KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 7.
Przed montażem sprawdzono parametry elektryczne przewodu. Z jednej strony został on podłączony jak na przedstawionej ilustracji, a z drugiej żyły pozostały niepodłączone. Którego parametru dotyczył wykonany w ten sposób pomiar?
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru rezystancji izolacji przewodów elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala miernika w MΩ oraz podłączenie między zwartym węzłem L1+L2+L3 a żyłą PEN wskazują na badanie izolacji.
Drugi koniec przewodu pozostaje otwarty, więc nie jest to pomiar ciągłości ani rezystancji żył, tylko ocena prądu upływu przez izolację.

Pełne wyjaśnienie:

W pokazanym układzie żyły fazowe L1, L2 i L3 są zwarte, czyli tworzą jeden wspólny punkt o tym samym potencjale. Do tego punktu podłączono jeden zacisk przyrządu, a drugi zacisk podłączono do żyły PEN. Na tarczy przyrządu widoczna jest jednostka , typowa dla pomiaru rezystancji izolacji (megaomomierzem), a nie dla pomiaru rezystancji przewodów roboczych.

Taki pomiar polega na przyłożeniu napięcia probierczego i obserwacji bardzo małego prądu upływu. Wynik w megaomach informuje, jak skuteczna jest izolacja między żyłami czynnymi (tu: "zebranymi" do jednego węzła) a przewodem ochronno-neutralnym PEN. Pozostawienie drugiego końca przewodu niepodłączonego jest typowe: nie zamyka się obwodu przewodami roboczymi, tylko sprawdza się, czy izolacja nie "przewodzi" do PEN.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Sumy rezystancji przewodów…" – takiej wielkości nie mierzy się tym układem, a do pomiaru rezystancji żył potrzebny jest zamknięty obwód (drugi koniec musiałby zapewniać powrót prądu).
  • "Rezystancji izolacji między przewodami L1, L2 i L3" – aby badać izolację międzyfazową, należałoby mierzyć między parami żył fazowych. Tu L1–L3 są zwarte, więc nie da się mierzyć izolacji pomiędzy nimi.
  • "Rezystancji przewodów L1, L2, L3" – to także wymaga pomiaru ciągłości/rezystancji w Ω i zamknięcia obwodu na drugim końcu; skala MΩ temu przeczy.

W praktyce zwarcie L1–L3 pozwala jednym pomiarem ocenić izolację wszystkich żył fazowych względem PEN/PE, co jest użyteczne przy sprawdzaniu kabli przed montażem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji opisuje, jak dobrze izolacja elektryczna oddziela żyły przewodów od siebie oraz od przewodu ochronnego (PE/PEN). Im wyższa wartość (zwykle w ), tym mniejszy prąd upływu i mniejsze ryzyko zwarcia lub porażenia.
Wskazówką jest jednostka i fakt, że obwód jest "otwarty" na drugim końcu. Przy pomiarze ciągłości/rezystancji żył zwykle zamyka się obwód (np. zwiera żyły na drugim końcu) i mierzy w Ω, a nie w megaomach.
Zwarcie L1–L3 tworzy jeden wspólny punkt, dzięki czemu jednym podłączeniem sprawdza się izolację wszystkich żył fazowych względem PE/PEN. To przyspiesza kontrolę kabla przed montażem i pozwala wykryć upływność do przewodu ochronnego.
Symbol oznacza megaomy, czyli bardzo duże wartości rezystancji. W praktyce w tej skali mierzy się głównie rezystancję izolacji, bo sprawna izolacja powinna stawiać bardzo duży opór przepływowi prądu upływu.
Częsty błąd to mylenie pomiaru izolacji z pomiarem ciągłości (złe zakresy i złe podłączenie). Innym problemem jest wykonywanie pomiaru bez odłączenia wrażliwych odbiorników, które mogą ulec uszkodzeniu przez napięcie probiercze megaomomierza.
Nie musi. W wielu przypadkach drugi koniec pozostaje niepodłączony, bo nie chodzi o zamknięcie obwodu żyłami roboczymi, tylko o sprawdzenie, czy izolacja nie ma upływności między żyłami czynnymi a PE/PEN (lub między żyłami).
Bo w przedstawionym układzie L1, L2 i L3 są zwarte, więc mają ten sam potencjał. Pomiar między nimi nie miałby sensu (byłby to praktycznie "pomiar zwarcia"). Układ jest przygotowany do pomiaru względem PEN, czyli izolacji do przewodu ochronnego.
Stosuje się napięcie probiercze generowane przez megaomomierz (często spotyka się wartości rzędu setek woltów w praktyce instalacji nn). Dobór zależy od badanego obwodu i procedury pomiarowej; zawsze trzeba chronić podłączoną elektronikę automatyki.
Niski wynik (w porównaniu do oczekiwanego dla nowego kabla) sugeruje upływność: zawilgocenie, zabrudzenie, uszkodzenie mechaniczne izolacji lub starzenie materiału. W praktyce wymaga to osuszenia, ponownego sprawdzenia albo wymiany przewodu przed uruchomieniem instalacji.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie pomiaru po: jednostce (Ω vs MΩ), sposobie podłączenia (zamknięty/otwarty obwód) i celu (ciągłość żyły, izolacja do PE/PEN, izolacja między żyłami). Pomaga też analiza typowych schematów pomiarowych.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-HD 60364-6, "Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 6: Sprawdzanie" (rozdziały dotyczące pomiaru rezystancji izolacji)
  • IEC 61557-2, "Electrical safety in low voltage distribution systems up to 1000 V AC and 1500 V DC – Equipment for testing, measuring or monitoring of protective measures – Part 2: Insulation resistance"

Materiały:

  • Instrukcje obsługi megaomomierzy (zakresy MΩ, zasady podłączania, bezpieczeństwo)
  • Materiały dydaktyczne z pomiarów elektrycznych w instalacjach nn (rezystancja izolacji, ciągłość PE/PEN)
  • Normy i przewodniki dotyczące sprawdzania instalacji elektrycznych (część o pomiarach rezystancji izolacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego