aby ograniczyć błędy: przekoszenie, złe dociśnięcie, zabrudzenia szczęk.
Zwykle nie. Przymiar liniowy jest wygodny do pomiarów orientacyjnych, ale przy ±0,1 mm pojawiają się istotne błędy odczytu (grubość kreski, paralaksa) i problemy z powtarzalnym przyłożeniem. Do kontroli produkcyjnej lepiej użyć suwmiarki.
Sprawdzian dwugraniczny to narzędzie kontroli typu go/no-go: element ma "przejść" przez stronę przechodnią i "nie przejść" przez nieprzechodnią. Daje informację o zgodności z tolerancją, ale nie podaje liczbowej wartości wymiaru, więc nie zastępuje pomiaru suwmiarką.
Ustaw taflę prostopadle do szczęk, dociśnij je lekko i równomiernie (bez ściskania szkła), upewnij się, że nie ma przekoszenia, i wykonaj odczyt. Warto powtórzyć pomiar w kilku miejscach, bo szkło może mieć niewielkie różnice grubości na krawędziach.
Najczęstsze to: zabrudzone lub uszkodzone szczęki, przekoszenie przyrządu względem krawędzi, zbyt mocny docisk, odczyt pod kątem (paralaksa w noniuszu), brak "zerowania" suwmiarki oraz pomiar na obrobionej krawędzi z zadziorami.
Mikrometr jest świetny, gdy mierzysz małe wymiary zewnętrzne (np. średnice lub grubości detali) i potrzebujesz większej dokładności oraz stabilnej powtarzalności. Jeśli jednak musisz zmierzyć różne cechy, w tym szerokość elementu płaskiego, suwmiarka bywa praktyczniejsza.
Sprawdź stan szczęk, płynność przesuwu, poprawność zera (zamknięte szczęki powinny wskazywać 0) i czytelność skali/wyświetlacza. Dobrą praktyką jest porównanie z wzorcem (np. płytką wzorcową) oraz wykonywanie kilku powtórzeń pomiaru.
Ucz się przez porównania: do jakich cech służy suwmiarka, mikrometr i sprawdziany oraz jaką typowo mają dokładność i ograniczenia. Trenuj rozpoznawanie słów-kluczy w zadaniu: "dokładność", "tolerancja", "grubość", "szerokość", bo one wskazują właściwy przyrząd.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przymiar liniowy ma zbyt małą dokładność, a sprawdzian dwugraniczny nie daje wyniku liczbowego.

Źródła:

  • PN-EN ISO 13385-1, Suwmiarki — Część 1: Suwmiarki z noniuszem, tarczowe i elektroniczne (zakres i wymagania metrologiczne)
  • ISO 3611, Micrometers for external measurements — Specification (zakres zastosowań i wymagania dla mikrometrów zewnętrznych)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: suwmiarki, mikrometry, przymiary)
  • Instrukcje producentów suwmiarki i mikrometru (zakres pomiarowy, rozdzielczość, zasady odczytu)
  • Materiały szkolne z kontroli jakości: różnica między pomiarem a sprawdzaniem (sprawdziany go/no-go)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego