Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 21.
Przedsiębiorstwo produkcyjne wytworzyło w ciągu okresu sprawozdawczego 600 sztuk wyrobów gotowych C oraz 800 sztuk wyrobów niezakończonych C o stopniu przetworzenia 50%. Korzystając z danych zawartych w tabeli, oblicz jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego C.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami produkcji w kontekście egzaminu zawodowego dla technika ekonomisty
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu C ustala się przez podzielenie łącznych kosztów z tabeli przez liczbę jednostek ekwiwalentnych.
Produkcję w toku przelicza się: 800 szt. × 50% = 400 j.e., więc łącznie 600 + 400 = 1000 j.e. Po podstawieniu kosztów z tabeli otrzymuje się 54,00 zł/szt.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z kalkulacji kosztu wytworzenia przy współwystępowaniu produkcji zakończonej i produkcji niezakończonej kluczowe jest zastosowanie jednostek ekwiwalentnych. Dzięki temu częściowo przetworzone wyroby (produkcja w toku) można porównać z wyrobami gotowymi i poprawnie rozliczyć koszty okresu.

Krok 1: ustalenie produkcji ekwiwalentnej
Wyroby gotowe C: 600 szt. liczy się w 100%, bo są zakończone.
Wyroby niezakończone C: 800 szt. o stopniu przetworzenia 50% przelicza się na ekwiwalent: 800 × 0,5 = 400 jednostek ekwiwalentnych.

Krok 2: suma jednostek ekwiwalentnych
Łączna produkcja ekwiwalentna wynosi: 600 + 400 = 1000 jednostek ekwiwalentnych. To jest właściwy mianownik do wyliczenia kosztu jednostkowego, jeśli tabela zawiera koszty dotyczące tej samej "puli" produkcji C w danym okresie.

Krok 3: wyliczenie kosztu jednostkowego
Sumuje się koszty wskazane w tabeli (np. koszty bezpośrednie i pośrednie przypisane do wyrobu C zgodnie z poleceniem), a następnie dzieli przez 1000 jednostek ekwiwalentnych. Wynik dzielenia daje jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego C, który w tym zadaniu wynosi 54,00 zł.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • 50,00 zł i 40,00 zł często wynikają z pominięcia części kosztów z tabeli albo z błędnego (zbyt dużego) mianownika, np. przyjęcia 600+800 bez przeliczenia stopnia przetworzenia.
  • 56,00 zł bywa skutkiem zastosowania zbyt małego mianownika, np. nieuwzględnienia produkcji w toku albo błędnego przeliczenia 800 szt. × 50%.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, zawsze zapisz dwa wiersze: "produkcja zakończona (100%)" oraz "produkcja w toku × stopień przetworzenia". To najprostszy sposób, by nie pomylić mianownika w kalkulacji kosztu jednostkowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć jednostki ekwiwalentne przy produkcji w toku 50%?
Jednostki ekwiwalentne liczysz jako: liczba sztuk w toku × stopień przetworzenia. Dla 800 sztuk na 50% jest to 800 × 0,5 = 400 j.e. Następnie dodajesz je do sztuk wyrobów gotowych (liczonych w 100%).
Dlaczego nie wolno dodać 600 i 800 sztuk bez przeliczenia stopnia przetworzenia?
Bo 800 sztuk nie jest w pełni wykonane. Proste dodanie 600 + 800 zakładałoby 100% przetworzenia wszystkich sztuk, co zniekształca mianownik. Stopień przetworzenia zamienia produkcję w toku na "odpowiednik" wyrobów gotowych.
Co to jest produkcja niezakończona w rachunku kosztów?
Produkcja niezakończona (produkcja w toku) to wyroby, które na koniec okresu nie są jeszcze gotowe, ale poniosły już część kosztów. W kalkulacji kosztu wytworzenia trzeba je uwzględnić przez jednostki ekwiwalentne, aby poprawnie rozliczyć koszty okresu.
Jakie dane z tabeli są potrzebne do obliczenia kosztu jednostkowego wyrobu C?
Potrzebujesz łącznej kwoty kosztów dotyczących wyrobu C za okres (np. materiały, robocizna, koszty wydziałowe – zgodnie z tabelą). Te koszty dzielisz przez liczbę jednostek ekwiwalentnych (wyroby gotowe + przeliczona produkcja w toku).
Czy stopień przetworzenia dotyczy wszystkich kosztów jednakowo?
W prostych zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się jeden stopień przetworzenia "ogólnie" dla produkcji w toku. W praktyce bywa, że stopień przetworzenia różni się dla materiałów i przerobu. Na egzaminie zawsze stosuj założenia wynikające wprost z polecenia i tabeli.
Jak sprawdzić, czy wynik kosztu jednostkowego ma sens (kontrola błędów)?
Zrób szybki test: policz produkcję ekwiwalentną i oceń, czy mianownik jest realistyczny (tu powinno wyjść 1000 j.e.). Potem pomnóż koszt jednostkowy przez mianownik, aby zobaczyć, czy wracasz do łącznych kosztów z tabeli (z tolerancją zaokrągleń).
Kiedy w zadaniach pojawia się produkcja ekwiwalentna?
Pojawia się, gdy w tym samym okresie masz jednocześnie wyroby gotowe oraz produkcję niezakończoną o podanym stopniu przetworzenia. Wtedy nie da się uczciwie rozliczyć kosztów, licząc tylko sztuki fizyczne – potrzebny jest "odpowiednik" pełnych jednostek.
Jakie błędy najczęściej robi się przy przeliczaniu 50% stopnia przetworzenia?
Najczęstsze pomyłki to: liczenie 50% od niewłaściwej liczby (np. od 600 zamiast 800), zapominanie o dodaniu wyrobów gotowych (600), albo błędne zaokrąglenia. Pomaga zapis w jednym miejscu: 800 × 0,5 = 400 j.e.
Czy koszt jednostkowy zawsze liczy się jako koszty całkowite podzielone przez sztuki?
Idea jest podobna, ale "sztuki" muszą być właściwe. Gdy jest produkcja w toku, używa się jednostek ekwiwalentnych. Dopiero wtedy dzielenie kosztów przez ilość daje porównywalny i poprawny koszt jednostkowy dla wyrobu gotowego.
Jak przygotować się do zadań z kalkulacji kosztu wytworzenia na EKA.7?
Ćwicz schemat: (1) wyroby gotowe w 100%, (2) WIP × stopień przetworzenia, (3) suma j.e., (4) koszty z tabeli / j.e. Zrób serię zadań z różnymi procentami (25%, 40%, 60%) i kontrolą wyniku przez "powrót" do kosztów łącznych.
info

Statystycznie 36% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu C ustala się przez podzielenie łącznych kosztów z tabeli przez liczbę jednostek ekwiwalentnych.Produkcję w toku przelicza się: 800 szt."

Źródła:

  • IFRS Foundation, IAS 2 Inventories (Międzynarodowy Standard Rachunkowości 2 "Zapasy") – zasady ustalania kosztu zapasów (cost of inventories), https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ - dostęp 2026-03-02
  • Encyklopedia Zarządzania Mfiles – hasło "Kalkulacja podziałowa" (opis metody kalkulacji kosztu jednostkowego), https://mfiles.pl/pl/index.php/Kalkulacja_podzia%C5%82owa - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki do rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej (rozdziały: kalkulacja podziałowa, produkcja w toku)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z EKA.7 z obliczeniami kosztu wytworzenia
  • Notatki/ściąga: schemat "produkcja ekwiwalentna = produkcja zakończona + WIP × stopień przetworzenia"
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego