KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 32.
Przedstawionym na rysunku przyrządem pomiarowym jest
Ilustracja przedstawia stacjonarny anemometr SAS-2, który jest przyrządem pomiarowym używanym w górnictwie podziemnym,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
To jest anemometr stacjonarny SAS-2, czyli przyrząd przeznaczony do pomiaru prędkości przepływu powietrza w wyrobiskach. Metanomierz R-7 służy do oznaczania stężenia metanu, katatermometr do oceny warunków cieplnych (chłodzenia), a pirometr do bezdotykowego pomiaru wysokich temperatur.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie przyrządu ze zdjęcia/rysunku opiera się na jego przeznaczeniu i budowie. Anemometr stacjonarny SAS-2 jest urządzeniem służącym do pomiaru prędkości (i pośrednio strumienia) powietrza w przewietrzaniu wyrobisk podziemnych. Taki pomiar jest kluczowy w praktyce górniczej, bo pozwala ocenić, czy wentylacja zapewnia właściwą wymianę powietrza oraz czy transport zanieczyszczeń i gazów odbywa się w bezpieczny sposób.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Metanomierz interferencyjny R-7 to przyrząd do oznaczania stężenia metanu (pomiar gazu). Nawet jeśli jest używany w wyrobiskach, jego funkcja i typowa konstrukcja różnią się od anemometru, który jest ukierunkowany na przepływ powietrza.
  • Katatermometr jest związany z oceną oddziaływania warunków mikroklimatycznych, w praktyce służy do wnioskowania o intensywności chłodzenia (zależnej m.in. od ruchu powietrza), ale nie jest klasycznym anemometrem do bezpośredniego pomiaru prędkości w sposób typowy dla pomiarów wentylacyjnych.
  • Pirometr służy do bezdotykowego pomiaru temperatury (najczęściej wysokich) na podstawie promieniowania cieplnego. Jest to przyrząd charakterystyczny raczej dla pomiarów powierzchni gorących obiektów niż dla oceny wentylacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli wśród odpowiedzi są urządzenia do gazów (metanomierz), do temperatury (pirometr) i do warunków cieplnych (katatermometr), a pytanie dotyczy typowego wyposażenia pomiarowego wentylacji, najczęściej poprawną grupą będzie anemometria (pomiar przepływu powietrza).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anemometr to przyrząd do pomiaru prędkości przepływu powietrza. W kopalni podziemnej wykorzystuje się go do kontroli przewietrzania wyrobisk, sprawdzenia skuteczności wentylacji oraz oceny, czy warunki przepływu powietrza są właściwe dla bezpieczeństwa pracy.
Anemometr kojarzy się z pomiarem ruchu powietrza (przepływu), a metanomierz z pomiarem gazu (stężenia metanu). Na rysunkach egzaminacyjnych warto szukać elementów typowych dla pomiaru przepływu oraz oznaczeń wskazujących na pracę w wentylacji, nie w analizie gazów.
Pomiar prędkości powietrza pozwala ocenić, czy przewietrzanie zapewnia odpowiednią wymianę powietrza w rejonie robót. Jest to ważne dla ograniczania zagrożeń aerologicznych, utrzymania jakości powietrza i wspierania bezpiecznej organizacji pracy w wyrobiskach.
Anemometr stacjonarny to urządzenie przeznaczone do pracy w ustalonym miejscu (nie tylko do doraźnych pomiarów przenośnych). W praktyce ułatwia stałą lub długotrwałą kontrolę parametrów przepływu powietrza w wybranym punkcie sieci wentylacyjnej.
Metanomierz to przyrząd do pomiaru stężenia metanu w powietrzu. Określenie "interferencyjny" odnosi się do metody pomiarowej stosowanej w danym typie urządzenia. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie: metanomierz = pomiar metanu, a nie prędkości powietrza.
Katatermometr jest przyrządem wykorzystywanym do oceny warunków cieplnych, w szczególności intensywności chłodzenia zależnej m.in. od ruchu powietrza. W odróżnieniu od anemometru nie jest to typowy przyrząd do bezpośredniego pomiaru prędkości przepływu w ujęciu wentylacyjnym.
Pirometr służy do bezdotykowego pomiaru temperatury (często wysokiej) na podstawie promieniowania cieplnego. Jest przydatny przy obiektach gorących, ale nie służy do oceny parametrów przewietrzania. Dlatego w pytaniu o identyfikację aparatury wentylacyjnej zwykle nie będzie właściwą odpowiedzią.
Najczęstsze błędy to wybór "na skojarzenie" (np. kopalnia = metan = metanomierz), pomijanie tego, że pytanie wymaga identyfikacji z rysunku, oraz mylenie przyrządów od temperatury z przyrządami od przepływu powietrza. Pomaga uczenie się cech charakterystycznych grup urządzeń.
Warto stworzyć własną "ściągę obrazkową": nazwa przyrządu + co mierzy + gdzie się go stosuje. Ucz się całymi zestawami: wentylacja (anemometry), gazy (metanomierze), mikroklimat (przyrządy cieplne), temperatura (pirometry). Na egzaminie porównuj funkcję, nie tylko nazwę.
Pomiary wentylacyjne wykonuje się, gdy trzeba ocenić przepływ powietrza i skuteczność przewietrzania (np. po zmianach w wentylacji lub organizacji robót). Pomiary gazowe dobiera się, gdy celem jest określenie stężeń gazów. To różne cele, więc i różna aparatura.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "To jest anemometr stacjonarny SAS-2, czyli przyrząd przeznaczony do pomiaru prędkości przepływu powietrza w wyrobiskach."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń i aerologii (rozdziały o pomiarach prędkości powietrza)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące wykonywania pomiarów wentylacyjnych (jeśli dostępne w szkole/zakładzie)
  • Katalogi i opisy urządzeń kontrolno-pomiarowych stosowanych w górnictwie (sekcja: anemometry, metanomierze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego