KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 19.
Przedstawiony na rysunku przyrząd, służący do pomiaru podciśnienia, to
Ilustracja przedstawia przyrząd pomiarowy, który jest wakuometrem, używanym do pomiaru podciśnienia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wakuometr służy do pomiaru ciśnienia poniżej atmosferycznego (podciśnienia/próżni). Wskazuje na to skala 0–1000 mbar (zakres typowy dla wakuometru absolutnego od próżni do okolic ciśnienia atmosferycznego) oraz oznaczenia związane z kompensacją ciśnienia atmosferycznego.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: wakuometr.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd pokazany na rysunku to wakuometr, czyli miernik podciśnienia (ciśnienia niższego od atmosferycznego) lub, w ujęciu absolutnym, miernik ciśnienia bezwzględnego w zakresie od próżni do okolic ciśnienia atmosferycznego.

Dlaczego to wakuometr?

  • Zakres skali 0–1000 mbar jest charakterystyczny dla pomiaru ciśnienia bezwzględnego: 0 mbar odpowiada próżni absolutnej, a okolice 1000 mbar odpowiadają ciśnieniu atmosferycznemu. Taki zakres jest typowy dla wakuometrów absolutnych.
  • Jednostka mbar (oraz opis "Pa x 100") to popularny zapis spotykany na tarczach przyrządów do kontroli podciśnienia i próżni w technice.
  • Napis dotyczący kompensacji ciśnienia atmosferycznego wskazuje, że konstrukcja przyrządu uwzględnia wpływ wahań ciśnienia otoczenia, co ma sens w przyrządach związanych z próżnią/podciśnieniem, gdy punktem odniesienia jest atmosfera.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Manometr – w typowym rozumieniu egzaminacyjnym jest to przyrząd do pomiaru nadciśnienia (powyżej atmosferycznego). Jego skale często zaczynają się od 0 bar i rosną do kilku lub kilkunastu bar, a nie kończą się na 1000 mbar jako górnej granicy odpowiadającej atmosferze.
  • Barometr – służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, zwykle w wąskim zakresie około 950–1050 hPa/mbar. Nie jest to przyrząd do pomiaru podciśnienia instalacji technologicznej (brak przyłącza procesowego typowego dla układów próżniowych byłby tu kluczowy; na rysunku przyłącze występuje).
  • Barograf – to barometr rejestrujący (z zapisem zmian ciśnienia w czasie). Zwykle ma mechanizm zapisu, a jego funkcja dotyczy monitorowania atmosfery, a nie bieżącego pomiaru podciśnienia w układzie.

Wskazówka do egzaminu: przy rozpoznawaniu przyrządów ciśnieniowych zawsze sprawdzaj (1) zakres skali, (2) jednostki oraz (3) czy przyrząd ma przyłącze do instalacji. Te trzy elementy najczęściej pozwalają odróżnić wakuometr, manometr i barometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wakuometr to przyrząd do pomiaru podciśnienia, czyli ciśnienia poniżej atmosferycznego. W wersji absolutnej pokazuje ciśnienie bezwzględne od wartości bliskich 0 (próżnia) do ok. 1000 mbar (okolice ciśnienia atmosferycznego).
Sprawdź zakres: wakuometr (absolutny) często ma skalę 0–1000 mbar, a manometr nadciśnieniowy zwykle ma zakresy w bar (np. 0–6 bar, 0–10 bar). Kluczowe jest też, czy przyrząd opisuje podciśnienie/próżnię.
Wartość ok. 1000 mbar odpowiada w przybliżeniu ciśnieniu atmosferycznemu. Jeśli skala zaczyna się od 0 mbar, to 0 oznacza próżnię absolutną, a wzrost wskazania oznacza "więcej gazu" w układzie. To typowe dla wakuometru absolutnego.
Oznaczenie kompensacji ciśnienia atmosferycznego sugeruje, że przyrząd uwzględnia wpływ wahań ciśnienia otoczenia na odczyt. Dzięki temu pomiar podciśnienia/próżni jest bardziej stabilny i mniej zależny od zmian pogody oraz ciśnienia w pomieszczeniu.
Zasadniczo nie. Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego i pracuje w wąskim zakresie (około 950–1050 hPa/mbar). Do instalacji technologicznej stosuje się przyrządy z przyłączem procesowym, np. wakuometry/manometry.
Barograf to barometr, który dodatkowo rejestruje zmiany ciśnienia w czasie (wykres/zapis). Barometr pokazuje aktualną wartość, a barograf umożliwia analizę przebiegu zmian. Oba dotyczą atmosfery, a nie typowo pomiarów podciśnienia w układach próżniowych.
Na wakuometrach często występują jednostki mbar, hPa (praktycznie równoważne w skali) oraz Pa (paskale). Na tarczy może pojawić się też przeliczenie pomocnicze, np. zapis typu "Pa x 100", ułatwiający odczyt w innych jednostkach.
Najczęściej w układach chwytaków próżniowych (robotyka, manipulatory), w stanowiskach pakowania i przenoszenia detali oraz przy diagnostyce szczelności instalacji próżniowych. Pomiar podciśnienia pozwala ocenić, czy pompa i przyssawki pracują prawidłowo.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybranie manometru dla każdego wskaźnika ciśnienia, bez sprawdzenia zakresu skali. Drugi błąd to mylenie z barometrem, gdy uczeń widzi wartości około 1000 mbar, ale nie zauważa, że skala zaczyna się od 0.
Klasa dokładności (np. 1.6) mówi o dopuszczalnym błędzie wskazania w odniesieniu do zakresu, ale nie decyduje o tym, czy to wakuometr czy manometr. Do rozpoznania ważniejsze są: zakres, jednostki i przeznaczenie (podciśnienie vs nadciśnienie).
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wakuometr służy do pomiaru ciśnienia poniżej atmosferycznego (podciśnienia/próżni)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Wakuometr — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wakuometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Manometr — https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Barometr — https://pl.wikipedia.org/wiki/Barometr (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z metrologii technicznej (dział: pomiary ciśnienia)
  • Instrukcje producentów manometrów i wakuometrów (karty katalogowe z zakresami i skalami)
  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki i techniki próżniowej dla mechatroników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego