KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 16.
Przedstawiony dziennik służy do zapisywania wyników pomiaru niwelacji
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią dziennika pomiarowego używanego w geodezji, a dokładniej w procesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dziennik niwelacji służy do zapisu obserwacji i wyników wyznaczania różnic wysokości między punktami odniesienia.
W praktyce takim punktem jest reper, czyli stabilizowany punkt o znanej/wyznaczanej wysokości. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych organizacji lub typów pomiaru, nie typowego dziennika reperów.

Pełne wyjaśnienie:

Dziennik niwelacji to podstawowy dokument polowy, w którym zapisuje się przebieg obserwacji (stanowiska instrumentu, celowe) oraz wartości potrzebne do wyznaczenia różnic wysokości między punktami. W klasycznej praktyce geodezyjnej punkty, do których nawiązuje się w niwelacji, to repery – stabilizowane punkty wysokościowe stanowiące odniesienie dla kolejnych pomiarów.

Odpowiedź "reperów" jest właściwa, bo dziennik niwelacji jest używany do zapisywania danych, które pozwalają wyznaczyć wysokości/redukcje i kontrolę na punktach odniesienia (reperach roboczych lub osnowy wysokościowej). To właśnie do reperów odnosi się niwelację podczas prac realizacyjnych (np. tyczenia wysokości, kontroli robót ziemnych, sprawdzania rzędnych).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "trasy" – trasa może opisywać przebieg ciągu pomiarowego, ale dziennik niwelacji nie jest "dziennikiem trasy" w sensie ogólnym; zapis dotyczy przede wszystkim punktów (reperów) i obserwacji między nimi.
  • "siatkowej" – niwelacja siatkowa to specyficzny sposób organizacji pomiaru (siatka oczek), a nie domyślne przeznaczenie każdego dziennika niwelacji; taki dziennik bywa odmiennie zestawiany pod kątem oczek/kwadratów.
  • "powierzchni terenu" – powierzchnia terenu kojarzy się z pomiarami sytuacyjnymi lub modelowaniem rzeźby, natomiast niwelacja w dzienniku dokumentuje przede wszystkim relacje wysokościowe pomiędzy punktami odniesienia.

Wskazówka egzaminacyjna: rozpoznając dziennik, szukaj elementów typowych dla niwelacji (pola dotyczące stanowisk, celowych i różnic wysokości) oraz tego, czy zapis jest skoncentrowany na punktach wysokościowych (reperach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reper to stabilizowany punkt odniesienia, dla którego znana jest wysokość lub który służy do jej wyznaczenia i przenoszenia. W praktyce repery wykorzystuje się jako bazę do niwelacji, kontroli rzędnych i prac realizacyjnych na budowie.
Niwelacja polega na wyznaczaniu różnic wysokości między punktami przez odczyty na łatach z wykorzystaniem niwelatora. Wyniki zapisuje się w dzienniku, aby móc obliczyć przewyższenia, kontrolę zamknięcia i ostateczne wysokości punktów.
Typowo zapisuje się identyfikację punktów (np. reperów), stanowiska instrumentu, odczyty na łatach (wstecz i w przód) oraz wielkości pochodne potrzebne do obliczeń różnic wysokości. Dzięki temu da się odtworzyć przebieg pomiaru i wykonać kontrolę.
Repery są punktami wysokościowymi, do których nawiązuje się w niwelacji i na których opiera się przenoszenie wysokości. Dziennik niwelacji jest dokumentem, który porządkuje obserwacje pomiędzy takimi punktami i umożliwia wyliczenie ich wysokości lub kontrolę.
Niwelacja siatkowa organizuje pomiar w postaci siatki (oczka), aby opisać rzeźbę terenu w danym obszarze. Niwelacja reperów skupia się na przeniesieniu i kontroli wysokości pomiędzy punktami odniesienia. Dokumentacja może wyglądać podobnie, ale cel i układ zapisów są inne.
W mowie potocznej "trasa" bywa używana szeroko, ale w geodezji ważniejsza jest precyzja: ciąg niwelacyjny opisuje powiązanie stanowisk i punktów w niwelacji. Dziennik dotyczy zapisów obserwacji i punktów, a nie ogólnego opisu przebiegu "trasy" w terenie.
Zwróć uwagę na pola związane z odczytami na łacie (wstecz/przód) oraz kolumny dla różnic wysokości lub przewyższeń. Często pojawiają się też miejsca na numery/oznaczenia punktów wysokościowych. To odróżnia go od dzienników pomiarów sytuacyjnych.
Najczęściej myli się rodzaj pomiaru na podstawie pojedynczego hasła w nagłówku, bez analizy całego układu tabeli. Częsty jest też błąd skojarzeń: "teren" → "powierzchnia terenu", mimo że dziennik dotyczy różnic wysokości między punktami odniesienia.
Repery robocze zakłada się lub wykorzystuje, gdy trzeba przenieść wysokości na plac budowy i kontrolować rzędne robót (wykopy, nasypy, ławy, posadzki). Bez stabilnych punktów odniesienia trudno wykonać wiarygodną kontrolę wysokościową w kolejnych etapach robót.
Ćwicz rozpoznawanie dokumentacji (różne dzienniki), opanuj pojęcia: reper, przewyższenie, ciąg niwelacyjny, kontrola zamknięcia. Pomaga praca na przykładach z zajęć: przeanalizuj, jakie kolumny odpowiadają odczytom i jakie wielkości są z nich wyliczane.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych organizacji lub typów pomiaru, nie typowego dziennika reperów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji: rozdział o niwelacji geometrycznej i dokumentacji polowej
  • Przykładowe wzory dzienników niwelacyjnych omawiane na zajęciach praktycznych
  • Zadania ćwiczeniowe: rozpoznawanie rodzajów dzienników pomiarowych po układzie pól i nagłówkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego