Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 15.
Przedstawiony na ilustracji zestaw służy do
Ilustracja przedstawia zestaw do pomiaru pH roztworu, co jest związane z kwalifikacją zawodową technika analityka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw przedstawiany w takich zadaniach to zwykle pehametr z elektrodą (często w połączeniu z roztworami buforowymi do kalibracji), którego przeznaczeniem jest oznaczanie odczynu, czyli pH roztworu.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innej aparatury: wagi, biurety do miareczkowania lub pipety/biurety do odmierzania objętości.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "pomiaru pH roztworu" jest właściwa, ponieważ zestaw do wyznaczania pH w praktyce laboratoryjnej i przemysłowej obejmuje pehametr (miernik) oraz elektrodę pH (często elektrodę kombinowaną) zanurzaną w badanym roztworze. Pomiar pH jest pomiarem potencjometrycznym i służy do określenia odczynu roztworu, co ma kluczowe znaczenie w kontroli wielu procesów (np. neutralizacji, przygotowania kąpieli technologicznych, korekty parametrów ścieków).

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do takiego zestawu:

  • "ważenia substancji stałej" wymaga wagi (najczęściej analitycznej lub technicznej) oraz akcesoriów typu szalki, łódeczki wagowe, pincety. To inna aparatura i inny cel pomiarowy (masa, nie odczyn).
  • "miareczkowania alkacymetrycznego" kojarzy się z biuretą, statywem, kolbą stożkową i wskaźnikiem barwnym lub pomiarem punktu końcowego. Zestaw do miareczkowania jest rozpoznawalny po obecności biurety i układu dozowania titranta, a nie po mierniku z elektrodą pH jako głównym narzędziu.
  • "pobierania określonej objętości cieczy" dotyczy technik objętościowych (pipeta, cylinder miarowy, kolba miarowa, automatyczna pipeta tłokowa). Zestaw do pomiaru pH nie służy do precyzyjnego odmierzania objętości, tylko do odczytu parametru chemicznego roztworu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widać miernik i przewód zakończony elektrodą przeznaczoną do zanurzania w cieczy, to najczęściej chodzi o pomiar pH (lub pokrewne pomiary potencjometryczne). Warto też pamiętać o roztworach buforowych używanych do kalibracji pehametru przed pomiarem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pH roztworu i co informuje wynik pomiaru?
pH to miara kwasowości/zasadowości roztworu. Wynik pomiaru mówi, czy roztwór ma odczyn kwaśny, obojętny czy zasadowy oraz jak silny jest ten odczyn. W praktyce przemysłowej pH bywa parametrem sterującym procesem (np. neutralizacją).
Jak działa pehametr i elektroda pH w pomiarze roztworu?
Pehametr mierzy różnicę potencjałów generowaną na elektrodzie pH zanurzonej w roztworze i przelicza ją na wartość pH. Kluczowe jest poprawne zanurzenie elektrody, stabilizacja wskazania oraz sprawna, właściwie przechowywana elektroda.
Dlaczego trzeba kalibrować pehametr przed pomiarem pH?
Kalibracja kompensuje dryft elektrody i różnice w jej charakterystyce, aby wynik był wiarygodny. Wykonuje się ją na roztworach buforowych o znanym pH. Bez kalibracji łatwo o błąd systematyczny, nawet gdy odczyt wygląda "stabilnie".
Jakie roztwory buforowe stosuje się najczęściej do kalibracji pH-metru?
Stosuje się bufory o znanych wartościach pH dobrane do zakresu pracy, zwykle co najmniej dwa punkty kalibracyjne (np. w pobliżu pH obojętnego i w kierunku kwaśnym lub zasadowym). Dobór buforów zależy od spodziewanego pH próbek.
Czy temperatura wpływa na pomiar pH i jak to uwzględnić?
Tak, temperatura wpływa na wskazania elektrody i na właściwości roztworu. Dlatego w praktyce używa się kompensacji temperatury (wbudowanej lub zewnętrznej) oraz wykonuje pomiar w kontrolowanej temperaturze. Pomijanie temperatury to częste źródło rozbieżności wyników.
Jakie błędy są najczęstsze przy pomiarze pH w laboratorium?
Typowe błędy to: brak kalibracji, użycie zanieczyszczonych buforów, niedopłukanie elektrody między próbkami, zbyt krótki czas stabilizacji wskazania oraz niewłaściwe przechowywanie elektrody. Każdy z nich może powodować przesunięcie wyniku lub niestabilne odczyty.
Jak rozpoznać na zdjęciu zestaw do pomiaru pH na egzaminie?
Najczęściej widać miernik (wyświetlacz/przyciski) oraz przewód zakończony sondą/elektrodą do zanurzania w cieczy. Często obok pojawiają się akcesoria: stojak na elektrodę, zlewki oraz butelki z buforami kalibracyjnymi. To odróżnia zestaw od biurety czy wagi.
Czym różni się miareczkowanie alkacymetryczne od pomiaru pH pehametrem?
Miareczkowanie polega na dodawaniu titranta do próbki (najczęściej z biurety) do osiągnięcia punktu końcowego i wyznacza np. stężenie/ilość substancji. Pomiar pH pehametrem to bezpośredni odczyt odczynu roztworu. To różne cele i różna aparatura.
Kiedy w przemyśle chemicznym szczególnie kontroluje się pH roztworów?
Kontrolę pH prowadzi się m.in. podczas neutralizacji, przygotowania roztworów technologicznych, w procesach wymagających określonego odczynu (np. reakcje zależne od pH) oraz w oczyszczaniu ścieków. pH bywa parametrem jakości i bezpieczeństwa procesu.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych o rozpoznawaniu aparatury laboratoryjnej?
Warto uczyć się poprzez zdjęcia i opisy: kojarzyć aparaturę z funkcją (pomiar, ważenie, dozowanie, miareczkowanie). Pomaga lista "cech rozpoznawczych" (np. elektroda pH, biureta, pipeta, waga) i krótkie notatki, do czego służy każdy zestaw.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • ISO 10523:2012, Water quality — Determination of pH (norma opisująca oznaczanie pH metodą elektrometryczną)
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), hasło: "pH" (https://goldbook.iupac.org/terms/view/P04524) - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe zakładowe dotyczące pomiaru pH i kalibracji pehametru
  • Podręczniki i skrypty z chemii analitycznej (dział: potencjometria i pomiar pH)
  • Materiały producentów pehametrów: zasady użytkowania elektrody, kalibracja, konserwacja
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego