KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 6.
Przedstawiona na rysunku metoda pomiarów zastosowana w celu wyznaczenia wysokości h segmentu komina pomiędzy punktami 1-2 jest niwelacją
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru wysokości segmentu komina pomiędzy punktami 1 i 2 za pomocą metody niwelacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niwelacja trygonometryczna służy do wyznaczania różnic wysokości na podstawie pomiaru kąta pionowego (lub zenitalnego) i odległości, typowo tachimetrem/teodolitem. Jest szczególnie użyteczna przy obiektach wysokich (np. kominach), gdy klasyczna niwelacja geometryczna z łatą jest niewygodna lub niemożliwa.

Pełne wyjaśnienie:

Niwelacja to ogólna nazwa metod wyznaczania różnic wysokości (przewyższeń) między punktami. W praktyce geodezyjnej spotyka się kilka odmian, które różnią się tym, jakie wielkości są mierzone i w jaki sposób z nich uzyskuje się wysokość lub przewyższenie.

Odpowiedź "trygonometryczną." jest właściwa, gdy na schemacie pomiaru widać podejście kątowo‑odległościowe: wykorzystanie kąta pionowego (albo kąta zenitalnego) oraz odległości do obliczenia składowej wysokościowej. Taka metoda jest typowa przy wyznaczaniu wysokości elementów budowli (np. segmentu komina między punktami 1–2), bo górny punkt bywa trudno dostępny i nie da się wygodnie prowadzić klasycznej niwelacji z łatą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiej sytuacji?

  • "precyzyjną." – określenie "niwelacja precyzyjna" odnosi się do szczególnie dokładnych pomiarów niwelacją geometryczną (z niwelatorem i łatami oraz rygorystyczną metodyką), a nie do rozpoznania metody kątowo‑odległościowej na rysunku.
  • "w przód." – "w przód" to opis sposobu prowadzenia ciągu niwelacyjnego w niwelacji geometrycznej (organizacja stanowisk i kierunek obserwacji), a nie odrębna metoda wyznaczania wysokości obiektu wysokiego z kątów pionowych.
  • "punktów rozproszonych." – odnosi się do sytuacji organizacyjnej pomiaru (punkty nie tworzą ciągu), a nie do mechanizmu obliczenia przewyższenia dla segmentu komina.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu chodzi o obiekt wysoki i schemat sugeruje pomiar z instrumentu na stanowisku do punktu górnego, najczęściej testowana jest niwelacja trygonometryczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja trygonometryczna to metoda wyznaczania różnicy wysokości na podstawie pomiaru kąta pionowego (lub zenitalnego) oraz odległości między stanowiskiem a punktem. Stosuje się ją m.in. tachimetrem, zwłaszcza gdy pomiar niwelacją geometryczną jest utrudniony.
Bo punkt górny komina jest zwykle trudno dostępny i nie da się wygodnie zastosować łaty niwelacyjnej. Metoda trygonometryczna pozwala obliczyć przewyższenie z obserwacji kątowo‑odległościowych wykonywanych z bezpiecznego miejsca, bez wchodzenia na obiekt.
W niwelacji trygonometrycznej schemat zwykle pokazuje pomiar z instrumentu do punktu z użyciem kąta pionowego i odległości. W niwelacji geometrycznej typowe są odczyty na łatach (wstecz i w przód) oraz linia celowa prawie pozioma.
"W przód" najczęściej opisuje organizację obserwacji w niwelacji geometrycznej (kolejność celowania/odczytów na łatach). To nie jest metoda oparta na kątach pionowych; dlatego w zadaniach o obiektach wysokich i pomiarze kątowo‑odległościowym zwykle nie będzie to właściwy wybór.
Niwelacja precyzyjna to bardzo dokładna odmiana niwelacji geometrycznej, prowadzona z rygorystyczną metodyką (sprzęt, stabilizacja, kontrola błędów). Stosuje się ją np. do sieci wysokościowych lub monitoringu przemieszczeń, a nie typowo do szybkiego wyznaczania wysokości komina z kątów.
Najczęściej myli się nazwy: "precyzyjna" wybierana jest dlatego, że brzmi "najdokładniej", a "w przód" – bo jest znanym hasłem z ćwiczeń. Pomaga patrzeć na to, co jest mierzone: łaty i odczyty → geometryczna; kąty pionowe i odległość → trygonometryczna.
Czasem tak, ale nie zawsze. W wielu pytaniach egzaminacyjnych trzeba tylko rozpoznać metodę na podstawie schematu pomiaru. Gdy pojawiają się liczby, zwykle dotyczą zależności przewyższenia od kąta pionowego i odległości, z uwzględnieniem podstawowych poprawek.
Najczęściej używa się instrumentów umożliwiających pomiar kątów i odległości, np. tachimetru lub teodolitu z dalmierzem. Kluczowe jest uzyskanie kąta w pionie i długości odcinka celowej, aby obliczyć składową wysokościową między punktami.
Niwelacja geometryczna bywa lepsza, gdy zależy na bardzo dużej dokładności przewyższeń na krótkich i średnich odcinkach oraz gdy można swobodnie ustawiać łaty. Jest też typowa w ciągach niwelacyjnych. Trygonometryczna zyskuje przewagę przy przeszkodach terenowych i obiektach wysokich.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie: co jest mierzone (łaty czy kąty i odległości), jaki jest cel (ciąg niwelacyjny czy wysokość obiektu) oraz jak wygląda schemat. Pomagają zestawy zadań z rysunkami i krótkie fiszki z cechami metod.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Niwelacja trygonometryczna służy do wyznaczania różnic wysokości na podstawie pomiaru kąta pionowego (lub zenitalnego) i odległości, typowo tachimetrem/teodolitem."

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z kursu: pomiary wysokościowe i rodzaje niwelacji
  • Instrukcje i materiały dydaktyczne do ćwiczeń z tachimetrii (pomiar kąta pionowego, odległości)
  • Zadania treningowe: rozpoznawanie metody pomiaru na schemacie (niwelacja geometryczna vs trygonometryczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego