KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
Producent przecieru pomidorowego na wyprodukowanie 1 tony przecieru zużywa 1,5 tony świeżych pomidorów. Ile ton świeżych pomidorów potrzeba, aby wyprodukować 12 ton przecieru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie surowca jest wprost proporcjonalne do wielkości produkcji.
Skoro na 1 tonę przecieru potrzeba 1,5 t świeżych pomidorów, to dla 12 ton mnożymy: 12 × 1,5 = 18. Wynik oznacza masę pomidorów potrzebną do uzyskania 12 ton przecieru.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano stały wskaźnik zużycia surowca: na wytworzenie 1 tony przecieru potrzeba 1,5 tony świeżych pomidorów. Oznacza to zależność wprost proporcjonalną – gdy produkcja rośnie np. 12 razy, to zużycie surowca również rośnie 12 razy.

Wykonujemy więc proste przeliczenie:

  • zużycie na 1 t produktu: 1,5 t pomidorów,
  • planowana produkcja: 12 t przecieru.

Obliczenie:

12 × 1,5 = 18

Zatem potrzeba 18 ton świeżych pomidorów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 16 ton – odpowiadałoby wskaźnikowi ok. 1,33 t surowca na 1 t produktu, czyli innemu niż podany w treści; to typowy skutek "szacowania" zamiast obliczenia.
  • 14 ton – byłoby jeszcze niższym zużyciem (ok. 1,17 t/t), co przeczy danym zadania; często wynika z pomylenia działań lub nieuwagi przy mnożeniu liczb dziesiętnych.
  • 20 ton – odpowiadałoby wskaźnikowi ok. 1,67 t/t; błąd może wynikać z zaokrąglania 1,5 w górę do 2 albo z błędnego założenia "zapasów" mimo braku takiej informacji w treści.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o zużyciu surowca zawsze sprawdź, czy relacja jest "na 1 jednostkę produktu". Jeśli tak, najczęściej stosujesz mnożenie: (wielkość produkcji) × (zużycie na 1 jednostkę).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy w treści jest stałe zużycie "na 1 jednostkę produktu" (np. 1,5 t surowca na 1 t wyrobu), a pytanie dotyczy większej produkcji, to jest to wprost proporcjonalne. Wtedy najczęściej mnożysz planowaną produkcję przez wskaźnik zużycia.
Użyj wzoru: zapotrzebowanie surowca = produkcja × zużycie na jednostkę. Jeśli produkcja to 12 t, a zużycie 1,5 t/t, to liczysz 12 × 1,5. Pilnuj, aby jednostki były zgodne (tu wszędzie są tony).
Wskaźnik 1,5 t/t mówi, ile surowca potrzeba na każdą tonę produktu. Gdy chcesz policzyć surowiec dla większej liczby ton, sumujesz takie porcje, czyli mnożysz. Dzielenie miałoby sens, gdybyś znał surowiec i szukał możliwej produkcji.
To informacja technologiczno-ekonomiczna: ile surowca trzeba kupić i przetworzyć, aby uzyskać określoną ilość produktu. Taki wskaźnik wpływa na koszty, logistykę dostaw, wielkość magazynu i plan pracy linii produkcyjnej w przetwórstwie.
Najczęściej: odwracanie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia), pomijanie jednostek, błędy w mnożeniu liczb dziesiętnych oraz wybór odpowiedzi "na oko". Pomaga zapis: "na 1 t → 1,5 t; na 12 t → x" i dopiero potem działanie.
Na egzaminie – tylko wtedy, gdy treść tak sugeruje (tu wskaźnik jest stały). W rzeczywistości wydajność może zależeć od odmiany, dojrzałości, strat technologicznych i receptury. Jeżeli zadanie nie podaje zmian, przyjmujesz stały współczynnik.
Możesz oszacować: 1,5 to "półtorej". Dla 12 ton to 12 + połowa z 12 (czyli 6) = 18. Jeśli wynik jest mniejszy niż 12, to na pewno błąd, bo zużycie surowca jest większe niż masa produktu (1,5 > 1).
Traktuj 1,5 jako 1 + 0,5. Wtedy 12 × 1,5 = 12 × 1 + 12 × 0,5 = 12 + 6. To szybka metoda na kartce i zmniejsza ryzyko błędu w mnożeniu liczb dziesiętnych.
Wynik mówi, ile surowca trzeba zakontraktować lub kupić, aby zrealizować plan produkcji. Na tej podstawie ustala się wielkość dostaw, harmonogram przyjęć, zapotrzebowanie na transport i miejsce składowania, a także wstępny koszt surowcowy partii.
Typowe są zadania o wskaźnikach zużycia: zboże na mąkę, mleko na ser, owoce na sok, pasza na przyrost masy, a także kalkulacje zapotrzebowania na opakowania lub paliwo. Klucz to poprawne rozpoznanie, co jest "na 1 jednostkę" i zachowanie jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Zużycie surowca jest wprost proporcjonalne do wielkości produkcji.Skoro na 1 tonę przecieru potrzeba 1,5 t świeżych pomidorów, to dla 12 ton mnożymy: 12 × 1,5 = 18."

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki: działania na proporcjach i zadania tekstowe
  • Materiały dydaktyczne o planowaniu zapotrzebowania materiałowego w produkcji (MRP) – ujęcie ogólne
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obszaru kalkulacji ilościowej w agrobiznesie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego