Kontrola biologiczna sterylizacji polega na użyciu wskaźników biologicznych (BI), czyli nośników (np. pasków lub ampułek) zawierających określoną liczbę spor drobnoustrojów o znanej i wysokiej odporności. Po przeprowadzeniu cyklu sterylizacji BI jest inkubowany, aby sprawdzić, czy pozostały żywe mikroorganizmy. Taki test jest jedną z najważniejszych metod potwierdzania skuteczności procesu, bo ocenia bezpośrednio efekt biologiczny.
W praktyce dobór organizmu testowego jest zależny od metody sterylizacji. Dla sterylizacji tlenkiem etylenu powszechnie stosuje się wskaźniki biologiczne z zarodnikami Bacillus atrophaeus. Wynika to z tego, że spory tego gatunku stanowią odpowiednie, odporne "wyzwanie" (challenge) dla warunków typowych dla sterylizacji EO, dzięki czemu negatywny wynik hodowli po cyklu jest wiarygodnym potwierdzeniem skuteczności.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ w tych metodach najczęściej stosuje się inne organizmy wskaźnikowe albo inne rozwiązania kontrolne:
- Parą wodną – w sterylizacji parowej (wysoka temperatura i wilgotność) dobiera się BI o innej charakterystyce odporności; mylenie tego z EO to typowy błąd skojarzeniowy.
- Formaldehydem – to metoda niskotemperaturowa, ale dobór BI nie jest automatycznie taki sam jak dla EO; nie należy przenosić jednego skojarzenia na wszystkie procesy gazowe.
- Plazmą – sterylizacja plazmowa ma odmienny mechanizm działania (utlenianie/reaktywne formy), więc również dobór BI i kryteria kontroli nie są tożsame z EO.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że BI są "szyte na miarę" metody. Jeśli w pytaniu pojawia się Bacillus atrophaeus, w praktyce egzaminacyjnej najczęściej wiąże się to z metodami takimi jak sterylizacja tlenkiem etylenu, a nie z klasyczną sterylizacją parową.
