KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Przeprowadzając wywiad przed przyjęciem do warsztatów terapii zajęciowej, w celu jak najpełniejszego poznania podopiecznego, terapeuta powinien zadawać głównie pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W wywiadzie wstępnym do WTZ kluczowe jest poznanie historii, potrzeb i zasobów uczestnika. Pytania otwarte zachęcają do swobodnej wypowiedzi, ujawniają motywacje i pozwalają doprecyzować informacje. Pytania zamknięte lub sugerujące zawężają odpowiedzi i mogą zniekształcać obraz sytuacji.

Pełne wyjaśnienie:
Wywiad przed przyjęciem do warsztatów terapii zajęciowej służy możliwie pełnemu poznaniu podopiecznego: jego sytuacji zdrowotnej i społecznej, codziennego funkcjonowania, mocnych stron, ograniczeń, zainteresowań oraz oczekiwań wobec terapii. Aby uzyskać taki szeroki obraz, najskuteczniejsze są pytania otwarte, bo uruchamiają narrację uczestnika i pozwalają mu opisać sprawy własnymi słowami. Dzięki temu terapeuta może wychwycić znaczenia, emocje, priorytety i kontekst, a następnie dopytać o szczegóły. Odpowiedź "otwarte." jest właściwa, ponieważ pytania otwarte (np. zaczynające się od "Jak…?", "Co…?", "W jaki sposób…?") nie ograniczają rozmówcy do krótkiego "tak/nie" i zwiększają szansę na ujawnienie informacji, których terapeuta nie przewidział. Ułatwiają też budowanie relacji oraz poczucie wysłuchania, co jest ważne w pracy z osobą, która może mieć obniżoną motywację lub wcześniejsze trudne doświadczenia w systemie pomocy. Odpowiedź "sugerujące." jest nieprawidłowa, bo zawiera podpowiedź i może kierować rozmówcę na oczekiwany przez terapeutę tor. Taki styl zwiększa ryzyko zniekształcenia danych (osoba dopasowuje odpowiedź do sugestii) i osłabia wiarygodność wywiadu. Odpowiedź "zamknięte." jest nieprawidłowa jako wybór "głównie", ponieważ pytania zamknięte są przydatne raczej pomocniczo: do doprecyzowania faktów, podsumowania lub sprawdzenia konkretu. Stosowane jako dominujące ograniczają opis i mogą spłycić diagnozę potrzeb. Odpowiedź "projekcyjne." także nie jest najlepsza w wywiadzie kwalifikacyjnym jako główna technika. Pytania projekcyjne mają specyficzne zastosowania, wymagają ostrożnej interpretacji i mogą być nieadekwatne lub zbyt obciążające w rozmowie wstępnej. Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się cel "jak najpełniejsze poznanie", zwykle chodzi o techniki, które maksymalnie otwierają wypowiedź (pytania otwarte, parafraza, dopytywanie), a nie o formy zawężające lub sugerujące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pytania otwarte to takie, na które nie da się odpowiedzieć tylko "tak/nie". Zachęcają do opisu doświadczeń i potrzeb (np. "Jak wygląda Pani/Pana dzień?"). Dzięki nim terapeuta zbiera bogatsze informacje potrzebne do rozpoznania zasobów, trudności i celów terapii.
Pytania otwarte pozwalają uczestnikowi opowiedzieć własną historię i wskazać priorytety, których terapeuta może nie przewidzieć. Pytania zamknięte są przydatne do doprecyzowania faktów, ale stosowane głównie zubażają dane i utrudniają pełne poznanie sytuacji osoby.
Przykłady: "Co jest dla Pani/Pana teraz najtrudniejsze w codziennym funkcjonowaniu?", "Jakie zajęcia sprawiają Pani/Panu przyjemność?", "Jakiego wsparcia Pani/Pan potrzebuje w domu?". Takie pytania uruchamiają opis i pomagają ustalić realistyczne cele terapii.
Pytania sugerujące mogą "podpowiadać" odpowiedź i prowadzić do dopasowania wypowiedzi do oczekiwań terapeuty. W efekcie dane z wywiadu są mniej wiarygodne, rośnie ryzyko błędnej oceny potrzeb, a podopieczny może czuć się oceniany lub naciskany zamiast wysłuchany.
Pytania zamknięte warto stosować jako uzupełnienie: do potwierdzenia konkretu, zebrania danych liczbowych lub domknięcia wątku (np. "Czy przyjmuje Pan/Pani leki codziennie?"). Najpierw zwykle lepiej zacząć od pytań otwartych, a potem doprecyzować.
Częste błędy to dominowanie pytań zamkniętych, przerywanie i dopowiadanie, szybkie stawianie hipotez oraz sugerowanie odpowiedzi. Zdarza się też pomijanie pytań o zasoby i zainteresowania. Pomaga trzymanie struktury: najpierw narracja, potem doprecyzowanie i podsumowanie.
Aktywne słuchanie wzmacnia działanie pytań otwartych: terapeuta parafrazuje, odzwierciedla emocje i dopytuje o znaczenia. Dzięki temu uczestnik ma poczucie zrozumienia, a informacje są pełniejsze. Sama seria pytań bez słuchania może brzmieć jak przesłuchanie.
Pytania projekcyjne mają specyficzny charakter i ich interpretacja bywa niejednoznaczna. W rozmowie wstępnej mogą wprowadzać dystans, niepewność lub poczucie bycia "testowanym". Na start zwykle lepiej sprawdzają się jasne pytania otwarte o codzienność, potrzeby i cele.
Łącz otwartość z ukierunkowaniem: zamiast "Proszę opowiedzieć o sobie" lepiej "Jak wygląda Pani/Pana samodzielność w domu?" lub "Co chciał(a)by Pani/Pan poprawić dzięki WTZ?". Pomaga też jedno pytanie na raz i prośby o przykłady z ostatniego tygodnia.
Sprawdź, czy odpowiedź może brzmieć tylko "tak/nie" lub wybór z dwóch opcji: wtedy to pytanie zamknięte. Jeśli rozmówca musi opisać, wyjaśnić lub opowiedzieć historię, to pytanie otwarte. W zadaniach o "pełne poznanie" zwykle wygrywają pytania otwarte.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W wywiadzie wstępnym do WTZ kluczowe jest poznanie historii, potrzeb i zasobów uczestnika."

Źródła:

  • William R. Miller, Stephen Rollnick, "Motivational Interviewing: Helping People Change", 3rd edition, The Guilford Press, 2013 (rozdziały o pytaniach otwartych i stylu rozmowy).
  • Gerard Egan, "The Skilled Helper: A Problem-Management and Opportunity-Development Approach to Helping", 11th edition, Cengage Learning, 2018 (części dotyczące słuchania i zadawania pytań w relacji pomocowej).

Materiały:

  • Podręczniki z komunikacji w ochronie zdrowia i pomocy społecznej (wywiad, aktywne słuchanie)
  • Materiały szkoleniowe z wywiadu motywującego (zasady zadawania pytań otwartych)
  • Skrypty do kwalifikacji dotyczące diagnozy potrzeb i planowania terapii zajęciowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego