KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 16.
Przedstawiony szkic polowy został sporządzony w trakcie wykonywania pomiaru szczegółów sytuacyjnych metodą
Ilustracja przedstawia szkic polowy związany z pomiarem geodezyjnym, wykonanym metodą ortogonalną.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda ortogonalna (domiary prostokątne) rozpoznawana jest na szkicu po odkładaniu odległości wzdłuż linii pomiarowej oraz prostopadłych domiarów do tej linii. W metodzie biegunowej występują kierunki/ kąty i odległości od stanowiska, a wcięcia liniowe bazują na przecięciu odległości od dwóch punktów.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze szczegółów sytuacyjnych metodą ortogonalną (zwaną też metodą domiarów prostokątnych) położenie szczegółu określa się względem wybranej linii pomiarowej. Na szkicu polowym typowo widać:

  • odległości odkładane wzdłuż linii (domiary podłużne),
  • odległości odkładane prostopadle do tej linii (domiary poprzeczne),
  • zaznaczenie prostopadłości (np. znaki kąta prostego) lub układ geometryczny wskazujący na domiary prostopadłe.

Dlatego odpowiedź "ortogonalną" jest właściwa, jeśli szkic przedstawia właśnie taki sposób wyznaczania szczegółów.

Odpowiedź "biegunową" dotyczy sytuacji, gdy szczegóły wyznacza się z jednego stanowiska na podstawie kierunku (kąta) i odległości. Na szkicu częściej pojawiają się promienie wychodzące ze stanowiska, oznaczenia kierunków lub nawiązania do odczytów kątowych.

Odpowiedź "wcięć liniowych" byłaby poprawna przy wyznaczaniu punktu jako przecięcia odległości mierzonych z dwóch (lub więcej) punktów nawiązania, co zwykle daje na szkicu dwie linie/łuki lub dwie odległości odnoszone do różnych punktów bazowych.

Odpowiedź "przedłużeń konturów" odnosi się do sytuacji, gdy przebieg granic/elementów liniowych odtwarza się przez ich kontynuację (przedłużenie) w terenie; nie jest to charakterystyczny zapis domiarów prostokątnych i zwykle nie stanowi samodzielnej metody pomiaru punktów szczegółów w sensie jak ortogonalna czy biegunowa.

Na egzaminie warto nauczyć się rozpoznawać metodę po "języku" szkicu: prostopadłe domiary → ortogonalna; promienie od stanowiska → biegunowa; dwie niezależne odległości do punktów nawiązania → wcięcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda ortogonalna (domiary prostokątne) polega na wyznaczaniu położenia szczegółu przez podanie odległości wzdłuż linii pomiarowej oraz odległości prostopadłej do tej linii. W praktyce szkic pokazuje linię bazową i "docięcie" prostopadłe do punktu.
Szukaj linii pomiarowej, odcinków mierzonych wzdłuż niej (długości między punktami lub odcięte) oraz krótkich odcinków poprzecznych rysowanych prostopadle do linii. Często pojawia się znak kąta prostego lub układ "T".
W biegunowej punkt wyznacza się od stanowiska: odległość + kierunek (kąt), więc szkic ma promienie wychodzące z jednego punktu lub nawiązania do kierunków. W ortogonalnej bazą jest linia, a punkt powstaje z odciętej i domiaru prostopadłego.
Stosuje się ją często, gdy można założyć wygodną linię pomiarową (np. wzdłuż drogi, ogrodzenia, krawędzi) i łatwo wykonywać prostopadłe domiary do szczegółów. Daje czytelny szkic i jest wygodna przy dużej liczbie punktów blisko linii.
Wcięcia liniowe opierają się na wyznaczeniu punktu jako przecięcia odległości od co najmniej dwóch punktów nawiązania. Na szkicu zwykle widać dwie niezależne miary do dwóch baz. W domiarach prostokątnych wystarcza jedna linia i prostopadły domiar.
Szkic polowy to roboczy rysunek wykonany w terenie, pokazujący geometrię pomiaru: punkty nawiązania, linie pomiarowe, szczegóły terenowe oraz wpisane miary. Na egzaminie często służy do rozpoznania metody pomiaru albo kontroli kompletności danych.
Najczęściej myli się metodę biegunową z każdą sytuacją "od punktu", ignoruje się znaki prostopadłości, albo zakłada wcięcia liniowe tylko dlatego, że widoczne są dwie odległości (bez sprawdzenia, do ilu baz się odnoszą). Pomaga analiza: skąd i jak odkładano miary.
Zwykle "przedłużenia konturów" odnoszą się do odtwarzania przebiegu elementów liniowych przez ich kontynuację w terenie, a nie do jednoznacznego wyznaczania punktu przez zestaw miar jak w metodzie ortogonalnej czy biegunowej. Dlatego rzadko stanowi właściwą odpowiedź w takich pytaniach.
Przećwicz rozpoznawanie metod na wielu szkicach: oznacz, gdzie jest baza, jakie miary zapisano i jak geometria prowadzi do punktu. Ucz się "sygnałów": prostopadłe domiary → ortogonalna; promienie od stanowiska → biegunowa; dwie bazy → wcięcia. Rób krótkie notatki z cech.
Najważniejsze są relacje geometryczne: czy punkt wynika z odciętej i prostopadłego domiaru, czy z kierunku i odległości od stanowiska, czy z przecięcia odległości od dwóch punktów. Same liczby odległości nie wystarczą — liczy się, do czego są przypisane i jak są rysowane.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Metoda ortogonalna (domiary prostokątne) rozpoznawana jest na szkicu po odkładaniu odległości wzdłuż linii pomiarowej oraz prostopadłych domiarów do tej linii."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji dotyczące pomiarów sytuacyjnych (metody: ortogonalna, biegunowa, wcięcia)
  • Zestawy przykładowych szkiców polowych i ćwiczenia z rozpoznawania metody pomiaru
  • Instrukcje i wytyczne szkolne/pracowniane opisujące sposób sporządzania szkiców polowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego