KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 24.
Przeciętny czas załadunku towaru wózkiem widłowym do jednego pojazdu wynosi 1 godzinę i 30 minut. Ile wynosi wskaźnik wykorzystania czasu pracy wózka widłowego, jeżeli średnio w ciągu doby (24 h) wykorzystywany jest on do załadunku 12 pojazdów samochodowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik wykorzystania to udział czasu pracy zajętego zadaniem w całym czasie doby.
1 h 30 min = 1,5 h, więc 12 pojazdów zajmuje 12 × 1,5 h = 18 h.
Wskaźnik = 18 h / 24 h = 0,75, czyli 75% doby pracy wózka.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik wykorzystania czasu pracy (tu: wózka widłowego) oblicza się jako stosunek czasu faktycznie zajętego pracą do czasu dostępnego w przyjętym okresie odniesienia. W zadaniu okresem odniesienia jest jedna doba, czyli 24 godziny.

Krok 1: ujednolicenie jednostek czasu. Czas załadunku jednego pojazdu wynosi 1 godzinę i 30 minut. W obliczeniach wygodnie zapisać to w godzinach dziesiętnych: 30 minut to połowa godziny, więc 1 h 30 min = 1,5 h.

Krok 2: obliczenie łącznego czasu pracy wózka w dobie. Skoro średnio w ciągu doby załadowywanych jest 12 pojazdów, a każdy załadunek zajmuje 1,5 h, to łączny czas zajętości wózka wynosi: 12 × 1,5 h = 18 h.

Krok 3: wyznaczenie wskaźnika. Doba ma 24 h, więc wskaźnik wykorzystania czasu pracy to: 18/24 = 0,75. Oznacza to, że wózek jest wykorzystywany do załadunku przez 75% doby.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują? Wynik 0,60 odpowiadałby 14,4 h pracy na dobę, 0,50 oznaczałoby 12 h pracy, a 0,85 aż 20,4 h. Przy danych 12 załadunków po 1,5 h nie da się otrzymać takich czasów bez błędnego przeliczenia 1 h 30 min lub bez zmiany liczby pojazdów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zamień minuty na część godziny (np. 30 min = 0,5 h), potem policz czas łączny i dopiero na końcu podziel przez czas dostępny w okresie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczysz go jako czas zajętości podzielony przez czas dostępny w danym okresie. Najpierw policz, ile godzin wózek realnie pracuje (np. liczba załadunków × czas jednego załadunku), a potem podziel przez 24 h (doba) lub przez czas zmiany.
Wynik 0,75 oznacza, że wózek jest zajęty wykonywaniem wskazanej pracy przez 75% czasu w przyjętym okresie. Dla doby 24 h daje to 18 h zajętości i ok. 6 h czasu niewykorzystanego na ten konkretny typ pracy.
To częsty błąd zapisu. "1,30 h" oznaczałoby 1 godzinę i 0,30 godziny, czyli 1 h + 18 min. Tymczasem 30 minut to połowa godziny, więc poprawnie: 1 h 30 min = 1 + 30/60 = 1,5 h.
Użyj prostego mnożenia: łączny czas = liczba cykli (np. pojazdów) × czas jednego cyklu. Jeśli cykl podany jest w godzinach i minutach, najpierw zamień go na jedną jednostkę (np. godziny dziesiętne), żeby uniknąć pomyłek.
Gdy treść mówi o wykorzystaniu "w ciągu doby" lub podaje "24 h". W innych zadaniach czas dostępny może dotyczyć zmiany (np. 8 h), tygodnia albo czasu pracy urządzenia po odjęciu przerw. Zawsze bierz okres wskazany w pytaniu.
Zależy od definicji w zadaniu. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się czas dostępny taki, jak podano (np. 24 h), bez dodatkowych korekt, o ile nie ma informacji o przerwach lub awariach. Jeśli przerwy są podane, wtedy odejmuje się je od czasu dostępnego.
Najczęściej: błędna zamiana minut na godziny (1:30 jako 1,30), pomylenie dzielenia (24/18 zamiast 18/24), zaokrąglanie "na oko" oraz przyjęcie złego czasu dostępnego (np. 8 h zamiast 24 h). Pomaga zapis krok po kroku z jednostkami.
Oceń rząd wielkości: 12 załadunków po ok. 1,5 h to ok. 18 h pracy w dobie. Skoro 18 h to wyraźnie więcej niż połowa doby (12 h), wskaźnik powinien być większy niż 0,5, ale mniejszy niż 1. To zawęża wynik w okolice 0,75.
Dzielisz minuty przez 60. Przykłady: 15 min = 15/60 = 0,25 h; 30 min = 0,5 h; 45 min = 0,75 h. Ten nawyk jest bardzo przydatny w zadaniach o czasie cyklu, przepustowości i wykorzystaniu zasobów w magazynie.
Powiązane są m.in.: wydajność (np. liczba palet/h), czas cyklu transportu wewnętrznego, przestoje i awaryjność, a także przepustowość strefy załadunku. W praktyce analizuje się je razem, bo wysoki wskaźnik wykorzystania może oznaczać dobrą organizację lub ryzyko braku rezerwy.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik wykorzystania to udział czasu pracy zajętego zadaniem w całym czasie doby.

Źródła:

  • Wikipedia: "Utilization" (definicja wykorzystania jako stosunek użycia do dostępności), https://en.wikipedia.org/wiki/Utilization — accessed 2026-03-02
  • Wikipedia: "Overall equipment effectiveness" (miary wykorzystania/efektywności czasu urządzeń), https://en.wikipedia.org/wiki/Overall_equipment_effectiveness — accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw organizacji pracy w magazynie (KPI: wykorzystanie zasobów)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania jednostek czasu i wydajności pracy
  • Podstawy planowania procesów magazynowych: czas cyklu, przepustowość, obciążenie zasobów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego