Odleżyny powstają najczęściej wskutek długotrwałego ucisku na tkanki (zwłaszcza nad wyniosłościami kostnymi), co prowadzi do gorszego ukrwienia i uszkodzeń skóry oraz tkanek głębszych. Dlatego w profilaktyce najważniejsze jest regularne odciążanie miejsc narażonych, czyli systematyczna zmiana ułożenia ciała. W praktyce opieki długoterminowej często stosuje się zasadę zmiany pozycji co około 2 godziny, z dostosowaniem do stanu podopiecznego, tolerancji oraz zaleceń zespołu medycznego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Stosowanie podkładów gumowych – same podkłady nie usuwają ucisku; mogą nawet sprzyjać przegrzewaniu i wilgoci. W profilaktyce ważniejsze są rozwiązania odciążające (ułożenie, poduszki pozycjonujące, odpowiednie materace) niż "twarde" podkłady.
- Częste mycie ciała – higiena jest ważna, bo zmniejsza ryzyko maceracji skóry i zakażeń, ale nie jest działaniem podstawowym wobec mechanizmu ucisku. Sama higiena bez zmiany pozycji nie zapobiega odleżynom.
- Podawanie środków przeciwbólowych – leki mogą poprawiać komfort, lecz nie eliminują przyczyny odleżyn. Co więcej, zmniejszenie bólu nie zastępuje działań profilaktycznych i może opóźnić zauważenie dyskomfortu związanego z uciskiem.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie brzmi "przede wszystkim", wybieraj działanie, które najbardziej bezpośrednio przeciwdziała głównemu mechanizmowi problemu. W odleżynach jest to ucisk, więc najważniejsze jest odciążanie przez zmianę pozycji.
