W rachunku kosztów transportu rozróżnia się koszty stałe (ponoszone niezależnie od liczby przejechanych kilometrów w danym okresie) oraz koszty zmienne (rosnące wraz z przebiegiem, np. paliwo). Aby policzyć koszt całkowity 1 km, trzeba rozliczyć koszty stałe na przejechane kilometry i dodać koszt zmienny na kilometr.
Krok 1: obliczenie łącznego przebiegu
Trasa Gdynia–Warszawa ma 400 km w jedną stronę. "Kurs w obie strony" oznacza przejazd tam i z powrotem, więc jeden kurs ma 400 + 400 = 800 km. Wykonano 10 takich kursów, zatem łączny przebieg wynosi 10 × 800 = 8000 km.
Krok 2: koszt stały w przeliczeniu na 1 km
Koszty stałe za maj wyniosły 4000 zł dla wszystkich wykonanych przewozów. Dzielimy je przez łączny przebieg: 4000 zł / 8000 km = 0,50 zł/km. To jest udział kosztów stałych przypadający na każdy przejechany kilometr.
Krok 3: koszt całkowity 1 km
Koszt zmienny to 3,50 zł/km. Koszt całkowity 1 km = 0,50 + 3,50 = 4,00 zł/km.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Wyniki większe od 4,00 zł/km najczęściej wynikają z przyjęcia zbyt małego przebiegu (np. pomylenia 10 kursów w obie strony z 10 przejazdami jednostronnymi i policzenia 10 × 400 = 4000 km). Wtedy koszt stały/km jest zawyżony, bo 4000 zł dzieli się przez mniejszą liczbę kilometrów.
- Inny częsty błąd to nieprawidłowe "dodawanie" kosztów: potraktowanie 4000 zł jako kosztu na kilometr (bez dzielenia przez przebieg) albo pominięcie, że 3,50 zł jest już wyrażone w zł/km.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (zł, km, zł/km). To szybko ujawnia, czy koszty stałe zostały prawidłowo przeliczone na kilometr.
