KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 28.
Przedstawione na rysunkach elementy wykorzystuje się do łączenia przewodów
Ilustracja przedstawia dwa metalowe złącza koncentryczne, które są używane do łączenia przewodów koncentrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewód koncentryczny ma budowę współosiową: żyłę wewnętrzną, warstwę dielektryka oraz ekran (oplot/folię) i płaszcz.
Pokazane elementy łączeniowe są charakterystyczne dla kabli, w których trzeba jednocześnie połączyć żyłę sygnałową i ekran, co typowo dotyczy właśnie przewodów koncentrycznych.

Pełne wyjaśnienie:

Przewody koncentryczne (współosiowe) są zbudowane warstwowo: w środku znajduje się żyła sygnałowa, wokół niej dielektryk, następnie ekran (np. oplot i/lub folia), a na zewnątrz płaszcz. Taka konstrukcja powoduje, że elementy służące do łączenia/zarabiania muszą zapewnić jednocześnie:

  • pewne połączenie żyły wewnętrznej (tor sygnałowy),
  • ciągłość ekranu (powrót sygnału i ochrona przed zakłóceniami),
  • mechaniczne unieruchomienie przewodu.

Dlatego osprzęt przeznaczony do kabli koncentrycznych ma zwykle rozwiązania umożliwiające kontakt z żyłą centralną oraz osobny kontakt z ekranem. To odróżnia go od rozwiązań typowych dla innych przewodów.

Odpowiedź "wieloparowych" jest nieprawidłowa, ponieważ przewody wieloparowe (np. wieloparowe kable telekomunikacyjne) składają się z wielu oddzielnych żył/par i wymagają złączy, które rozdzielają i łączą wiele torów jednocześnie. Ich osprzęt jest projektowany pod wielożyłowość, a nie pod układ żyła–ekran.

Odpowiedź "uziemiających" jest myląca: uziemienie dotyczy funkcji ochronnej i połączeń przewodu ochronnego/elementów metalowych. Kable koncentryczne mają ekran, ale ekran nie jest tym samym co przewód ochronny; osprzęt koncentryczny służy do transmisji sygnału i zachowania parametrów toru, a nie do wykonywania połączeń ochronnych jako głównego celu.

Odpowiedź "światłowodowych" jest błędna, bo światłowody przenoszą sygnał światłem i wymagają zupełnie innych złączy (precyzyjne osiowanie włókna, czystość czoła, tłumienność złącza). Elementy do światłowodów nie łączą żyły metalowej i ekranu, tylko rdzeń i płaszcz włókna w złączu optycznym.

Na egzaminie warto pamiętać wskazówkę: jeśli w przewodzie kluczowe są żyła centralna i ekran dookoła, to niemal zawsze chodzi o koncentryk, a osprzęt będzie "dwutorowy" (żyła + ekran).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Przewód koncentryczny to kabel o budowie współosiowej: ma żyłę wewnętrzną, warstwę dielektryka, ekran (oplot/folię) i płaszcz.

Taka konstrukcja zapewnia dobre ekranowanie i stabilne parametry transmisji, dlatego wymaga osprzętu łączącego osobno żyłę oraz ekran.

Szukaj elementów, które realizują dwa kontakty: jeden do żyły centralnej, drugi do ekranu dookoła. Często widać metalową część współpracującą z oplotem oraz miejsce na pin/igłę dla żyły.

W praktyce takie rozwiązania spotyka się w instalacjach antenowych, CCTV i pomiarach.

Ekran w koncentryku pełni głównie funkcję toru odniesienia sygnału i ochrony przed zakłóceniami elektromagnetycznymi. Uziemienie (ochronne) służy bezpieczeństwu i ochronie przeciwporażeniowej.

W niektórych układach ekran bywa połączony z masą/PE, ale pojęcia nie są zamienne.

Przewód wieloparowy składa się z wielu żył lub par żył, więc przenosi wiele torów elektrycznych jednocześnie. Koncentryk ma jeden tor sygnałowy (żyła centralna) oraz ekran dookoła.

Z tego wynika różny osprzęt: wieloparowy wymaga rozdziału wielu żył, a koncentryk połączenia żyły i ekranu.

W mechatronice koncentryki spotyka się m.in. w torach wideo (CCTV), połączeniach antenowych, niektórych pomiarach i transmisji sygnałów o wyższych częstotliwościach.

W serwisie ważne jest zachowanie ciągłości ekranu oraz poprawne zarobienie złącza, bo wpływa to na zakłócenia i tłumienie.

Nie. Światłowody wymagają złączy optycznych, które precyzyjnie osiują włókno i minimalizują straty transmisji. Kluczowe są czystość i jakość czoła włókna.

W koncentryku łączy się metalową żyłę i ekran, a parametry zależą od geometrii i kontaktu elektrycznego, nie od osiowania rdzenia optycznego.

Najczęstsze błędy to: uszkodzenie lub przerwanie ekranu, zwarcie żyły centralnej do ekranu, zbyt długie odizolowanie dielektryka oraz słabe mechaniczne zamocowanie kabla.

Skutkiem bywają zakłócenia, niestabilny sygnał i zwiększone tłumienie. Warto trzymać się instrukcji zarabiania danego złącza.

Kabel wieloparowy wybiera się, gdy trzeba przesłać wiele sygnałów jednocześnie (np. wiele czujników, sygnały sterujące, tory analogowe) jednym przewodem i wygodnie rozdzielić je na żyły/pary.

Koncentryk stosuje się, gdy ważne jest ekranowanie i stabilne parametry pojedynczego toru, zwłaszcza przy wyższych częstotliwościach.

Wtyki przeznaczone do kabli ekranowanych często mają metalowy korpus lub tuleję zaciskaną na oplocie oraz element zapewniający dużą powierzchnię styku z ekranem.

W koncentryku jest to szczególnie istotne, bo ekran jest częścią toru sygnałowego. Brak dobrego styku ekranu pogarsza odporność na zakłócenia.

Najpierw zidentyfikuj budowę przewodu: czy jest jedna żyła i ekran (koncentryk), wiele żył/par (wieloparowy), czy włókno optyczne (światłowód). Potem dopasuj typ osprzętu do tego, co musi zostać połączone.

Dobra strategia to szukanie cech "definicyjnych" zamiast kierowania się ogólnym wyglądem elementu.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Kabel koncentryczny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kabel_koncentryczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Skrętka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skr%C4%99tka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Światłowód" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awiat%C5%82ow%C3%B3d (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów złączy do kabli koncentrycznych (opisy budowy i zastosowań)
  • Podręczniki/kompendia z podstaw elektrotechniki i teletechniki (rodzaje przewodów i budowa)
  • Instrukcje zarabiania złączy koncentrycznych (materiały szkoleniowe, poradniki producentów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego