Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 4.
Pracownik zatrudniony w hurtowni w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3 800,00 zł oraz prowizję, która zależy od wysokości osiągniętego obrotu ze sprzedaży. W bieżącym miesiącu hurtownia osiągnęła obrót ze sprzedaży w wysokości 26 000,00 zł. Ile wynosi kwota wynagrodzenia brutto pracownika, jeżeli przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z systemem prowizyjnym wynagrodzeń w kontekście kwalifikacji zawodowej technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji od obrotu. Prowizję oblicza się jako określony procent od 26 000,00 zł (tu daje 780,00 zł), a następnie dodaje do 3 800,00 zł. Otrzymujemy 4 580,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym pracownik otrzymuje dwa typowe składniki wynagrodzenia:

  • wynagrodzenie zasadnicze (za przepracowanie obowiązującego czasu pracy),
  • prowizję zależną od efektu, np. od osiągniętego obrotu ze sprzedaży.

Skoro pracownik przepracował pełny, obowiązujący go czas pracy w porze dziennej, to przysługuje mu pełna kwota wynagrodzenia zasadniczego: 3 800,00 zł.

Następnie dolicza się prowizję od obrotu. Dla podanego obrotu 26 000,00 zł prowizja w tym zadaniu wynosi 780,00 zł (czyli 3% obrotu: 26 000,00 zł × 0,03 = 780,00 zł).

Łączne wynagrodzenie brutto obliczamy więc jako sumę składników:

3 800,00 zł + 780,00 zł = 4 580,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 3 800,00 zł pomija prowizję i odpowiada wyłącznie płacy zasadniczej, co jest typowym błędem "zapomnienia o drugim składniku".
  • 4 320,00 zł oznacza zbyt niską prowizję (520,00 zł), co zwykle wynika z błędu w liczeniu procentu albo przyjęcia niewłaściwej stawki.
  • 3 884,00 zł sugeruje bardzo małą prowizję (84,00 zł), co często jest skutkiem pomylenia procentu z promilem lub błędnego przestawienia przecinka.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj prowizję jako działanie "obrót × stawka", a potem dopiero dodawaj do podstawy. To minimalizuje ryzyko pominięcia składnika lub błędu w kolejności działań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest system wynagradzania czasowo-prowizyjny?
To system, w którym wynagrodzenie składa się z części stałej (za czas pracy) oraz części zmiennej (prowizji zależnej od wyniku, np. obrotu). W praktyce dział kadr i płac sumuje płacę zasadniczą i wyliczoną prowizję, otrzymując kwotę brutto.
Jak obliczyć prowizję od obrotu ze sprzedaży?
Prowizję liczy się jako procent od obrotu: obrót × stawka prowizji. Stawkę trzeba zamienić na ułamek dziesiętny (np. 3% = 0,03). Wynik zaokrągla się do 1 grosza zgodnie z zasadami rachunkowymi.
Co oznacza wynagrodzenie brutto w zadaniach kadrowo-płacowych?
Wynagrodzenie brutto to kwota przed potrąceniami (np. składkami i podatkiem). W zadaniach często trzeba najpierw policzyć elementy brutto (płaca zasadnicza, premie, prowizje), a dopiero w innych typach zadań przejść do potrąceń i kwoty netto.
Dlaczego do pensji zasadniczej dodaje się prowizję?
Ponieważ w systemie czasowo-prowizyjnym prowizja jest dodatkowym składnikiem wynagrodzenia powiązanym z efektem pracy (sprzedażą). Nie zastępuje płacy zasadniczej, tylko ją uzupełnia. Dopiero suma tych składników daje łączne wynagrodzenie brutto.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy liczeniu prowizji?
Najczęstsze to: zły zapis procentu (np. 3 zamiast 0,03), pomylenie obrotu z inną podstawą (np. zyskiem), niewłaściwe zaokrąglenia oraz pominięcie dodania prowizji do płacy zasadniczej. Pomaga zapis działania i kontrola "czy wynik ma sens".
Czy obrót ze sprzedaży to to samo co przychód firmy?
W prostych zadaniach szkolnych obrót ze sprzedaży bywa traktowany jako wartość sprzedaży (przychody ze sprzedaży) przyjmowana jako podstawa prowizji. W praktyce definicje i szczegóły mogą zależeć od przyjętych zasad w firmie i dokumentów wewnętrznych.
Jak sprawdzić, czy wynik wynagrodzenia brutto jest realistyczny?
Porównaj, o ile wzrosła kwota względem płacy zasadniczej: to powinna być prowizja. Następnie oceń jej rząd wielkości: dla obrotu 26 000 zł prowizja procentowa zwykle wynosi setki złotych, a nie kilka złotych ani kilka tysięcy (przy typowych stawkach).
Jaką rolę ma prowizja w motywowaniu pracownika hurtowni?
Prowizja wiąże część wynagrodzenia z wynikiem sprzedaży, więc zachęca do zwiększania obrotu, lepszej obsługi klienta i aktywnej sprzedaży. Dla pracodawcy to sposób powiązania kosztu płacowego z efektem, a dla działu płac – konieczność poprawnego rozliczenia.
Kiedy w zadaniach płacowych uwzględnia się dodatki za pracę w porze dziennej?
Zwykle nie dolicza się specjalnych dodatków za samą "porę dzienną", bo dodatki dotyczą raczej pracy w nocy, nadgodzin lub szczególnych warunków. Informacja o porze dziennej wskazuje, że nie należy doliczać dodatków nocnych.
Jak przygotować się do zadań EKA.5 z wynagrodzeń prowizyjnych?
Ćwicz schemat: podstawa (czas) + składnik zmienny (prowizja). Rób krótkie notatki z zamiany procentów na ułamki i trenuj rachunki na podobnych danych. Na egzaminie zapisuj działania i jednostki (zł), aby szybciej wyłapać pomyłki.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji od obrotu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac (systemy wynagradzania, składniki płacy)
  • Zadania rachunkowe EKA.5 z obliczania wynagrodzeń i narzutów
  • Notatki/ściąga: zamiana procentu na ułamek dziesiętny i obliczanie prowizji
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego