KWALIFIKACJA SPC2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 4.
Produkt Kolor Zapach Smak Konsystencja
Produkt A Zgodny z oczekiwaniami Zgodny z oczekiwaniami Zgodny z oczekiwaniami Niezgodny z oczekiwaniami
Produkt B Zgodny z oczekiwaniami Niezgodny z oczekiwaniami Zgodny z oczekiwaniami Zgodny z oczekiwaniami
Na podstawie powyższej tabeli, który produkt wymaga dalszych badań?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli każdy produkt ma co najmniej jeden parametr niezgodny z oczekiwaniami.
Produkt A ma niezgodną konsystencję, a produkt B ma niezgodny zapach. Skoro celem jest wskazanie produktu wymagającego dalszych badań przy wystąpieniu niezgodności, to do dalszej weryfikacji należy skierować oba produkty.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena organoleptyczna obejmuje podstawowe cechy produktu: kolor (barwę), zapach, smak i konsystencję. W praktyce kontroli jakości przyjmuje się, że wystąpienie niezgodności w dowolnym z ocenianych atrybutów jest sygnałem, że wyrób może nie spełniać wymagań i powinien zostać poddany dalszej weryfikacji (np. powtórnej ocenie, sprawdzeniu procesu, identyfikacji przyczyny).

Z tabeli wynika, że:

  • Produkt A ma kolor, zapach i smak zgodne z oczekiwaniami, ale konsystencję niezgodną z oczekiwaniami. To już wystarcza, aby uznać, że wymaga dalszych badań.
  • Produkt B ma kolor, smak i konsystencję zgodne z oczekiwaniami, ale zapach niezgodny z oczekiwaniami. Niezgodny zapach bywa szczególnie istotny, bo może wskazywać np. na problem z surowcem, przechowywaniem lub zanieczyszczeniem, więc również wymaga dalszych badań.

Wniosek: poprawne jest wskazanie "Zarówno produkt A, jak i B", bo oba mają przynajmniej jedną niezgodność.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Produkt A" pomija fakt, że produkt B ma niezgodny zapach, więc także powinien trafić do dalszej weryfikacji.
  • "Produkt B" pomija niezgodność konsystencji w produkcie A.
  • "Żaden z produktów" jest sprzeczne z danymi w tabeli, ponieważ wskazano tam konkretne niezgodności dla obu produktów.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach na podstawie tabeli najpierw zaznacz wszystkie komórki z odchyleniami (np. "niezgodny"), a dopiero potem oceń, które odpowiedzi obejmują komplet takich przypadków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ocena organoleptyczna to sprawdzenie cech produktu zmysłami, najczęściej: barwy, zapachu, smaku i konsystencji. W cukiernictwie pozwala szybko wykryć odchylenia partii wyrobu (np. obcy zapach, zbyt twarda struktura) i podjąć decyzję o dalszej weryfikacji jakości.
Najczęściej ocenia się: barwę (np. równomierną, typową dla wyrobu), zapach (brak obcych nut), smak (zgodny z recepturą, bez goryczy), oraz konsystencję (kruchość, miękkość, ciągliwość – zależnie od produktu).
Bo pojedyncza niezgodność może wskazywać realny problem jakościowy (np. w surowcu, procesie, przechowywaniu). Nawet gdy pozostałe cechy są poprawne, odchylenie w zapachu lub konsystencji może świadczyć o wadzie partii. Dalsze badania pomagają potwierdzić wynik i znaleźć przyczynę.
To informacja, że cecha produktu spełnia przyjęte kryterium (np. opis w specyfikacji, wzorzec zakładowy, wymagania receptury). Nie oznacza "idealny", tylko akceptowalny w ramach ustalonych tolerancji. Kluczowe jest porównanie z tym, co zakład uznaje za standard dla danego wyrobu.
Niezgodny zapach może wynikać np. z jełczenia tłuszczu, wchłonięcia obcych zapachów podczas magazynowania, zbyt długiego przechowywania, nieświeżych dodatków (orzechy, kakao) albo zanieczyszczenia. To sygnał, że warto wstrzymać produkt i zweryfikować surowce oraz warunki produkcji.
Najczęstsze przyczyny to błędy recepturowe (proporcje wody, tłuszczu, cukru), niewłaściwa temperatura obróbki, zbyt krótki lub zbyt długi wypiek, nieprawidłowe napowietrzenie masy, a także warunki chłodzenia i wilgotność przechowywania. Konsystencja jest wypadkową procesu i surowców.
W praktyce wykonuje się m.in.: ponowną ocenę przez inną osobę lub panel, sprawdzenie dokumentacji partii (surowce, daty, parametry), ocenę porównawczą z próbką wzorcową, a czasem proste testy wspierające (np. pomiar temperatury, wilgotności, obserwacja struktury po przekrojeniu).
Najpierw zaznacz wszystkie miejsca z informacją "niezgodny z oczekiwaniami", potem policz, których produktów to dotyczy. Na końcu dopasuj odpowiedź obejmującą wszystkie wskazane produkty. Taka kolejność ogranicza przeoczenia i wybór odpowiedzi po pierwszym zauważonym odchyleniu.
Tak, może. Decyzja zależy od wewnętrznych kryteriów i znaczenia parametru. Np. obcy zapach bywa traktowany bardzo rygorystycznie. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że każda niezgodność jest podstawą do dalszej weryfikacji, zanim produkt zostanie dopuszczony do sprzedaży.
Zapach ocenia się przed degustacją i może ujawnić wady lotnych związków (np. jełczenie, obce aromaty). Smak ocenia się podczas degustacji i dotyczy wrażeń w jamie ustnej (słodycz, gorycz, posmak). Oba parametry są ważne i mogą wskazywać inne źródła problemu jakościowego.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w tabeli każdy produkt ma co najmniej jeden parametr niezgodny z oczekiwaniami.Produkt A ma niezgodną konsystencję, a produkt B ma niezgodny zapach.

Źródła:

  • ISO 6658:2017, Sensory analysis — Methodology — General guidance
  • ISO 8586:2012, Sensory analysis — General guidelines for the selection, training and monitoring of selected assessors and expert sensory assessors
  • ISO 13299:2016, Sensory analysis — Methodology — General guidance for establishing a sensory profile

Materiały:

  • Materiały szkolne z kontroli jakości i oceny organoleptycznej w produkcji żywności
  • Normy dotyczące analizy sensorycznej (terminologia, dobór oceniających, metody opisowe)
  • Przykładowe arkusze oceny organoleptycznej i procedury postępowania z niezgodnościami w zakładzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego