KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 7.
Przedsiębiorstwo produkujące odzież wycenia obrót materiałowy według zmiennych cen zakupu. Na podstawie zamieszczonej kartoteki ilościowo-wartościowej oblicz wartość rozchodu tkaniny lnianej w dniu 16.05.2017 r., potwierdzonego dowodem Rw nr 1/17, według metody FIFO - pierwsze przyszło - pierwsze wyszło.
Ilustracja przedstawia kartotekę ilościowo-wartościową dotyczącą tkaniny lnianej, używaną w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda FIFO oznacza, że rozchód wycenia się kolejno według najstarszych partii przyjęcia. Dlatego ilość z RW z dnia 16.05.2017 r. należy "zdjąć" z pierwszych dostępnych przychodów w kartotece i zsumować wartości (ilość × cena) aż do pokrycia całego rozchodu.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie FIFO (pierwsze przyszło, pierwsze wyszło) przyjmuje się, że do rozchodu wydawane są w pierwszej kolejności te materiały, które zostały najwcześniej przyjęte do magazynu. Ma to kluczowe znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy przedsiębiorstwo ewidencjonuje materiały według zmiennych cen zakupu, czyli każda partia może mieć inną cenę jednostkową.

Aby obliczyć wartość rozchodu tkaniny lnianej potwierdzonego dowodem RW z dnia 16.05.2017 r., należy wykonać następujące kroki:

  • Ustalić w kartotece, jaka ilość została rozchodowana w tym dniu na podstawie wskazanego RW.
  • Sprawdzić, jakie warstwy zapasu (partie) były dostępne przed rozchodem: ich ilości oraz ceny jednostkowe wynikające z przychodów.
  • "Rozliczyć" rozchód kolejno od najstarszej partii: najpierw wykorzystać ilość z pierwszego przyjęcia, a jeśli jest niewystarczająca, przejść do kolejnego przyjęcia itd.
  • Dla każdej wykorzystanej partii policzyć wartość cząstkową jako ilość × cena jednostkowa, a następnie zsumować wartości cząstkowe.

Odpowiedź "5 000,00 zł" jest zgodna z zasadą FIFO, czyli wynika z przypisania rozchodowanej ilości do najstarszych dostępnych partii w kartotece, aż do pełnego pokrycia rozchodu z RW.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne? "4 500,00 zł" zwykle pojawia się, gdy pomija się część rozchodu lub przyjmuje zbyt niską cenę dla jednej z partii. "3 000,00 zł" może wynikać z policzenia wartości tylko z jednej warstwy zapasu, mimo że ilość z RW wymaga przejścia na kolejne partie. "6 000,00 zł" bywa skutkiem zastosowania nowszej (droższej) ceny dla całego rozchodu, czyli podejścia sprzecznego z FIFO.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj, czy suma ilości "zdjętych" z partii dokładnie równa się ilości z RW, i dopiero wtedy akceptuj wynik wartościowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FIFO to zasada, że do rozchodu wydaje się najpierw najstarsze partie zapasu (pierwsze przyjęte do magazynu). W praktyce oznacza to, że wartość rozchodu liczysz, przypisując ilości z RW kolejno do najwcześniejszych przychodów i sumując iloczyny ilość × cena.
Najpierw odczytaj ilość rozchodu z dokumentu RW. Potem sprawdź w kartotece dostępne partie (ilość i cenę). Rozliczaj rozchód od najstarszej partii, a gdy jej zabraknie, przechodź do kolejnej. Dodaj wartości cząstkowe z każdej wykorzystanej partii.
Bo przy zmiennych cenach zakupu każda partia ma inną cenę jednostkową. FIFO wymaga przypisania rozchodu do konkretnych partii w kolejności ich przyjęcia. Użycie jednej ceny dla całości to inna metoda (np. uproszczenie lub średnia), która może dać inny wynik.
To ewidencja, w której dla danego materiału zapisuje się zarówno ilości, jak i wartości przychodów i rozchodów oraz stan po każdej operacji. Dzięki temu można ustalić, z jakich partii pochodzi rozchód i jaką ma wartość według przyjętej metody (np. FIFO).
Najważniejsze są: daty i ilości przychodów, ceny jednostkowe (lub wartości) dla poszczególnych partii, stan ilościowy przed rozchodem oraz ilość rozchodu z konkretnego RW. Bez tych elementów nie da się poprawnie przypisać rozchodu do właściwych warstw zapasu.
Gdy ilość rozchodu z RW jest większa niż ilość dostępna w najstarszej partii. Wtedy rozchodujesz do zera pierwszą partię, a pozostałą część rozchodu przypisujesz do następnej partii (kolejnej daty przyjęcia), aż do pełnego pokrycia ilości z RW.
FIFO "bierze" ceny z najstarszych przyjęć, a średnia ważona uśrednia ceny wszystkich dostępnych partii. Przy wahaniach cen (np. rosnących lub spadających) te metody prowadzą do innych kosztów rozchodu i innego stanu końcowego wartości zapasu, mimo tej samej ilości.
Najczęstsze pomyłki to: wzięcie ceny z niewłaściwej partii, nieuwzględnienie, że jedna partia nie wystarcza na cały rozchód, pomylenie dat/dokumentów w kartotece oraz błędy rachunkowe w mnożeniu i sumowaniu. Pomaga kontrola: suma ilości z partii = ilość z RW.
RW (rozchód wewnętrzny) to dowód księgowo-magazynowy potwierdzający wydanie materiałów z magazynu na potrzeby wewnętrzne, np. do produkcji. W zadaniach egzaminacyjnych RW wskazuje datę oraz ilość rozchodowanego materiału, którą trzeba wycenić zgodnie z metodą (np. FIFO).
Sprawdź trzy rzeczy: (1) czy rozchód został przypisany do najstarszych partii, (2) czy łączna ilość "zdjęta" z partii dokładnie równa się ilości z RW, (3) czy wynik mieści się między skrajnymi możliwymi wartościami (np. gdyby całość wycenić po najniższej vs najwyższej cenie partii).
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Metoda FIFO oznacza, że rozchód wycenia się kolejno według najstarszych partii przyjęcia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "FIFO", https://pl.wikipedia.org/wiki/FIFO - dostęp 2026-02-27
  • IFRS Foundation, "IAS 2 Inventories", https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Zbiory zadań z rachunkowości finansowej dotyczące wyceny rozchodu zapasów
  • Materiały dydaktyczne o ewidencji ilościowo-wartościowej w magazynie
  • Przykładowe kartoteki magazynowe (przychody/rozchody) do ćwiczeń metody FIFO

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego