KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 18.
Przedstawione na rysunku urządzenie służy do oceny
Ilustracja przedstawia urządzenie pomiarowe, prawdopodobnie densytometr, używane do oceny gęstości optycznej w druku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W poligrafii urządzenia typu densytometr służą do pomiaru gęstości optycznej pól kontrolnych (np. apli) na odbitce. Pozwala to ocenić ilość/krycie farby i stabilność procesu. "Trwałość tonera" dotyczy innych technologii, a "pasowanie kolorów" ocenia się innymi metodami niż pomiar gęstości.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości druku offsetowego jednym z podstawowych pomiarów jest gęstość optyczna. Jest to wielkość związana z tym, jak dużo światła odbija (lub pochłania) zadrukowane pole, co w praktyce przekłada się na ocenę krycia i pośrednio na ilość podanej farby w danym kolorze. Do takich pomiarów wykorzystuje się przyrządy densytometryczne (densytometr), często przykładane do pól kontrolnych na arkuszu.

Odpowiedź "gęstości optycznej." jest poprawna, bo właśnie tę wielkość typowo mierzy się urządzeniem pokazywanym na zdjęciach egzaminacyjnych jako niewielki, ręczny miernik do kontroli odbitki (pomiar na polach apli/rastrowych w pasie kontrolnym).

  • "trwałości tonera." jest niepoprawne, ponieważ toner jest charakterystyczny dla druku elektrofotograficznego. Ocena trwałości (np. odporności na ścieranie) wymagałaby testów mechanicznych/chemicznych lub metod oceny przyczepności, a nie typowego pomiaru densytometrycznego.
  • "zaklejenia podłoża." nie jest typową wielkością mierzoną takim przyrządem. Zaklejanie/odporność na wchłanianie lub zachowanie podłoża ocenia się innymi próbami (np. obserwacją, testami właściwości papieru), a nie bezpośrednim pomiarem gęstości optycznej.
  • "pasowania kolorów." odnosi się do zgodności nałożenia kolejnych barw (rejestru). Ocenia się je przez obserwację znaków pasowania, lupę/pomiar rejestru lub systemy kontroli w maszynie, a nie przez sam pomiar gęstości optycznej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widzisz ręczny miernik przykładany do zadrukowanego pola kontrolnego, najczęściej pytanie dotyczy gęstości optycznej (densytometria) albo barwy (spektrofotometria). Kluczowe jest rozróżnienie, czy w treści pada "gęstość"/"densytometr", czy raczej "barwa"/"różnica barwy"/"profil".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to miara "ciemności" zadrukowanego pola, wynikająca z ilości światła odbitego/pochłoniętego przez warstwę farby. W praktyce pomaga kontrolować krycie i stabilność podawania farby w czasie druku, zwłaszcza na polach apli w pasie kontrolnym.
Densytometr oświetla zadrukowane pole i mierzy ilość światła odbitego (w określonych warunkach filtracji). Wynik podaje jako gęstość optyczną, którą porównuje się z wartościami wzorcowymi. Dzięki temu operator może korygować farbowość, aby utrzymać stały wygląd odbitki.
Pasowanie kolorów (rejestr) dotyczy położenia kolejnych barw względem siebie, czyli błędu geometrycznego. Densytometr mierzy parametr optyczny (gęstość) w danym punkcie, ale nie pokazuje przesunięć znaków pasowania. Rejestr ocenia się znakami pasowania, lupą lub systemami kontroli rejestru.
Densytometr służy głównie do pomiaru gęstości optycznej (kontrola podawania farby, stabilność druku). Spektrofotometr mierzy widmo/parametry barwy i pozwala oceniać zgodność kolorystyczną (różnice barwy, profilowanie). Na egzaminie rozróżnia się je po celu: "gęstość" vs "barwa".
Najczęściej mierzy się pola pełne (aple) poszczególnych farb procesowych oraz wybrane pola rastrowe. Pomiary pomagają ocenić m.in. czy farby są podawane stabilnie i czy krycie nie "pływa" w trakcie narządu i produkcji. Konkretne pola zależą od użytego paska kontrolnego.
Nie bezpośrednio. Toner jest typowy dla druku cyfrowego elektrofotograficznego, a offset używa farb offsetowych. Dlatego w pytaniach o urządzenia do kontroli offsetu odpowiedzi związane z tonerem zwykle są pułapką. Trwałość nadruku ocenia się innymi metodami niż typowy pomiar densytometryczny.
Zbyt niska gęstość optyczna zwykle sugeruje zbyt małą ilość farby na arkuszu (słabe krycie, "wyblakły" kolor) albo problem z przenoszeniem farby. W praktyce operator może korygować ustawienia zespołu farbowego lub sprawdzić stan materiałów i warunki druku.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi o "pasowaniu kolorów", bo kojarzy się z kontrolą jakości, mimo że dotyczy innej cechy. Inny błąd to przenoszenie pojęć z druku cyfrowego (np. toner) na offset. Pomaga zapamiętać: densytometr = gęstość, nie rejestr.
Pomiary wykonuje się podczas narządu (ustawiania maszyny) oraz w trakcie produkcji, aby utrzymać stałe parametry odbitki. Kontrola w czasie pozwala szybko wykryć odchylenia w podawaniu farby, zmiany warunków lub niestabilność procesu i podjąć korekty przed powstaniem większych strat.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie zdjęć: densytometr, spektrofotometr, lupa poligraficzna, miernik rejestru. Ucz się przez skojarzenie funkcji: gęstość (farba/krycie), barwa (zgodność kolorystyczna), pasowanie (znaki rejestru). Pomaga też obejrzenie filmów instruktażowych producentów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w poligrafii urządzenia typu densytometr służą do pomiaru gęstości optycznej pól kontrolnych (np. apli) na odbitce.

Źródła:

  • Wikipedia: Densytometria (densitometry) – https://en.wikipedia.org/wiki/Densitometry (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Gęstość optyczna (optical density) – https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87_optyczna (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii druku offsetowego (działy: kontrola jakości, densytometria)
  • Instrukcje obsługi i materiały szkoleniowe producentów densytometrów/spektrofotometrów (podstawy pomiaru gęstości)
  • Materiały o poligraficznych paskach kontrolnych (pola apli, pola rastrowe, kontrola farbowości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego