KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 29.
Pracownik idąc do pracy poślizgnął się na nieodśnieżonym chodniku przed jedną z posesji. Z tego tytułu może wystąpić o odszkodowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odszkodowanie za upadek na nieodśnieżonym chodniku ma charakter cywilny i przysługuje od podmiotu, który zaniedbał obowiązek utrzymania chodnika. Co do zasady jest to właściciel nieruchomości przylegającej do chodnika. ZUS dotyczy świadczeń (np. zasiłku), a nie odpowiedzialności sprawcy szkody.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji pracownik doznał szkody (np. urazu) w wyniku poślizgnięcia się na nieodśnieżonym chodniku. Pytanie dotyczy tego, od kogo może dochodzić odszkodowania, czyli naprawienia szkody w trybie odpowiedzialności cywilnej.

Co do zasady obowiązek utrzymania chodnika położonego bezpośrednio przy granicy nieruchomości (w tym usuwania śniegu i lodu) spoczywa na właścicielu nieruchomości przylegającej do chodnika. Jeżeli właściciel nie dopełni tego obowiązku, a osoba trzecia dozna szkody, poszkodowany może żądać naprawienia szkody na zasadach prawa cywilnego (odpowiedzialność za zawinione zaniedbanie).

Dlatego odpowiedź "od właściciela nieruchomości przylegającej do chodnika" jest właściwa: wskazuje podmiot, którego zaniechanie (brak odśnieżenia) może być przyczyną szkody i który może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania o odszkodowanie cywilne:

  • "z ubezpieczenia majątkowego właściciela nieruchomości" – ubezpieczenie może w praktyce pokryć roszczenie (np. z polisy OC), ale poszkodowany kieruje roszczenie do odpowiedzialnego podmiotu; sama "polisa majątkowa" nie jest adresatem roszczenia w sensie podmiotu odpowiedzialnego.
  • "z Narodowego Funduszu Zdrowia" – NFZ finansuje świadczenia zdrowotne, a nie wypłaca odszkodowań za zaniedbania w utrzymaniu chodnika.
  • "z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych" – wypadek w drodze do pracy może wpływać na uprawnienia do świadczeń (np. zasiłku chorobowego), ale nie jest to automatyczne odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez osobę trzecią; to inny reżim niż odpowiedzialność cywilna sprawcy zaniedbania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zaniedbanie (nieodśnieżenie, brak zabezpieczenia, nieusunięta przeszkoda), pytanie często testuje rozróżnienie: świadczenia z systemu ubezpieczeń vs odpowiedzialność cywilna podmiotu, który nie dopełnił obowiązku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o roszczenie cywilne o naprawienie szkody (np. koszt leczenia, utracone zarobki, zadośćuczynienie za ból). Jest kierowane do podmiotu, który zawinił poprzez zaniedbanie obowiązku utrzymania chodnika, a nie do instytucji finansującej leczenie.
Prawo nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek utrzymania chodnika bezpośrednio przylegającego do jego posesji, w tym usuwania śniegu i lodu. Jeśli zaniedbanie tego obowiązku spowoduje szkodę, poszkodowany może domagać się odszkodowania na zasadach odpowiedzialności cywilnej.
Nie należy tego mylić: wypadek w drodze do pracy może wpływać na świadczenia (np. zasiłek chorobowy), ale odszkodowanie za zaniedbany chodnik dochodzi się od sprawcy zaniedbania w trybie cywilnym. Jednorazowe odszkodowanie z ZUS jest co do zasady związane z wypadkiem przy pracy.
NFZ nie wypłaca odszkodowań. Może finansować świadczenia medyczne w ramach systemu ochrony zdrowia (wizyty, badania, leczenie). Odszkodowanie pieniężne za szkodę (np. koszty, utracone dochody) jest odrębną kwestią i wynika z odpowiedzialności cywilnej sprawcy.
W praktyce pomagają: zdjęcia miejsca zdarzenia, dane świadków, notatka policji lub straży, dokumentacja medyczna oraz informacja o warunkach pogodowych. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowego między zaniedbaniem (śnieg/lód) a urazem oraz wskazanie podmiotu zobowiązanego do utrzymania chodnika.
Są wyjątki od zasady "właściciel posesji": np. gdy między chodnikiem a nieruchomością występuje pas zieleni albo gdy na chodniku funkcjonuje płatne parkowanie. Wtedy obowiązek utrzymania może spoczywać na gminie lub zarządcy drogi. Na egzaminie warto zwracać uwagę na takie szczegóły opisu.
Może, jeśli właściciel ma odpowiednią polisę (np. OC) obejmującą szkody wyrządzone osobom trzecim. Dla logiki pytania egzaminacyjnego kluczowe jest jednak to, że odpowiedzialność wiąże się z właścicielem jako podmiotem zobowiązanym do utrzymania chodnika, a ubezpieczenie jest tylko sposobem pokrycia roszczenia.
Specjalista BHP zwykle pomaga w prawidłowym zebraniu informacji i dokumentów: okoliczności zdarzenia, data/godzina, świadkowie, dokumentacja medyczna oraz zgłoszenie wypadku pracodawcy. Może też wskazać różnicę między świadczeniami ubezpieczeniowymi a roszczeniami cywilnymi wobec sprawcy zaniedbania.
Najczęstsze pomyłki to: wybór ZUS "bo to wypadek pracownika", mylenie zasiłku chorobowego z odszkodowaniem oraz wskazywanie NFZ jako płatnika "bo finansuje leczenie". Warto zapamiętać: odszkodowanie cywilne kieruje się do podmiotu, który spowodował szkodę zaniedbaniem obowiązku.
Po pierwsze zadbać o zdrowie (pomoc medyczna) i zebrać dowody (zdjęcia, świadkowie). Po drugie zgłosić zdarzenie pracodawcy jako wypadek w drodze do pracy. Po trzecie rozważyć roszczenie cywilne do podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie chodnika oraz ewentualnie własne NNW.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odszkodowanie za upadek na nieodśnieżonym chodniku ma charakter cywilny i przysługuje od podmiotu, który zaniedbał obowiązek utrzymania chodnika."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 5 ust. 1 pkt 4, Dz.U. 2024 poz. 399
  • Kodeks cywilny, art. 415 (odpowiedzialność deliktowa za czyn niedozwolony)
  • Kodeks wykroczeń, art. 117 (sankcje za niewykonanie obowiązków porządkowych, w tym związanych z uprzątaniem)

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obowiązki dot. chodników)
  • Kodeks cywilny – ogólne zasady odpowiedzialności deliktowej
  • Materiały szkoleniowe BHP: wypadek w drodze do pracy i dokumentowanie zdarzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego