KWALIFIKACJA SPO3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 8.
Przeciwdziałając wyalienowaniu społecznemu 40-letniego podopiecznego, który w wyniku wypadku stracił obie kończyny dolne i obecnie przebywa w domu pomocy społecznej dla osób niepełnosprawnych fizycznie, należy najpierw podjąć działania zmierzające do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaprotezowanie jest działaniem priorytetowym, ponieważ zwiększa mobilność i samodzielność, a to bezpośrednio ułatwia udział w życiu społecznym (kontakty, zajęcia, wyjścia). Zakup RTV, poprawa finansów czy dostarczanie prasy mogą wspierać dobrostan, ale nie usuwają podstawowej bariery funkcjonalnej ograniczającej uczestnictwo.

Pełne wyjaśnienie:

Przeciwdziałanie wyalienowaniu społecznemu osoby, która utraciła obie kończyny dolne, wymaga w pierwszej kolejności zmniejszenia barier, które najbardziej ograniczają uczestnictwo w życiu codziennym i społecznym. W takim przypadku kluczową barierą jest zwykle ograniczona mobilność i zależność od innych w przemieszczaniu się.

Odpowiedź "zaprotezowania podopiecznego" jest trafna, ponieważ protezy (wraz z rehabilitacją i nauką korzystania) mogą istotnie zwiększyć samodzielność: łatwiej dotrzeć na zajęcia terapeutyczne, spotkania z innymi mieszkańcami, wydarzenia w DPS, a także uczestniczyć w aktywnościach poza oddziałem. Większa sprawność funkcjonalna sprzyja też odzyskaniu poczucia sprawczości i zmniejsza ryzyko wycofania.

Odpowiedź "zakupu podopiecznemu sprzętu RTV" może poprawić komfort i zapewnić rozrywkę, ale bywa działaniem biernym: podopieczny może spędzać więcej czasu samotnie, a bariera mobilności pozostaje. To nie jest typowo pierwszy krok w aktywizacji społecznej.

Odpowiedź "poprawy sytuacji finansowej podopiecznego" może być ważna (np. w kontekście zakupu sprzętu czy realizacji potrzeb), jednak nie musi bezpośrednio przekładać się na możliwość kontaktów społecznych tu i teraz. Ponadto opiekun w DPS zwykle nie ma decydującego wpływu na sytuację finansową, a priorytetem jest wsparcie funkcjonalne i organizacyjne.

Odpowiedź "zaopatrywania podopiecznego w czasopisma i książki" wspiera stymulację poznawczą i może być elementem terapii zajęciowej, lecz nadal nie usuwa głównej przeszkody w uczestnictwie: ograniczeń ruchowych. Jako działanie uzupełniające może mieć sens, ale nie jako pierwszy i najważniejszy krok.

W praktyce "najpierw" oznacza rozpoczęcie działań prowadzących do protezowania (np. zgłoszenie potrzeby, współpraca z rehabilitantem, wsparcie w konsultacjach), bo to tworzy warunki do dalszej, realnej integracji i aktywizacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyobcowanie (izolacja) społeczna to ograniczenie kontaktów, ról i aktywności z innymi ludźmi. U osób z niepełnosprawnością często wynika z barier mobilności, zależności od otoczenia, spadku poczucia sprawczości i lęku przed oceną. W DPS przeciwdziała się temu przez aktywizację i usuwanie barier.
Mobilność warunkuje dostęp do ludzi i aktywności: zajęć terapii, wspólnych posiłków, spacerów czy wydarzeń. Gdy podopieczny nie może się sam przemieszczać, częściej rezygnuje z kontaktów i staje się bierny. Poprawa mobilności zwykle zwiększa uczestnictwo i liczbę interakcji społecznych.
Protezowanie może zwiększyć samodzielność w poruszaniu się, ułatwić wykonywanie czynności dnia codziennego i poprawić pewność siebie. To z kolei sprzyja powrotowi do ról społecznych: udziału w zajęciach, spotkaniach, wyjściach. Zawsze wymaga też rehabilitacji i nauki korzystania z protez.
Opiekun nie dobiera protezy medycznie, ale może inicjować i wspierać proces: zgłosić potrzebę zespołowi, motywować podopiecznego, pomagać w organizacji konsultacji i rehabilitacji, obserwować trudności w codziennym funkcjonowaniu oraz dbać o bezpieczeństwo podczas nauki przemieszczania się.
Może pomóc jako element uzupełniający (np. wspólne oglądanie wydarzeń, rozmowy o programach), ale często wzmacnia bierność i spędzanie czasu w samotności. Jeśli celem jest integracja, lepiej stawiać na działania zwiększające udział w aktywnościach grupowych i usuwające bariery funkcjonalne.
Finanse mogą wpływać na możliwości, ale w kontekście izolacji kluczowe jest to, co bezpośrednio ogranicza uczestnictwo: mobilność, dostępność aktywności, wsparcie psychiczne i społeczne. Dodatkowo opiekun w DPS ma ograniczony wpływ na dochody podopiecznego, więc priorytetem bywa koordynacja wsparcia funkcjonalnego.
Sprawdzają się aktywności grupowe i zadaniowe: terapia zajęciowa, trening umiejętności społecznych, wspólne dyżury i role w społeczności DPS, koła zainteresowań, wyjścia w miarę możliwości, a także spotkania z rodziną. Najlepsze efekty daje plan dopasowany do możliwości i motywacji podopiecznego.
To dobre wsparcie jako element uzupełniający: pomaga w stymulacji poznawczej, redukcji nudy i podtrzymaniu zainteresowań. Nie zastąpi jednak działań zwiększających uczestnictwo społeczne. Najlepiej łączyć lekturę z aktywnościami wspólnymi, np. klubem czytelniczym lub rozmowami w grupie.
Częsty błąd to wybór działań "miłych" lub łatwych organizacyjnie (RTV, gazety), zamiast tych, które usuwają główną barierę funkcjonalną. Drugi błąd to mylenie celu (integracja) ze środkiem (rozrywka). Warto zawsze pytać: co najbardziej zwiększa samodzielność i uczestnictwo?
Priorytet ma działanie, które najsilniej wpływa na bezpieczeństwo i samodzielność oraz odblokowuje możliwość korzystania z innych form wsparcia. Pomaga analiza: jaka jest główna bariera (np. mobilność), co można wdrożyć na początku i co umożliwi kolejne kroki (aktywności, kontakty, role społeczne).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zaprotezowanie jest działaniem priorytetowym, ponieważ zwiększa mobilność i samodzielność, a to bezpośrednio ułatwia udział w życiu społecznym (kontakty, zajęcia, wyjścia).

Źródła:

  • World Health Organization (WHO): International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) – opis pojęć "aktywność" i "uczestnictwo", https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health (dostęp: 2026-03-01)
  • Ortopedia i rehabilitacja – informacje ogólne o rehabilitacji po amputacji i roli protez w odzyskiwaniu mobilności, MSD Manuals (wersja dla pacjentów): "Amputation", https://www.msdmanuals.com/home/injuries-and-poisoning/rehabilitation/amputation (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu rehabilitacji osób po amputacjach (podstawy funkcjonalne i społeczne)
  • Opracowania o klasyfikacji ICF i pojęciu "uczestnictwa" oraz barier środowiskowych
  • Podręczniki/standardy opieki długoterminowej dotyczące aktywizacji i przeciwdziałania izolacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego