KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 29.
Przedsiębiorca dokonał zakupu maszyny stolarskiej w oparciu o umowę sprzedaży, która jest umową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa sprzedaży jest co do zasady umową odpłatną i dwustronnie zobowiązującą: sprzedawca ma obowiązek wydać rzecz i przenieść jej własność, a kupujący ma obowiązek zapłacić cenę i rzecz odebrać. Dlatego nie jest to umowa nieodpłatna ani użyczenie.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji mamy do czynienia z umową sprzedaży, czyli typową umową prawa cywilnego, w której strony wymieniają świadczenia: jedna strona przenosi własność rzeczy (i ją wydaje), a druga płaci cenę. Z tego powodu sprzedaż jest klasycznym przykładem umowy dwustronnie zobowiązującej (wzajemnej), ponieważ obowiązki powstają po obu stronach.

Odpowiedź "dwustronnie zobowiązującą." jest poprawna, bo w sprzedaży:

  • po stronie sprzedawcy istnieje obowiązek wydania rzeczy oraz dokonania czynności prowadzących do przeniesienia własności (w zależności od rodzaju rzeczy i formy),
  • po stronie kupującego istnieje obowiązek zapłaty ceny oraz – co do zasady – odebrania rzeczy.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów egzaminacyjnych:

  • "nieodpłatną." – sprzedaż zakłada ekwiwalentność świadczeń (cena za rzecz). Umowy nieodpłatne to takie, w których jedna strona nie otrzymuje świadczenia wzajemnego (np. w niektórych konstrukcjach przekazania rzeczy bez zapłaty).
  • "jednostronnie zobowiązującą." – w umowie jednostronnie zobowiązującej obowiązek spełnienia świadczenia spoczywa tylko na jednej stronie. Przy sprzedaży obowiązki mają obie strony, więc taka kwalifikacja jest nieprawidłowa.
  • "użyczenia." – użyczenie dotyczy oddania rzeczy do bezpłatnego używania przez określony czas. W pytaniu wskazano zakup na podstawie umowy sprzedaży, a zakup wiąże się z zapłatą ceny, więc nie jest to użyczenie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się cena lub typowa czynność kupna, najpierw sprawdź, czy nie jest to sprzedaż (odpłatna, dwustronnie zobowiązująca). Gdy pojawia się bezpłatne używanie – rozważ użyczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Umowa dwustronnie zobowiązująca to taka, w której obie strony mają obowiązki do wykonania. W sprzedaży sprzedawca ma wydać rzecz i przenieść własność, a kupujący ma zapłacić cenę (i zwykle odebrać rzecz). To odróżnia ją od umów, gdzie obowiązek spoczywa tylko po jednej stronie.
Sprzedaż jest odpłatna, bo jej istotą jest wymiana: rzecz za cenę. Kupujący uzyskuje rzecz, ale w zamian ma zapłacić określoną kwotę. Jeśli brak ceny i świadczenia pieniężnego, zwykle nie jest to sprzedaż, tylko inny typ umowy (np. nieodpłatne przekazanie).
W sprzedaży dochodzi do zakupu i co do zasady przeniesienia własności za cenę. W użyczeniu rzecz jest oddana bezpłatnie do używania na czas oznaczony lub nieoznaczony, a po zakończeniu ma wrócić do właściciela. Kluczowe są więc: cena i przeniesienie własności.
Najczęściej tak, ale nie zawsze. Zakup w potocznym rozumieniu zwykle odpowiada sprzedaży (rzecz za cenę). W praktyce mogą pojawić się też umowy o podobnym skutku, np. zamiana (rzecz za rzecz) albo umowy mieszane. Na egzaminie słowo "zakup" najczęściej wskazuje jednak sprzedaż.
Sprzedawca powinien przede wszystkim wydać rzecz kupującemu oraz doprowadzić do przeniesienia własności (w zakresie wymaganym dla danej rzeczy). Dodatkowo w praktyce pojawiają się obowiązki związane z odpowiedzialnością za wady, ale podstawą jest zawsze wydanie rzeczy zgodnej z umową.
Kupujący ma obowiązek zapłaty ceny oraz – co do zasady – współdziałania przy wykonaniu umowy, np. odebrania rzeczy. To właśnie obowiązek zapłaty jest elementem, który przesądza o odpłatnym charakterze sprzedaży i o tym, że umowa jest dwustronnie zobowiązująca.
Tak, ale w innych konstrukcjach niż sprzedaż. Umowa jednostronnie zobowiązująca to taka, gdzie tylko jedna strona ma główne świadczenie do spełnienia. Przykładowo w niektórych umowach nieodpłatnych jedna strona przyjmuje na siebie obowiązek, a druga nie ma świadczenia wzajemnego. Sprzedaż do tej grupy nie należy.
Szukaj w treści sygnałów: "cena", "zapłata", "wynagrodzenie", "kupno" zwykle oznaczają odpłatność. Z kolei sformułowania typu "bezpłatnie", "nieodpłatnie", "do używania" sugerują umowy nieodpłatne (np. użyczenie). Potem dopiero oceniaj, czy obowiązki mają obie strony.
Użyczenie wybiera się wtedy, gdy właściciel chce pozwolić komuś korzystać z rzeczy bez zapłaty i bez przenoszenia własności, zwykle na określony czas (np. pożyczenie sprzętu). Jeśli celem jest trwałe nabycie rzeczy w zamian za cenę, właściwa będzie sprzedaż.
Często sprawdzane są podstawowe klasyfikacje: odpłatna/nieodpłatna, jednostronnie/dwustronnie zobowiązująca, nazwy typów umów (sprzedaż, użyczenie) oraz dopasowanie ich do krótkiego opisu sytuacji. Pomaga nauka na parach pojęć i ćwiczenie na prostych kazusach.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Umowa sprzedaży jest co do zasady umową odpłatną i dwustronnie zobowiązującą: sprzedawca ma obowiązek wydać rzecz i przenieść jej własność, a kupujący ma obowiązek zapłacić cenę i rzecz odebrać."

Źródła:

  • Wolters Kluwer – LEX / Komentarze do Kodeksu cywilnego (hasło: umowa sprzedaży; cechy: odpłatność, wzajemność) – https://www.wolterskluwer.com/pl-pl/solutions/lex (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN (hasło: sprzedaż / umowa sprzedaży – charakterystyka ogólna) – https://encyklopedia.pwn.pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tekst Kodeksu cywilnego – dział dotyczący sprzedaży (lektura definicji i cech umowy)
  • Podręcznik/kompendium z podstaw prawa cywilnego (część o czynnościach prawnych i rodzajach umów)
  • Zbiór kazusów z prawa cywilnego (zadania o klasyfikacji umów: odpłatne/nieodpłatne, wzajemne, jednostronne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego