KWALIFIKACJA DRM3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 6.
Przeglądasz dostawę drewna i zauważasz, że niektóre deski mają długie szczeliny. Jaką wadę drewna to wskazuje?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długie, ciągłe szczeliny wzdłuż włókien lub w poprzek przekroju są typową wadą nazywaną pęknięciem. Powstaje ono m.in. podczas suszenia lub przy zbyt dużych naprężeniach w drewnie i obniża wytrzymałość oraz jakość tarcicy.
Nie należy mylić jej z krzywizną, sękiem ani zgnilizną.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "długie szczeliny" w deskach wskazuje na wadę ciągłości materiału, czyli pęknięcie (często nazywane też spękaniem). Jest to fizyczne rozdzielenie drewna na skutek działania naprężeń – może pojawić się wzdłuż włókien (pęknięcia wzdłużne) albo w kierunku poprzecznym, zależnie od warunków i budowy elementu.

Takie uszkodzenie jest istotne w praktyce stolarskiej, bo:

  • zmniejsza wytrzymałość elementu (łatwiejsze złamanie lub dalsze rozchodzenie się szczeliny),
  • pogarsza estetykę powierzchni,
  • może utrudniać obróbkę i klejenie (klej nie pracuje prawidłowo, a szczelina "pracuje").

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu "długie szczeliny":

  • Krzywizna to wada kształtu – deska jest wygięta/zwichrowana, ale nie musi mieć rozdzielenia materiału w postaci szczelin. Typowym objawem jest odkształcenie, a nie pęknięcie.
  • Sęk to pozostałość po gałęzi. Widać go jako zawirowanie usłojenia i "oczko" (czasem sęk wypada), ale sama obecność sęków nie jest równoznaczna z długą szczeliną na całej długości deski.
  • Zgnilizna jest wynikiem rozkładu biologicznego drewna. Objawia się zmianą barwy, mięknięciem, kruchością, czasem zapachem i ubytkami struktury, a nie typową, długą, czystą szczeliną jak przy pęknięciu.

W odbiorze dostawy warto ocenić, czy pęknięcie dyskwalifikuje deskę do planowanego zastosowania (np. element widoczny, nośny), czy można ją przyciąć i wykorzystać fragment bez uszkodzenia. To klasyczny przykład kontroli jakości materiału przed rozpoczęciem wytwarzania prostych wyrobów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pęknięcie drewna to szczelina powstała w materiale na skutek naprężeń. Rozpoznasz je jako wyraźne rozdzielenie włókien (często długie), widoczne na powierzchni deski lub na jej czole. Taka wada zwykle obniża wytrzymałość i może się powiększać w trakcie obróbki.
Podczas suszenia drewno kurczy się nierównomiernie: warstwy zewnętrzne tracą wilgoć szybciej niż wnętrze, co powoduje naprężenia. Gdy są zbyt duże, włókna "puszczają" i powstają pęknięcia. Ryzyko rośnie przy zbyt intensywnym suszeniu lub nieprawidłowym składowaniu.
Pęknięcie to szczelina (rozdzielenie materiału), zwykle bez typowych objawów rozkładu. Zgnilizna to degradacja biologiczna: drewno bywa miękkie, kruche, odbarwione, może się kruszyć. W praktyce pęknięcie wygląda "jak rozcięcie", a zgnilizna jak osłabiona, zmieniona struktura.
Przy odbiorze tarcicy najczęściej ocenia się pęknięcia, krzywizny/zwichrowania, sęki (zwłaszcza wypadające), ślady zgnilizny, przebarwienia oraz uszkodzenia mechaniczne. Celem jest dobranie materiału do zastosowania i odrzucenie elementów, które mogą osłabić wyrób lub popsuć jego wygląd.
Nie. Krzywizna dotyczy kształtu (deska jest wygięta), a pęknięcie dotyczy ciągłości materiału (powstaje szczelina). Deska może być krzywa bez pęknięć albo mieć pęknięcie mimo braku wygięcia. Na egzaminie warto pamiętać: krzywizna = odkształcenie, pęknięcie = rozdarcie drewna.
Sęk jest problemem, gdy wypada, jest spróchniały, znajduje się w miejscu łączenia lub w elemencie wymagającym dużej wytrzymałości. Może też pogarszać wygląd na elementach widocznych. Sam sęk nie jest jednak "długą szczeliną" – to inny typ wady, związany z gałęzią.
W praktyce często odcina się spękany fragment (na czole pęknięcia są częste) i wykorzystuje resztę deski, o ile wymiary na to pozwalają. Jeśli pęknięcie jest długie lub przechodzi przez strefę pracy połączenia, deskę zwykle się odrzuca albo przeznacza na elementy mniej wymagające.
Częsty błąd to kierowanie się "najbardziej znaną" wadą (np. sęk) zamiast analizą opisu. Inny błąd to mylenie wady kształtu (krzywizna) z wadą struktury (pęknięcie). Warto ćwiczyć na zdjęciach: co jest szczeliną, co odkształceniem, a co zmianą biologiczną.
Nie zawsze. Wszystko zależy od długości i położenia pęknięcia oraz od przeznaczenia elementu. Do części nośnych i widocznych zwykle wybiera się materiał bez pęknięć. Czasem możliwe jest przycięcie deski i wykorzystanie odcinka zdrowego, ale nie wolno ignorować wpływu na wytrzymałość.
Kluczowe jest równomierne schnięcie i stabilne podparcie: przekładki, równe ułożenie, ochrona przed słońcem i przeciągami oraz przed deszczem. Zbyt szybkie wysychanie powierzchni sprzyja naprężeniom i pękaniu. W stolarni kontroluje się też wilgotność materiału przed użyciem.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Długie, ciągłe szczeliny wzdłuż włókien lub w poprzek przekroju są typową wadą nazywaną pęknięciem."

Materiały:

  • Materiały szkolne/branżowe z technologii drewna: rozdział o wadach drewna i tarcicy
  • Atlas/ilustracje wad drewna (pęknięcia, sęki, zgnilizna, krzywizny) do nauki rozpoznawania wzrokowego
  • Instrukcje zakładowe odbioru i sortowania tarcicy (kryteria odrzutu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego