KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 38.
Pomiaru pola widzenia lunet nie wykonuje się za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar pola widzenia lunety sprowadza się do wyznaczenia kąta widzenia, więc wykorzystuje się przyrządy do pomiaru kątów lub układy kolimacyjne.
Niwelator jest przyrządem geodezyjnym do wyznaczania różnic wysokości i poziomowania, a nie do pomiarów pola widzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pole widzenia lunety jest parametrem kątowym: opisuje, jaki obszar w przestrzeni (w ujęciu kątowym) obejmuje obserwacja przez układ optyczny. W praktyce jego wyznaczanie opiera się na pomiarze kąta lub na metodach porównawczych, w których kontroluje się granice widocznego pola.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "niwelatora", ponieważ niwelator należy do przyrządów geodezyjnych używanych głównie do niwelacji, czyli wyznaczania różnic wysokości i realizacji poziomu. Choć może zawierać lunetę, jego przeznaczenie i konstrukcja nie są ukierunkowane na pomiar pola widzenia badanej lunety optycznej.

Pozostałe odpowiedzi są powiązane z pomiarami kątowymi lub kontrolą optyki:

  • Teodolit służy do precyzyjnego pomiaru kątów w płaszczyźnie poziomej i pionowej, więc może być użyteczny wszędzie tam, gdzie pole widzenia trzeba wyrazić jako wartość kątową.
  • Goniometr jest przyrządem do pomiaru kątów/ustawień kątowych, co odpowiada naturze parametru "pole widzenia".
  • Kolimator szerokokątny jest elementem stanowiska optycznego, który wytwarza wiązkę/obraz odniesienia i ułatwia ocenę granic pola widzenia, zwłaszcza gdy potrzebny jest duży zakres kątowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "pole widzenia", najczęściej chodzi o kąty i stanowiska optyczne (kolimacja, goniometria). Przyrządy typowo "terenowe" do wysokości/poziomu (jak niwelator) zwykle nie pasują, mimo że też mają lunetę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pole widzenia lunety to zakres obserwacji, który widać przez układ optyczny, zwykle wyrażany jako kąt (np. w stopniach) lub jako szerokość obserwowanego obszaru w danej odległości. W praktyce opisuje "jak szeroko" luneta pokazuje scenę.
Najczęściej mierzy się je jako wielkość kątową: wyznacza się granice widocznego pola i odpowiadający im kąt widzenia. Stosuje się do tego stanowiska z elementami kolimacyjnymi albo przyrządy do pomiaru kątów, zależnie od konstrukcji i wymaganej dokładności.
Niwelator jest narzędziem geodezyjnym do niwelacji (różnic wysokości) i realizacji poziomu. Mimo że ma lunetę, jego skale i sposób użytkowania są podporządkowane pomiarom wysokości, a nie wyznaczaniu parametrów optycznych typu pole widzenia badanej lunety.
Tak, ponieważ teodolit jest przyrządem do precyzyjnego pomiaru kątów w dwóch płaszczyznach. Jeśli pole widzenia jest rozpatrywane jako kąt widzenia, teodolit może być pomocny jako narzędzie kątowe, choć w metrologii optycznej często stosuje się też rozwiązania stricte optyczne.
Goniometr umożliwia kontrolę i pomiar ustawień kątowych. W praktyce może służyć do wyznaczania zależności między położeniem elementu a kątem obserwacji lub do pomiaru kątów granicznych, które są kluczowe przy określaniu pola widzenia układów optycznych.
Kolimator tworzy obraz/wiązki odniesienia "na nieskończoność", co ułatwia ocenę pracy lunety bez wpływu odległości do rzeczywistego obiektu. Wersja szerokokątna pozwala objąć większy zakres kątów, dzięki czemu wygodniej wyznacza się granice pola widzenia.
Najprościej po zastosowaniu: geodezyjne (np. niwelator) służą do prac terenowych i wyznaczania poziomu/wysokości, a optyczne/metrologiczne (kolimatory, goniometry) do oceny parametrów układów optycznych. Sama obecność lunety nie oznacza, że przyrząd mierzy pole widzenia.
Typowe są pomyłki wynikające z podobnych skojarzeń: wybór przyrządu, który "ma lunetę", zamiast takiego, który mierzy kąt lub wspiera kolimację. Często też myli się niwelator z teodolitem, bo oba są kojarzone z pomiarami i optyką terenową.
Najczęściej po montażu lub naprawie: przy wymianie elementów optycznych, regulacji osiowania, kontroli po upadku oraz przy weryfikacji zgodności wyrobu z dokumentacją. Sprawdzenie pola widzenia pomaga wychwycić błędy ustawienia przesłon, soczewek lub elementów celowniczych.
Warto nauczyć się funkcji i zastosowań: co mierzy dany przyrząd (kąty, wysokości, kolimację), a nie tylko jego nazwy. Pomaga tabela "przyrząd → wielkość mierzona". Na egzaminie szukaj słów-kluczy: "kąt", "kolimacja", "ustawienie" sugerują aparaturę optyczną.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pomiar pola widzenia lunety sprowadza się do wyznaczenia kąta widzenia, więc wykorzystuje się przyrządy do pomiaru kątów lub układy kolimacyjne.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Niwelator" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelator (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Teodolit" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Teodolit (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Goniometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Goniometr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje stanowisk pomiarowych do wyznaczania pola widzenia (kolimatory, goniometry)
  • Podstawy metrologii optycznej: pomiary kątowe i parametry układów optycznych
  • Materiały dydaktyczne z rozróżniania przyrządów geodezyjnych i optycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego