KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 8.
Terapeuta zajęciowy, który w trakcie luźnej rozmowy z uczestnikami zajęć poprzez odpowiednie jej ukierunkowanie uzyskuje interesujące go informacje, stosuje wywiad
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wywiad ukryty polega na uzyskiwaniu potrzebnych informacji w trakcie pozornie swobodnej rozmowy, którą prowadzący dyskretnie ukierunkowuje, nie eksponując celu diagnostycznego. Wywiad jawny zakłada otwarte informowanie o celu, a pogłębiony i skategoryzowany opisują poziom szczegółowości lub strukturę pytań.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji wskazuje na rozmowę, która na pierwszy rzut oka jest luźna i naturalna, ale terapeuta świadomie ją prowadzi tak, aby uzyskać informacje, które są mu potrzebne. Kluczowym elementem jest to, że cel zbierania danych nie jest wprost komunikowany rozmówcom, a pozyskiwanie informacji odbywa się "przy okazji" swobodnej interakcji. Taki sposób postępowania odpowiada pojęciu wywiadu ukrytego.

Wywiad ukryty bywa wykorzystywany wtedy, gdy formalne pytania mogłyby wywołać opór, usztywnienie wypowiedzi albo zafałszowanie informacji. W praktyce terapeuty zajęciowego może to dotyczyć np. rozpoznania realnych zainteresowań, nastawienia do aktywności, motywacji czy trudności w funkcjonowaniu społecznym, kiedy uczestnik w rozmowie formalnej odpowiada bardzo oszczędnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Jawny" oznacza, że prowadzący nie ukrywa celu wywiadu i otwarcie informuje, po co zadaje pytania oraz jakie informacje są zbierane. To przeciwieństwo sytuacji, w której informacje są uzyskiwane dzięki dyskretnemu ukierunkowaniu swobodnej rozmowy.
  • "Pogłębiony" odnosi się do stopnia szczegółowości i docierania do przyczyn/znaczeń (np. dopytywanie, eksplorowanie wątków, precyzowanie). Sam fakt, że rozmowa jest ukierunkowana, nie przesądza jeszcze, że jest pogłębiona; w opisie decydujące jest raczej ukrycie intencji.
  • "Skategoryzowany" sugeruje wywiad uporządkowany według wcześniej ustalonych obszarów/pytań (bardziej strukturalny). Tymczasem w zadaniu mowa o rozmowie luźnej, co nie pasuje do akcentu na kategoryzację i stały schemat.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się "luźna rozmowa" oraz "odpowiednie ukierunkowanie", a jednocześnie brak jest elementu otwartego informowania o celu, warto rozważyć termin dotyczący niejawnego pozyskiwania danych, a dopiero potem analizować stopień struktury czy głębokości wywiadu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wywiad ukryty to sposób zbierania informacji podczas pozornie swobodnej rozmowy, w której terapeuta dyskretnie kieruje tematem, aby uzyskać potrzebne dane. Rozmówca nie ma wrażenia formalnego "przepytywania", co czasem zmniejsza opór i ułatwia szczere wypowiedzi.
Szukaj sformułowań typu "luźna rozmowa", "przy okazji", "odpowiednie ukierunkowanie" oraz braku informacji, że terapeuta otwarcie mówi o celu pytań. Gdy cel diagnostyczny jest nieeksponowany, a informacje są "wydobywane" w tle rozmowy, to typowa cecha wywiadu ukrytego.
Wywiad jawny zakłada otwarte poinformowanie, że terapeuta zbiera dane (np. o trudnościach, potrzebach, zainteresowaniach) i w jakim celu. Wywiad ukryty odbywa się w bardziej naturalnej rozmowie, gdzie cel pozyskiwania informacji nie jest wprost podkreślany, choć terapeuta nadal działa celowo.
Wywiad ukryty bywa pomocny, gdy formalne pytania usztywniają wypowiedzi, wywołują lęk lub opór. W swobodnej rozmowie uczestnik częściej pokazuje naturalny styl komunikacji, ujawnia realne zainteresowania i bariery. Terapeuta może dzięki temu lepiej dopasować aktywności do potrzeb i możliwości.
Nie musi. Ukierunkowanie rozmowy to technika komunikacyjna, która pomaga zebrać dane istotne dla planu terapii, ale powinna być stosowana etycznie: z poszanowaniem godności, bez wprowadzania w błąd co do konsekwencji i bez naruszania granic. W praktyce liczy się intencja i sposób prowadzenia rozmowy.
Wywiad pogłębiony to rozmowa, w której prowadzący dopytuje o szczegóły, przyczyny i znaczenia wypowiedzi, aby lepiej zrozumieć sytuację uczestnika. Stosuje się go, gdy ogólne informacje są niewystarczające do zaplanowania terapii, np. przy złożonych trudnościach psychospołecznych lub niejednoznacznych celach.
Wywiad skategoryzowany ma uporządkowaną strukturę: pytania są grupowane w obszary (kategorie), np. samoobsługa, praca, relacje społeczne, zainteresowania. Taki układ ułatwia porównywanie informacji i kompletność diagnozy, ale jest zwykle mniej "luźny" niż swobodna rozmowa opisana w zadaniu.
Częsty błąd to mylenie "ukierunkowania rozmowy" z "kategoryzacją" albo automatyczne wybieranie "pogłębionego", bo brzmi profesjonalnie. Inny błąd to pomijanie kluczowego warunku: w wywiadzie ukrytym nie eksponuje się celu zbierania informacji, mimo że rozmowa jest prowadzona celowo.
Ucz się definicji i cech rozróżniających: jawność celu, stopień struktury oraz poziom szczegółowości pytań. Ćwicz na krótkich opisach sytuacji i dopasowuj typ wywiadu po słowach-kluczach. Pomaga też analiza scenek rozmowy: co robi terapeuta i co wie uczestnik o celu rozmowy.
Wywiad jawny jest wskazany, gdy potrzebujesz jednoznacznej zgody na zbieranie danych, gdy temat jest wrażliwy i wymaga jasnych zasad, albo gdy uczestnik oczekuje formalnej rozmowy (np. wywiad wstępny). Jawność zwiększa przejrzystość relacji i ułatwia ustalenie granic oraz poufności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wywiad ukryty polega na uzyskiwaniu potrzebnych informacji w trakcie pozornie swobodnej rozmowy, którą prowadzący dyskretnie ukierunkowuje, nie eksponując celu diagnostycznego.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z komunikacji interpersonalnej w zawodach medycznych
  • Podręczniki z metod diagnostycznych w rehabilitacji/terapii zajęciowej (rozdziały o wywiadzie i obserwacji)
  • Notatki z zajęć dotyczących planowania terapii i badania potrzeb uczestnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego