KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 41.
Przedstawione na rysunku urządzenie, zaliczane do sprzętu zabezpieczającego i ostrzegawczego, to
Ilustracja przedstawia urządzenie używane w elektrotechnice, znane jako uziemiacz przenośny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uziemiacz przenośny jest sprzętem zabezpieczającym: łączy przewody z ziemią (często także zwiera je), aby wyeliminować niebezpieczne napięcie podczas prac. Amperomierz cęgowy służy do pomiaru prądu, wskaźnik napięcia do sprawdzenia obecności napięcia, a uzgadniacz faz do kontroli zgodności/kolejności faz.

Pełne wyjaśnienie:

Sprzęt zabezpieczający i ostrzegawczy ma za zadanie przede wszystkim chronić pracownika przed zagrożeniem, a nie mierzyć parametry. Uziemiacz przenośny stosuje się podczas przygotowania miejsca pracy po wyłączeniu/odłączeniu obwodu, aby zapewnić, że na elementach, których dotyka pracownik, nie pojawi się groźne napięcie. Realizuje to przez połączenie z ziemią (a w praktyce często również przez zwarcie odpowiednich punktów), co ogranicza ryzyko porażenia np. przy przypadkowym załączeniu, indukcji lub pojawieniu się napięć obcych.

Odpowiedź "amperomierz cęgowy" jest nieprawidłowa, ponieważ jest to przyrząd pomiarowy do pomiaru natężenia prądu (bez rozpinania obwodu), a nie urządzenie ochronne. Choć bywa używany podczas diagnostyki, nie pełni funkcji zabezpieczającej miejsca pracy.

Odpowiedź "wskaźnik napięcia" również jest błędna: taki wskaźnik służy do sprawdzenia obecności/braku napięcia, ale samo sprawdzenie nie zabezpiecza przed ponownym pojawieniem się napięcia. Jest to narzędzie kontrolne, nie element ochrony przez uziemienie.

Odpowiedź "uzgadniacz faz" (w praktyce spotyka się też określenia związane ze sprawdzaniem faz/kolejności faz) dotyczy kontroli zgodności faz lub ich kolejności w układach wielofazowych. To również jest czynność/pomiar diagnostyczny, a nie zabezpieczenie miejsca pracy przed porażeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "sprzęt zabezpieczający", szukaj rozwiązań, które fizycznie eliminują zagrożenie (np. uziemienie/zwarcie), a nie tych, które tylko je wykrywają (wskaźniki, mierniki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uziemiacz przenośny to sprzęt ochronny używany do czasowego połączenia elementów instalacji z ziemią (często także do ich zwarcia). Jego celem jest ograniczenie ryzyka porażenia, gdyby na odłączonym obwodzie pojawiło się niebezpieczne napięcie, np. od indukcji lub przypadkowego załączenia.
Ponieważ nie służy do pomiaru, tylko do fizycznego zabezpieczenia miejsca pracy. Zapewnia bezpieczny potencjał elementów, których dotyka pracownik, przez ich uziemienie (i często zwarcie). Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wystąpienia napięcia dotykowego podczas robót.
Wskaźnik napięcia jest narzędziem kontrolnym: pokazuje, czy napięcie występuje. Uziemiacz przenośny jest środkiem ochrony: po jego założeniu instalacja zostaje połączona z ziemią (i często zwarta), co pomaga utrzymać bezpieczne warunki pracy nawet przy nieoczekiwanym pojawieniu się napięcia.
Amperomierz cęgowy służy do pomiaru natężenia prądu w przewodzie bez rozłączania obwodu. To przyrząd pomiarowy, a nie sprzęt ochronny. Może pomagać w diagnostyce, ale nie eliminuje zagrożenia porażeniowego i nie zabezpiecza miejsca pracy tak jak uziemiacz przenośny.
Stosuje się je po odłączeniu i sprawdzeniu braku napięcia, a przed rozpoczęciem pracy, gdy istnieje ryzyko pojawienia się napięcia na elementach instalacji. W praktyce dotyczy to m.in. prac serwisowych, konserwacyjnych i montażowych w pobliżu infrastruktury, gdzie mogą wystąpić napięcia obce lub indukowane.
Typowo jest to zestaw przewodów o odpowiednim przekroju, zaciski/klamry do pewnego połączenia z częścią przewodzącą oraz element łączenia z uziomem. Często spotyka się układ umożliwiający zarówno uziemienie, jak i zwarcie. Dokładna budowa zależy od przeznaczenia i producenta.
W praktyce w języku technicznym spotyka się różne nazwy dla przyrządów sprawdzających fazy (zgodność lub kolejność). Niezależnie od nazwy, jest to przyrząd do kontroli parametrów układu wielofazowego, a nie środek ochrony przez uziemienie. Na egzaminie liczy się rozpoznanie funkcji.
Najczęściej widać przewody (często kilka) zakończone solidnymi zaciskami do podłączenia na elementach przewodzących oraz miejsce do przyłączenia do uziomu. W odróżnieniu od mierników nie ma skali, wyświetlacza ani szczęk pomiarowych typowych dla cęgów prądowych.
Najczęstszy błąd to pomylenie sprzętu ochronnego z pomiarowym: cęgi prądowe bywają kojarzone z "zabezpieczeniem", bo wyglądają profesjonalnie i są popularne. Drugi błąd to utożsamienie sprawdzenia braku napięcia z zabezpieczeniem miejsca pracy, choć to dwa różne etapy.
Najpierw ustal funkcję: czy urządzenie mierzy (wtedy to przyrząd), czy zabezpiecza (wtedy usuwa zagrożenie, np. przez uziemienie). Potem porównaj cechy konstrukcyjne: zaciski i przewody wskazują na uziemiacze, a szczęki/wyświetlacz na mierniki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Uziemiacz przenośny jest sprzętem zabezpieczającym: łączy przewody z ziemią (często także zwiera je), aby wyeliminować niebezpieczne napięcie podczas prac."

Źródła:

  • PN-EN 61230, "Prace pod napięciem — Sprzęt przenośny do uziemiania lub uziemiania i zwarcia" (tytuł normy; weryfikacja merytoryczna pojęcia uziemiacza przenośnego)
  • PN-EN 50110-1, "Eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych" (zakres: zasady bezpiecznej eksploatacji i organizacji prac, w tym stosowanie uziemień przenośnych)

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji i BHP dla prac przy urządzeniach/instalacjach, gdzie występuje ryzyko napięcia elektrycznego
  • Materiały dydaktyczne z rozpoznawania sprzętu ochronnego i pomiarowego (atlasy/zdjęcia narzędzi i przyrządów)
  • Normy i wytyczne dotyczące eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych oraz sprzętu do uziemiania i zwarcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego