KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 36.
Pożyczkę 3 000 zł spłacono jednorazowo po 12 miesiącach kwotą 3 180 zł. Roczna stopa procentowa wyniosła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota 3 180 zł po roku oznacza, że odsetki wyniosły 3 180 − 3 000 = 180 zł.
Roczna stopa to odsetki podzielone przez kapitał: 180 / 3 000 = 0,06, czyli 6% w skali roku.
Okres 12 miesięcy to 1 rok, więc nie wykonuje się dodatkowego przeliczania na miesiące.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano kapitał pożyczki (3 000 zł) oraz kwotę spłaty po 12 miesiącach (3 180 zł). Aby wyznaczyć roczną stopę procentową przy jednorazowej spłacie po roku, najpierw oblicza się kwotę odsetek jako różnicę między kwotą oddaną a pożyczoną:

Odsetki = 3 180 zł − 3 000 zł = 180 zł.

Następnie stopę procentową liczy się jako stosunek odsetek do kapitału (dla okresu równego 1 rok):

r = 180 / 3 000 = 0,06.

Otrzymana wartość 0,06 to zapis ułamkowy, który zamienia się na procenty przez pomnożenie przez 100%:

0,06 × 100% = 6%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2% odpowiadałoby odsetkom 60 zł (bo 2% z 3 000 zł to 60 zł), a w zadaniu odsetki wynoszą 180 zł.
  • 20% dawałoby odsetki 600 zł i spłatę 3 600 zł po roku, co nie zgadza się z kwotą 3 180 zł.
  • 24% dawałoby odsetki 720 zł i spłatę 3 720 zł po roku, również sprzeczne z danymi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "po 12 miesiącach" i pytanie o roczną stopę, zwykle wystarczy policzyć odsetki i podzielić przez kapitał, bo 12 miesięcy to dokładnie 1 rok.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz odsetki jako różnicę: kwota spłaty minus kwota pożyczki. Potem podziel odsetki przez kapitał (kwotę pożyczki). Otrzymasz stopę w zapisie ułamkowym, którą mnożysz przez 100%, aby dostać wynik w procentach.
Odsetki to koszt korzystania z kapitału w czasie. W prostych zadaniach oblicza się je jako: kwota oddanakwota pożyczona. Ta różnica pokazuje, ile realnie dopłacono za pożyczkę poza zwrotem samego kapitału.
W matematyce finansowej przyjmuje się, że 12 miesięcy stanowi pełny rok rozliczeniowy (skala roczna). Jeśli zadanie mówi "po 12 miesiącach" i pyta o stopę roczną, nie ma potrzeby przeliczania na miesiące ani stosowania dodatkowych współczynników czasu.
Najczęściej używa się zależności: odsetki = kapitał × stopa × czas. Gdy czas wynosi 1 rok, stopę można policzyć prościej: stopa = odsetki / kapitał. To typowy schemat zadań egzaminacyjnych.
Nie, jeśli treść mówi o jednorazowej spłacie po określonym czasie i nie wspomina o dopisywaniu odsetek w trakcie (np. co miesiąc). Wtedy standardowo przyjmuje się oprocentowanie proste. Kapitalizację stosuje się dopiero, gdy jest wyraźnie opisana.
Można oszacować: 10% z 3 000 zł to 300 zł. Tu odsetki to 180 zł, czyli mniej niż 300 zł, więc stopa musi być mniejsza niż 10%. Jednocześnie 5% to 150 zł, a odsetki są trochę wyższe, więc wynik powinien być nieco powyżej 5%.
Częste pomyłki to: branie kwoty odsetek za procent, zła zamiana ułamka na procent (np. 0,06 jako 0,06%), oraz niepotrzebne dzielenie przez 12, mimo że 12 miesięcy to już pełny rok. Pomaga zapisanie kroków rachunku.
Dla sprzedawcy to praktyczna miara kosztu finansowania: pokazuje, ile klient (lub firma) dopłaca za odroczenie płatności/finansowanie zakupu w ciągu roku. Ułatwia porównanie ofert ratalnych, kredytów i pożyczek niezależnie od ich formy.
Gdy trzeba porównać raty z płatnością jednorazową, ocenić koszt kredytu kupieckiego, wyjaśnić klientowi różnicę między ceną gotówkową a ratalną albo sprawdzić, czy naliczona kwota do zapłaty jest zgodna z warunkami umowy.
Wystarczy pomnożyć przez 100%. Przykładowo 0,06 × 100% = 6%. W drugą stronę dzieli się przez 100: 6% = 0,06. Na egzaminie warto zapamiętać, że przesuwa się przecinek o dwa miejsca.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Odsetki", https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsetki - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Oprocentowanie", https://pl.wikipedia.org/wiki/Oprocentowanie - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy – "Simple interest", https://www.khanacademy.org/economics-finance-domain/core-finance/interest-tutorial/interest-basics/v/simple-interest - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawy matematyki finansowej: procenty, odsetki proste
  • Ćwiczenia z obliczania odsetek i oprocentowania w skali roku
  • Materiały dydaktyczne z przedsiębiorczości/finansów osobistych (dział: pożyczki i kredyty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego