W zadaniu koszty wydziałowe (koszty pośrednie produkcji) mają zostać przypisane do dwóch wyrobów: X i Y. Podano, że podział odbywa się proporcjonalnie do kosztów materiałów bezpośrednich. Oznacza to, że koszty materiałów pełnią rolę klucza podziałowego (bazy rozliczeniowej).
Postępowanie jest zawsze takie samo:
- Ustal podstawę podziału – odczytaj z tabeli koszty materiałów bezpośrednich dla wyrobu X oraz dla wyrobu Y.
- Policz sumę podstaw: M = MX + MY.
- Wyznacz udziały: uX = MX/M oraz uY = MY/M. Udziały powinny dać razem 1 (albo 100%).
- Rozlicz koszty wydziałowe (KW) na produkty: KWX = KW · uX, KWY = KW · uY.
- Kontrola rachunkowa: KWX + KWY = KW. Jeśli suma się nie zgadza, zwykle oznacza to błąd w proporcji lub zaokrągleniach.
Dlaczego odpowiedź "Wyrób X 6 000,00 zł i wyrób Y 4 000,00 zł" jest poprawna? Ponieważ odzwierciedla sytuację, w której wyrób X ma większy udział kosztów materiałów bezpośrednich w sumie (a więc przejmuje większą część kosztów wydziałowych), a suma przydziału wynosi dokładnie 10 000,00 zł, czyli kwotę kosztów do podziału z tabeli (kontrola sumy jest kluczowa w takich zadaniach).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 4 000,00 / 6 000,00 – to typowy błąd odwrócenia proporcji: koszty przypisano wbrew udziałom bazy (materiałów).
- 6 250,00 / 3 750,00 oraz 3 750,00 / 6 250,00 – te pary sugerują inny udział procentowy (np. 62,5%/37,5%) niż wynika z danych z tabeli dla materiałów; często wynikają z policzenia udziałów od niewłaściwej podstawy albo z błędu w sumowaniu.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz udziały w procentach i sprawdź, czy dają 100%, a na końcu zawsze wykonaj kontrolę, czy rozliczone koszty wydziałowe sumują się do kwoty "do podziału".
