KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 6.
Przedstawiony na rysunku przyrząd służy do wyznaczenia
Ilustracja przedstawia przyrząd do pomiaru wilgotności względnej, znany jako higrometr.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd przedstawiany w takich zadaniach (np. higrometr lub psychrometr) służy do oceny zawartości pary wodnej w powietrzu, czyli do wyznaczania wilgotności względnej. Temperatura jest mierzona termometrem, ciśnienie barometrem/manometrem, a długość pasemka innymi przyrządami metrologicznymi.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce pracowni odzieżowej i magazynowania materiałów kontroluje się podstawowe parametry mikroklimatu, przede wszystkim temperaturę i wilgotność względną. "Wilgotność względna" opisuje, w jakim stopniu powietrze jest "nasycone" parą wodną w danej temperaturze (zwykle podaje się ją w %). Do jej wyznaczania stosuje się m.in. higrometry oraz psychrometry (psychrometr wykorzystuje dwa termometry: "suchy" i "mokry", a wilgotność wyznacza się z różnicy wskazań i tabel/skal).

Odpowiedź "wilgotności względnej" jest właściwa, ponieważ taki przyrząd jest przeznaczony do oceny wilgotności powietrza. Jest to istotne w krawiectwie, bo wilgotność wpływa na zachowanie wyrobów włókienniczych: przy zbyt wysokiej rośnie ryzyko zawilgocenia, rozwoju pleśni i pogorszenia jakości przechowywanych tkanin, a przy zbyt niskiej częściej pojawia się elektryzowanie materiałów i dyskomfort pracy.

  • "temperatury" jest błędne, bo temperaturę mierzy się termometrem; choć psychrometr zawiera termometry, jego celem w tym kontekście jest wyznaczenie wilgotności, a nie sama temperatura jako wynik końcowy.
  • "długości pasemka" nie pasuje do przyrządów mikroklimatu. Długość pasma/pasemka (w rozumieniu materiału/włókien) weryfikuje się narzędziami pomiaru długości i w kontrolowanych procedurach metrologicznych, a nie przyrządem do powietrza.
  • "ciśnienia" jest nieprawidłowe, ponieważ ciśnienie atmosferyczne mierzą barometry, a ciśnienie w instalacjach – manometry. To inna grupa przyrządów i inna wielkość fizyczna.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz przyrząd kojarzony z kontrolą "klimatu" (wilgotność/temperatura), upewnij się, czy pytanie dotyczy wielkości bezpośrednio mierzonej (temperatura), czy wielkości wyznaczanej na podstawie wskazań (wilgotność względna w psychrometrze).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wilgotność względna to stosunek aktualnej ilości pary wodnej w powietrzu do maksymalnej możliwej ilości w tej samej temperaturze, zwykle podawany w procentach (%). Dlatego jej wartość zależy od temperatury i zmienia się nawet bez "dodawania" wody, gdy powietrze się ogrzewa lub ochładza.
Higrometr to przyrząd służący do określania wilgotności powietrza (najczęściej wilgotności względnej). W zależności od typu wykorzystuje zmianę właściwości materiału (np. włosa/polimeru) lub czujniki elektroniczne. Wynik pomaga ocenić, czy warunki w pracowni/magazynie są odpowiednie dla tekstyliów.
Wilgotność wpływa na zachowanie tkanin i dzianin: przy zbyt wysokiej rośnie ryzyko zawilgocenia i pleśni, a przy zbyt niskiej częściej pojawia się elektryzowanie materiałów i pylenie. Stabilny mikroklimat ułatwia też krojenie i prasowanie oraz ogranicza niepożądane zmiany wymiarów.
Najczęściej jest to higrometr z tarczą/skala w %, albo psychrometr z dwoma termometrami (suchym i mokrym) oraz skalą/tabelą do wyznaczania wilgotności. Jeśli przyrząd jest powiązany z odczytem w procentach lub z różnicą dwóch temperatur, zwykle dotyczy wilgotności, a nie samej temperatury.
Termometr służy do bezpośredniego pomiaru temperatury (np. w °C). Higrometr służy do pomiaru/określania wilgotności powietrza (często w % wilgotności względnej). Na egzaminie łatwo je pomylić, bo oba mogą mieć skalę i "czujnik", ale mierzą inne wielkości fizyczne.
Psychrometr zawiera termometry, więc odczytuje temperaturę "suchą" i "mokrą", ale jego celem jest wyznaczenie wilgotności względnej na podstawie różnicy wskazań. W testach kluczowe jest słowo "wyznaczenia" – wynik końcowy dotyczy wilgotności, a temperatury są danymi pośrednimi.
Najczęstszy błąd to wybór "temperatury", gdy widzi się skalę lub element podobny do termometru, bez analizy funkcji urządzenia. Drugi błąd to ignorowanie jednostek (np. % sugeruje wilgotność). Pomaga ćwiczenie: dopasuj wielkość do typowych przyrządów (termometr, higrometr, barometr).
Szczególnie ważne jest to przy dłuższym składowaniu, w sezonach o dużych wahaniach pogody oraz w pomieszczeniach o słabej wentylacji. Zbyt wysoka wilgotność sprzyja zawilgoceniu i rozwojowi mikroorganizmów, a zbyt niska może nasilać elektryzowanie. Dlatego kontrola wilgotności jest elementem profilaktyki jakości.
Ciśnienie mierzy się barometrem (atmosferyczne) lub manometrem (w instalacjach). Przyrządy te mają inną konstrukcję i inne skale niż typowe higrometry/psychrometry. W zadaniach z pracowni odzieżowej częściej pojawiają się parametry mikroklimatu (temperatura, wilgotność) niż pomiar ciśnienia.
Warto opanować: definicje temperatury i wilgotności względnej, wygląd i zastosowanie higrometru oraz psychrometru, a także skutki złych warunków dla materiałów (pleśń, elektryzowanie, zmiany wymiarów). Dobrą metodą jest tworzenie fiszek "przyrząd → wielkość → jednostka → zastosowanie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przyrząd przedstawiany w takich zadaniach (np. higrometr lub psychrometr) służy do oceny zawartości pary wodnej w powietrzu, czyli do wyznaczania wilgotności względnej."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "higrometr" (opis przyrządu do pomiaru wilgotności powietrza), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/higrometr;3910396.html - dostęp 2026-03-01
  • Encyklopedia PWN – hasło "wilgotność względna" (definicja i interpretacja w %), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wilgotnosc-wzgledna;3998109.html - dostęp 2026-03-01
  • Britannica – "Hygrometer" (ogólny opis przyrządów do pomiaru wilgotności), https://www.britannica.com/science/hygrometer - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/poradniki BHP i organizacji stanowiska w pracowni odzieżowej (mikroklimat, warunki pracy)
  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa włókienniczego (wpływ wilgotności na włókna i tkaniny)
  • Instrukcje producentów higrometrów/psychrometrów (zasada działania i odczyt)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego