KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 34.
Pracownik budowlany, który pracował na rusztowaniu, spadł z niego podczas pracy i zginął na miejscu. Po badaniu okazało się, że był pod wpływem alkoholu i środków psychotropowych. W takiej sytuacji rodzina ubezpieczonego zmarłego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłączenie świadczeń wypadkowych z powodu nietrzeźwości lub środków psychotropowych ma charakter osobisty i dotyczy ubezpieczonego.
Dlatego nawet jeśli zmarły pracownik był pod wpływem i przyczynił się do wypadku, co do zasady nie pozbawia to automatycznie członków rodziny prawa do świadczeń po jego śmierci.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowe jest rozróżnienie, kogo obejmuje wyłączenie prawa do świadczeń wypadkowych w razie nietrzeźwości lub obecności środków odurzających/psychotropowych.

Zgodnie z przywołanym w kontekście art. 21 ust. 2 ustawy wypadkowej, świadczenia nie przysługują ubezpieczonemu, jeżeli spełnione są łącznie dwie przesłanki: (1) ubezpieczony był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających/psychotropowych, oraz (2) ubezpieczony przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Jednocześnie z kontekstu wynika, że to wyłączenie ma charakter osobisty (dotyczy wyłącznie poszkodowanego pracownika). Oznacza to, że konsekwencje zachowania zmarłego co do zasady nie przechodzą automatycznie na członków jego rodziny, którzy nie mieli wpływu na jego decyzje. Dlatego odpowiedź "zachowuje prawo do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy" jest zgodna z zasadą, że rodzina nie powinna być "karana" za zachowanie ubezpieczonego.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "zostaje pozbawiona prawa do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy" – to typowe błędne uogólnienie, bo art. 21 ust. 2 odnosi się do ubezpieczonego, a nie do rodziny.
  • "nie otrzyma jednorazowego odszkodowania" – jest zbyt kategoryczne; wyłączenie nie jest automatycznie kierowane do członków rodziny tylko z powodu stanu ubezpieczonego.
  • "otrzyma zasiłek chorobowy" – nie pasuje do stanu faktycznego (zgon na miejscu); zasiłek chorobowy dotyczy niezdolności do pracy, a nie sytuacji po śmierci pracownika.

Na egzaminie warto zapamiętać: alkohol/narkotyki mogą wyłączać świadczenia ubezpieczonego, ale nie przesądzają automatycznie o prawach rodziny. Zawsze sprawdzaj, kto jest adresatem przepisu i jak brzmi pytanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że negatywne skutki (np. brak świadczeń) dotyczą tylko tej osoby, której zachowanie spełnia przesłanki wyłączenia, czyli ubezpieczonego. Członkowie rodziny nie są automatycznie pozbawiani świadczeń tylko dlatego, że zmarły pracownik był nietrzeźwy lub pod wpływem środków psychotropowych.
Bo rodzina nie ma realnego wpływu na decyzje pracownika w czasie pracy. W kontekście prawnym wyłączenie z powodu nietrzeźwości jest przypisane do ubezpieczonego, a nie do uprawnionych po nim. Na egzaminie trzeba czytać, czy pytanie dotyczy pracownika, czy członków rodziny.
Wskazane w kontekście przesłanki są kumulatywne: musi być stwierdzony stan nietrzeźwości lub obecność środków odurzających/psychotropowych w organizmie oraz dodatkowo trzeba ustalić znaczne przyczynienie się ubezpieczonego do wypadku. Sam fakt "po alkoholu" bez analizy przyczynienia nie wyczerpuje całości warunku.
Nie da się tego ująć jako "zawsze" w każdej możliwej konfiguracji, ale w ramach przekazanego kontekstu wyłączenie z art. 21 ust. 2 dotyczy ubezpieczonego, a nie rodziny. Dlatego sam fakt nietrzeźwości zmarłego nie powinien automatycznie odbierać rodzinie prawa do świadczeń po wypadku.
To ogólne określenie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego przysługujących w związku z wypadkiem przy pracy. W zadaniach BHP często sprawdza się, czy zdający odróżnia świadczenia należne ubezpieczonemu od świadczeń, które mogą przysługiwać członkom rodziny po jego śmierci.
Zasiłek chorobowy jest związany z czasową niezdolnością do pracy z powodu choroby lub urazu i dotyczy osoby żyjącej, która pozostaje w stosunku ubezpieczenia. W scenariuszu zgonu na miejscu pracy nie występuje okres "chorobowy", więc taka odpowiedź jest logicznie nieadekwatna.
Najpierw ustal adresata skutku prawnego: czy pytanie pyta o ubezpieczonego, czy o rodzinę. Dopiero potem oceniaj wpływ alkoholu/środków psychotropowych. W wielu testach alkohol jest silnym bodźcem intuicyjnym, który skłania do wyboru "brak świadczeń" bez analizy, komu przysługują.
Najczęstszy błąd to uogólnienie: skoro pracownik był pod wpływem, to "nikt nic nie dostanie". Drugi błąd to nieuwzględnienie, że wyłączenie wymaga dodatkowo znacznego przyczynienia się do wypadku. Trzeci błąd to mylenie świadczeń po śmierci z typowymi świadczeniami chorobowymi.
W praktyce ustalanie stanu pracownika może być elementem czynności wyjaśniających po zdarzeniu, zwłaszcza przy wypadkach ciężkich i śmiertelnych, bo wpływa na ocenę przyczyn zdarzenia. Dla służby BHP ważne jest rzetelne dokumentowanie ustaleń i oddzielenie oceny przyczyn od kwestii uprawnień rodziny.
To ocena, czy zachowanie ubezpieczonego w istotny sposób wpłynęło na powstanie wypadku, a nie jedynie marginalnie. W kontekście wyłączenia świadczeń dla ubezpieczonego nie wystarczy sam fakt alkoholu lub środków psychotropowych – trzeba jeszcze wykazać, że to realnie i znacząco przyczyniło się do zdarzenia.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20021991673/U/D20021673Lj.pdf
  • Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 257), art. 21 ust. 2

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy wypadkowej oraz komentarze do art. 21 (w zakresie wyłączeń świadczeń)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy na wysokości i rusztowań
  • Wytyczne dotyczące postępowania powypadkowego (procedury zakładowe, instrukcje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego