KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 27.
Preparaty mikroskopowe sporządzone z materiału biologicznego poprzez zmiażdżenie komórek pomiędzy szkiełkiem podstawowym a nakrywkowym to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Preparat typu rozgniot powstaje przez umieszczenie materiału biologicznego na szkiełku podstawowym i zmiażdżenie go pod szkiełkiem nakrywkowym. Rozmaz polega na rozprowadzeniu materiału cienką warstwą, odcisk na odbiciu powierzchni narządu, a szlif dotyczy zwykle materiałów twardych.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "preparat sporządzony przez zmiażdżenie komórek pomiędzy szkiełkiem podstawowym a nakrywkowym" odpowiada technice nazywanej rozgniotem. W praktyce na szkiełku podstawowym umieszcza się niewielką ilość materiału biologicznego (np. fragment tkanki lub zawiesinę komórek), przykrywa szkiełkiem nakrywkowym i delikatnie dociska, aby spłaszczyć materiał i rozdzielić komórki na warstwę umożliwiającą obserwację w mikroskopie.

Odpowiedź "rozmazy" jest niepoprawna, ponieważ rozmaz wykonuje się przez rozprowadzenie materiału po powierzchni szkiełka (np. krwi, wymazu) tak, by uzyskać cienką, równomierną warstwę. Mechanizm przygotowania jest inny niż miażdżenie pod nakrywką.

Odpowiedź "szlify" nie pasuje do opisu, bo szlif to preparat otrzymywany przez mechaniczne ścieranie/polerowanie próbki (często materiału twardego) do uzyskania odpowiedniej grubości i przejrzystości. Nie wykonuje się go przez zgniatanie materiału między szkiełkami.

Odpowiedź "odciski narządowe" także jest błędna: odcisk powstaje przez przyłożenie powierzchni badanego narządu lub tkanki do szkiełka w celu przeniesienia komórek na szkło (bez etapu miażdżenia między dwoma szkiełkami).

Wskazówka egzaminacyjna: w treści szukaj czasownika opisującego czynność. "Zmiażdżenie" i wzmianka o dwóch szkiełkach najczęściej jednoznacznie kierują do rozgniotu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozgniot to preparat mikroskopowy wykonywany przez umieszczenie materiału na szkiełku podstawowym i zmiażdżenie go pod szkiełkiem nakrywkowym. Celem jest spłaszczenie i rozdzielenie komórek, aby były czytelne w obserwacji mikroskopowej.
Kluczowe są sformułowania typu: "zmiażdżenie", "zgniecenie", "dociśnięcie" oraz wskazanie dwóch szkiełek: podstawowego i nakrywkowego. Taki opis odnosi się do mechanicznego spłaszczania materiału, czyli techniki rozgniotu.
Rozgniot polega na miażdżeniu materiału pod szkiełkiem nakrywkowym, aby rozdzielić komórki. Rozmaz wykonuje się przez rozprowadzenie materiału cienką warstwą po szkiełku. Obie techniki dają preparaty cienkie, ale osiągają to inną metodą.
Odcisk narządowy to preparat uzyskany przez przyłożenie świeżej powierzchni narządu lub tkanki do szkiełka, aby przenieść komórki na szkło. Stosuje się go do szybkiej oceny cytologicznej, gdy zależy na minimalnej obróbce materiału.
Szkiełko nakrywkowe stabilizuje materiał, umożliwia równomierne spłaszczenie i tworzy warstwę o małej grubości, która lepiej przepuszcza światło. Dzięki temu obraz w mikroskopie jest ostrzejszy, a komórki mniej nakładają się na siebie.
Szlif może dotyczyć również materiałów biologicznych twardych, ale definicyjnie polega na mechanicznym ścieraniu/polerowaniu próbki do określonej grubości. Nie jest to technika "zgniatania między szkiełkami", więc nie pasuje do opisu rozgniotu.
Typowe błędy to zbyt silny nacisk (uszkodzenie komórek), zbyt duża ilość materiału (preparat za gruby) oraz przesuwanie szkiełka nakrywkowego po materiale (artefakty i smugi). W zadaniach testowych te błędy mylą z rozmazem.
Rozmaz wybiera się, gdy materiał ma postać płynu lub zawiesiny i da się go równomiernie rozprowadzić (np. krew, wymaz). Rozgniot jest wygodny, gdy materiał jest "kawałkiem" tkanki i trzeba mechanicznie rozdzielić komórki.
Najczęściej mylone są: rozgniot i rozmaz (bo oba dają cienką warstwę komórek), a także odcisk i rozmaz (bo oba zaczynają się od przeniesienia materiału na szkiełko). Pomaga zapamiętać: "rozgniot = nacisk pod nakrywką".
Ucz się przez skojarzenie techniki z czynnością: rozgniot—zmiażdżenie, rozmaz—rozprowadzenie, odcisk—przyłożenie, szlif—ścieranie/polerowanie. Warto też przejrzeć zdjęcia/atlasy preparatów, aby kojarzyć nazwy z typowym wyglądem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Preparat typu rozgniot powstaje przez umieszczenie materiału biologicznego na szkiełku podstawowym i zmiażdżenie go pod szkiełkiem nakrywkowym."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Rozgniot" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozgniot (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Rozmaz (biologia)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozmaz_(biologia) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Preparat mikroskopowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Preparat_mikroskopowy (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Skrypty z mikroskopii i preparatyki mikroskopowej dla laboratoriów (dział: preparaty nietrwałe/tymczasowe)
  • Atlas cytologiczny/histologiczny z opisem technik przygotowania preparatów
  • Instrukcje BHP i procedury wewnętrzne pracowni dotyczące pracy ze szkiełkami i materiałem biologicznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego